مرجع تقلید بودن زن : چرا زنان نمیتوانند مرجع تقلید باشند؟

چرا زنان نمی‌توانند مرجع تقلید باشند؟
۱,۵۴۹
۲
۰
دوشنبه, ۳۱ تیر ۱۳۹۸ ۱۳:۱۳
چرا زن نمیتواند مرجع تقلید شود؟ ممکن است این سوال برای شما نیز پیش آید که چرا زن نمی‌تواند در مقام امام جماعت یا در رتبه مرجع تقلید قرار گیرد، این سوال را می‌توان در سه مرحله جداگانه چنین پاسخ داد، با دلگرم همراه باشید.
چرا زنان نمی‌توانند مرجع تقلید باشند؟

چرا بانوان نمی توانند مرجع تقلید شوند؟

بین زنان و مردان چند تفاوت وجود دارد:

  1. تفاوت جسمی و روحی.
  2. تفاوت اجتماعی.
  3. تفاوت شرعی.

البته هرچند زنان و مردان در سه مورد مذکور با یکدیگر متفاوت هستند ولی برخی از کارها را میتوانند به طور مشترک انجام بدهند. ولی مقام و منصب رفیع مرجعیت مقامی بس بلند و سنگین هست که حتی از میان هزاران نفر از مردان فقط چند نفر انگشت شمار و معدود به این مقام میرسند.

البته میتوانید بگویید که زن هم میتواند جز همان افراد معدود باشد که میتواند به مقام رفیع مرجعیت برسد ولی پاسـخ این است که حتما زنان بدلیل تفاوت شرعی که ناشی از احکام دین است و نمی توانند کاملا آزاد باشند و مسؤولیت شوهرداری به عهده آنها هست و بدون رضایت شوهر حتی نذرشان که منافات با حقوق همسران است صحیح نمی باشد

و بیرون رفتن از منزلشان که باید با اجازه همسر باشد و ... به همین دلیل مرجیعت آنها برای مؤمنین مشکل میشود زیرا نمیتوانند در معرض رجوع مؤمنین قرار بگیرند البته دلایل دیگری نیز در این زمینه وجود دارد که لازم هست به کتابهای مفصل فقهی مراجعه کنید.

(هرچند نظریه های معدودی نیز وجود دارد که مرجیعت زن را بلامانع می دانند).مرجعیت حقی نیست که زنان از آن محروم شده باشند بلکه تکلیف و مسؤولیتی است که بسیاری از بزرگان فقاهت، با زحمت و اصرار دیگران آن را می پذیرفته اند.


3 علت که زنان نمیتوانند مرجع تقلید شوند

  • ۱- امامت:

امامت دو گونه است، یکى امامت ظاهرى، سیاسى، اجتماعى و دیگرى امامت باطنى و معنوى.

وَ أَسْبَغَ عَلَیْکُمْ نِعَمَهُ ظاهِرَةً وَ باطِنَةً و نعمت‏هاى ظاهر و باطن خود را بر شما تمام کرد؛ روایت وارده از موسى بن جعفر (ع) در تفسیر آیه شریفه، که نعمت ظاهره را به امام ظاهر و نعمت باطنه را به امام باطن تفسیر نموده است.

آنچه در تاریخ دیده مى‏شود این است که «زن» امام ظاهرى و سیاسى و اجتماعى نبوده است.

اما آیا زنان به خاطر «زن بودن» نمى‏توانند امام ظاهر و سیاسى باشند؟ یا این که در شرایط سیاسى و اجتماعى گذشته این امر پذیرش اجتماعى نداشته است؟

این احتمال وجود دارد که امامت ظاهرى و سیاسى مناسب حیات روحى و معنوى بانوان نباشد. و، اما امامت باطنى و معنوى که به معناى دستگیرى و هدایت حقیقى از باطن و مقام ولایت است. مطمئناً بانوان بزرگوارى داراى این مقام بوده‏اند مانند: فاطمه زهرا (سلام الله علیها) که داراى مقام ولایت حقیقى و معنوى است.

  • ۲- مرجعیت تقلید:

براى بررسى این مطلب لازم است دو مقدمه را ذکر نماییم:

۱- دانشمندان علم «اصول فقه» مى ‏گویند احکام دوگونه است: احکام واقعى و احکام ظاهرى.

احکام واقعى، احکامى است که شارع مقدس قرار داده است و احکام ظاهرى، احکامى است که مجتهد از طریق ادله و اصول به آن دست مى‏یابد. در موارد بسیارى این دو عین یکدیگرند، ولى درپاره‏اى از شرایط ممکن است آنچه که مجتهد فهمید با حکم واقعى الهى مطابق نباشد.

وظیفه ما این است که از احکام ظاهرى تبعیت نماییم، زیرا، راهى به سوى احکام جز از طریق ادله ظاهرى از جمله فتواى مجتهد نداریم. پس اگر بعداً معلوم شد که این احکام ظاهرى با احکام واقعى مطابق بوده که خیلى خوب است و ما همانگونه عمل کرده‏ایم که شارع مقدس خواسته است؛ و اگر مطابق نبود ما در نزد شارع مقدس معذور هستیم؛ زیرا راهى را که او به ما نشان داده بود رفته‏ایم.

