اختلال دیس تایمی یا دیستایمیا چه نوع افسردگی است؟

۸,۰۱۹
۱۱
۰
سه شنبه, ۰۲ آبان ۱۳۹۶ ۱۰:۳۹

اختلال دیس تایمی (افسرده خویی) ؛ نشانه ها، علل، تشخیص و روش های درمان

اختلال دیس‏تایمی (افسرده‏خویی) و اختلال سیکلوتایمی (خلق ادواری)

افسرده‌خویی یا دیستایمیا (Dysthymia) نوعی اختلال خلقی مزمن است و در ردهٔ افسردگی قرار می‌گیرد. این نوع افسردگی مزمن، شدت کم‌تری نسبت به اختلال افسردگی اساسی دارد.افسرده‌خویی بیماری‌ای مزمن و طولانی‌مدت است و برخی از علائم آن با اختلال افسردگی اساسی مشترک اند. این علائم به جدیت افسردگی اساسی نیستند، اگرچه شدت‌شان دارای نوسان است.جهت تشخیص، بیمار بالغ باید دارای ۲ یا تعداد بیش‌تری از علائم زیر در مدت حداقل دو سال بوده باشد:

با دلگرم همرا هباشید تا با اختلال دیس تایمی آشنا شوید.

 اختلال دیس‏تایمی (افسرده‏خویی) و اختلال سیکلوتایمی (خلق ادواری)

علائم و نشانه های اختلال دیس تایمی


کاهش اشتها،‌ پرخوری،‌ مشکلات خواب،‌ خستگی،‌ عزت نفس پایین،‌ تمرکز ضعیف یا اشکال در تصمیم‌گیری، و احساس ناامیدی در این بیماران مشاهده می‌شود.


A. خلق افسرده در اکثر اوقات روز و در اکثر روزها به مدت حداقل دو سال.

که نشانه‌ آن گزارش خود فرد از حالت درونیش باشدو یا مشاهده دیگران . نکته:‌در کودکان و نوجوانان. خلق می‌تواند تحریک پذیر باشد و مدتش حداقل یک سال باید باشد.


B. وجود حداقل دو مورد زیر همزمان با افسردگی :


(1) کم اشتهایی یا پر خوری
(2) بی خوابی یا پرخوابی
(3) کمبود انرژی یا خستگی
(4) کاهش اعتماد به نفس
(5) ضعف در تمرکز یا دشواری در گرفتن تصمیم
(6) احساس نومیدی


C. طی این دوره دو ساله اختلال

(یک ساله در مورد کودکان و نوجوانان) فرد هرگز بیش از دو ماه فارغ از علایم ذکر شده در معیارهای الف و ب نبوده باشد.


D. طی اولین دوره دو ساله اختلال

(یک ساله در مورد کودکان و نوجوانان) هرگز حمله افسردگی عمده‏ای رخ نداده باشد.

علل و عوامل خطرساز

علت افسرده خویی کاملا شناخته شده نیست. اعتقاد بر این است که تغییرات در ساختار و مواد شیمیایی مغز باعث تغییرات در حالت و وضع روانی می شود. به نظر می رسد برخی انتقال دهنده های عصبی به ویژه سروتونین، نقشی کلیدی داشته باشند. عوامل خطر متعدی برای افسرده خویی وجوددارد. این عوامل عبارتند از:

  • جنسیت: شیوع بیشتر افسرده خویی در زنان ممکن است به دلیل عواملی نظیر تفاوت هورمونی در بعضی مراحل خاص زندگی، مثلا پس از بارداری یا یائسگی باشد.
  • سابقه خانوادگی: افرادی که خویشاوندانی با سابقه یکی از انواع افسردگی دارند، به ویژه درباره منسوبین درجه اول (پدر و مادر، فرزند، خواهر و برادر)، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به افسرده خویی قرار دارند.
  • استرس های طولانی مدت: افرادی که در زندگی خود با منابع ثابت استرس زا مانند عبعیض، فقر، بیماری های مزمن و سوء مصرف دارو، سروکار دارند در معرض خطر بیشتری واقع اند. همچنین افراد متاهلی که زندگی زناشویی ناخوشایندی دارند و افرادی که احساس طرد شدن یا بی وفایی و خیانت از سوی فرد مورد علاقه شان می کنند، بیشتر در معرض خطر هستند.

طبق متن بازبینی شده چهارمین ویرایش کتابچه تشخیصی و آماری اختلالات روانی (DSM-IV-TR) معمول‏ترین خصایص این اختلال عبارت است از وجود خلق افسرده در بیشتر اوقات روز و در بیشتر روزها. افسرده‏خویی با احساس بی‏کفایتی، احساس گناه، تحریک‏پذیری، و خشم؛ انزوا از جامعه؛ از دست دادن علایق؛ و بی‏فعالیتی و فقدان بهره‏وری همراه است. اصطلاح «دیس‏تایمی» که به معنای کج‏خلقی است در 1980 وضع شد. تا پیش از 1980 اکثر بیمارانی را که امروزه دچار اختلال دیس‏تایمی می‏دانند، دچار روان‏نژندی افسردگی می‏دانستند که گاه افسردگی روان‏نژندانه نیز خوانده می‏شد.