به جد مى‏توان احتمال داد که امامت ظاهرى و سیاسى مناسب حیات روحى و معنوى بانوان نباشد. و، اما امامت باطنى و معنوى که به معناى دستگیرى و هدایت حقیقى از باطن و مقام ولایت است. مطمئناً بانوان بزرگوارى داراى این مقام بوده‏اند مانند: فاطمه زهرا (سلام الله علیها) که داراى مقام ولایت حقیقى و معنوى است.

حال اگر اصابت به واقع نکرده و ما را به مقصود نهایى شارع مقدس نرسانده است تقصیرى متوجه ما نیست بلکه چه بسا به خاطر همین تبعیت از فرمان شارع مأجور هم باشیم. مقصود از بیان این مقدمه این است که احکامى که در دست ما است ولو باید در عمل همینگونه رفتار نماییم، اما در پاره‏اى از موارد مانند آنجا که اختلاف بین فق‌ها وجود دارد، مى‏توان احتمال داد که حکم واقعى الهى به گونه‏اى دیگر باشد.

۲- مرجعیت تقلید گرچه توفیقى الهى است و خالى از عنایات امام زمان (عج) نیست، اما قبل از آن که یک منصب اجتماعى باشد و بیشتر از آن، یک مسؤولیت سنگین الهى و اخروى است و چه بسیار بوده‏اند بزرگانى که با اجتماع شرایط از مرجعیت گریزان بودند.

بنابراین اگر هم چنین مسؤولیتى به شخصى واگذار نگردد در واقع بار آخرتى او سبک‏تر شده است.

پس از بیان این دو مقدمه، ظاهراً نظر مشهور آقایان فق‌ها این است که زن نمى‏تواند مرجع تقلید براى همه اعم از زن و مرد باشد، اما بعضى از مجتهدین و صاحب‏نظران عقیده دارند که زن مى‏تواند مرجع تقلید براى همه باشد.

حال ممکن است حکم واقعى الهى هر کدام از این دو نظر باشد. هر گروه از این آقایان، نظرى را که به آن رسیده‏اند براساس ادله شرعى و روش متعارف اجتهادى است و نظر و فتواى آنان مستند به منابع و مبانى شرعى است.

اگر نظر اول، حکم واقعى الهى باشد مى‏توان احتمال داد که فلسفه و علت این حکم در مقام تشریع، رعایت حال بانوان و کاستن از بار مسؤولیت آنان باشد و این که مرجعیت تقلید و تکالیف اجتماعى که به دنبال مرجعیت مى ‏آید مناسب حال بانوان و در طریق کمال خاص آنان نیست.

زیرا ویژگى‏هاى روحى و روانى و معنوى بانوان به غیر از ویژگى‏هاى روحى و روانى و معنوى مردان است و هر کدام کمالات خاص خود و طریق و راه مناسب براى رسیدن به آن کمالات را دارند.

نه زنان به خاطر ویژگى‏هاى متفاوت با مردان دچار کمبود و کاستى‏اند و نه مردان به خاطر ویژگى‏هاى متفاوت با زنان دچار کمبود و کاستى هستند، نه کمالات خاص بانوان کمال براى آقایان است و نه کمالات خاص آقایان کمال براى بانوان است

نه زنان به خاطر ویژگى‏هاى متفاوت با مردان دچار کمبود و کاستى‏اند و نه مردان به خاطر ویژگى‏هاى متفاوت با زنان دچار کمبود و کاستى هستند، نه کمالات خاص بانوان کمال براى آقایان است و نه کمالات خاص آقایان کمال براى بانوان است. این‌ها دو موجود انسانى هستند و شرایط و ویژگى‏ها و کمالات و راه‏هاى متفاوتى دارند که همدیگر را در این جهان تکمیل مى‏ نمایند .

نیازهاى هم را برطرف مى‏کنند؛ و اگر هم حکم واقعى الهى این باشد که بانوان مى‏توانند مرجع تقلید براى همه زنان و مردان باشد فهمیده مى‏شود که این امر منافات با ساختمان روحى و معنوى بانوان ندارد.

  • 3. امامت جماعت:

بعضى از مراجع امامت زن براى جماعت زنان را جایز مى‏دانند، بنابراین نمى‏توان قاطعانه گفت که منصب امام جماعت در اسلام براى زنان قرار داده نشده است.

همچنین بخوانید:

مجتهد و مرجع تقلید چه فرقی با یکدیگر دارند؟

مرجع تقلید کیست و چه شرایطی باید داشته باشد ؟

آیا می شود مرجع تقلید خود را تغییر داد؟ + شرایط تغییر مرجع تقلید


این مطلب چقدر مفید بود ؟
(2 امتیاز , میانگین: 5.0 از 5)  
  • برچسب ها:
  • مرجع تقلید
  • زن
  • چرا زن نمیتواند مرجع تقلید شود؟
  • مرجع تقلید بودن زن

دیدگاه ها

شما هم می توانید نظرات خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید

آخرین مطالب دلگرم

StatCounter