وجه افتراق اختلال دیس‏تایمی از اختلال افسردگی اساسی این است که بیماران مبتلا به اختلال دیس‏تایمی از این شکایت دارند که همیشه افسرده بوده‏اند. بنابراین اکثر موارد این اختلال شروع زودرسی دارند و در دوران کودکی یا نوجوانی شروع می‏شوند و وقتی بیماران به سنین 20 تا 30 سالگی می‏رسند حتماً اختلالشان شروع شده است. یک گونه فرعی از این اختلال که شیوع دیررسی دارد و بسیار کمتر شایع است و از نظر بالینی به خوبی مشخص نشده است، در میان افراد میانسال و سالمندان شناسایی شده است، ولی شناسایی این گونه عمدتاً مبتنی بر مطالعات اپیدمیولوژیک در اجتماع بوده است.

دیس‏تایمی (افسرده‏خویی) می‏تواند به صورت عارضه ثانویه سایر اختلالات روانپزشکی بروز کند، ولی مفهوم محوری و اساسی اختلال دیس‏تایمی، یک اختلال عاطفی فرعی (subaffective) یا اختلال افسردگی تحت بالینی است که مشخصات آن عبارتند از:

(1) ازمان خفیف به مدت حداقل 2 سال؛

(2) شروع بی‏سر و صدا، که غالباً ابتدای آن در دوران کودکی یا نوجوانی است؛

و (3) سیر مداوم یا متناوب. سابقه خانوادگی بیماران مبتلا به دیس‏تایمی نوعاً مملو از هر دو نوع اختلالات افسردگی و دوقطبی است، و این یکی از قوی‏ترین یافته‏های مؤید این مسأله است که اختلال دیس‏تایمی با اختلالات اولیه خلق ارتباط دارد.

همه‏ گیرشناسی

اختلال دیس‏تایمی (افسرده‏خویی) در جمعیت عمومی شایع است، یعنی 5 تا 6 درصد از کل افراد به آن مبتلا هستند. در بیماران مطب‏های روانپزشکان عمومی هم شایع است، به طوری که حدود یک سوم تا یک دوم از کل این بیماران دچار این اختلال هستند. هیچ تفاوتی از نظر میزان بروز این اختلال در میان دو جنس مشاهده نمی‏شود. اختلال دیس‏تایمی در زنان زیر شصت و چهار سال شایع‏تر از مردان با هر سن و سالی است. در افراد مجرد و جوان و کم‏درآمد نیز اختلال دیس‏تایمی شایع‏تر است. گذشته از اینها اختلال دیس‏تایمی خیلی از اوقات همزمان با سایر اختلالات روانی به ویژه همزمان با اختلال افسردگی اساسی مشاهده می‏شود و در صورت بروز همزمان با اختلال افسردگی اساسی، احتمال فروکش کامل آن در بین دوره‏ها کمتر می‏شود.

بیماران مبتلا به اختلال دیس‏تایمی همچنین ممکن است همزمان به اختلالات اضطرابی (به ویژه اختلال پانیک)، سوء مصرف مواد، و اختلال شخصیت مرزی نیز دچار باشند. این اختلال در میان بستگان درجه اول افراد مبتلا به اختلال افسردگی اساسی شایع‏تر است. این گونه بیماران مبتلا به اختلال دیس‏تایمی ممکن است انواع و اقسام داروهای روانپزشکی از داروهای ضد افسردگی و ضد مانیا مثل لیتیوم (eskalith) و کاربامازپین (tegretol) تا داروهای رخوتزا (سداتیو) ـ خواب‏آور را مصرف کنند.

سبب‏ شناسی

عوامل زیستی

علایم اختلال دیس‏تایمی و اختلال افسردگی اساسی اساس زیستی مشابهی دارد، اما پاتوفیزیولوژی این دو اختلال، دو مبنای زیستی متفاوت دارد.

بررسی‏ های خواب

کاهش REM ـ نهفتگی و افزایش چگالی REM دو شاخص حالتی افسردگی در اختلال افسردگی اساسی است که در بخش قابل توجهی از بیماران دچار اختلال دیس‏تایمی هم دیده می‏شود.

بررسی‏های عصبی ـ درون‏ریز (نورواندوکرین)

دو تا از محورهای عصبی ـ درون‏ریز که بیش از سایر محورها در اختلال افسردگی اساسی و اختلال دیس‏تایمی بررسی شده است، محور فوق کلیوی و محور تیروئید است، که به ترتیب با استفاده از آزمون فرونشانی دگزامتازون (DST) و آزمون تحریک TRH (هورمون آزاد کننده تیروتروپین) آزمایش می‏شود. این مطالعات همخوانی مطلق با هم ندارد، اما در اکثر آنها نشان داده شده که در بیماران مبتلا به اختلال دیس‏تایمی نتایج DST به مراتب کمتر از بیماران دچار اختلال افسردگی اساسی غیر طبیعی می‏شود.

عوامل روانی ـ اجتماعی

نظریه‏های روانپویشی درباره نحوه پیدایش اختلال دیس‏تایمی بر این فرض مبتنی است که این اختلال ناشی از وجود نقصی در رشد شخصیت و ایگو است، که نهایتاً به اشکال در انطباق پیدا کردن با مسایل نوجوانی و جوانی می‏انجامد. مثلاً «کارل آبراهام» معتقد بود که تعارض‏های موجود در افسردگی حول محور صفات آزارگری دهانی و آزارگری مقعدی دور می‏زند. صفات مقعدی عبارت است از نظم‏طلبی مفرط، احساس گناه، و نگرانی به خاطر دیگران؛ به نظر می‏رسد صفات مزبور دفاعی در برابر اشتغال ذهنی با مسایل و موضوعات مقعدی و با نابسامانی، احساس تخاصم، و به خودمشغولی (Self-Preoccupation) است. یکی از مکانیسم‏های دفاعی عمده‏ای که به کار می‏رود واکنش وارونه است. اعتماد به نفس اندک، بی‏لذتی، و درون‏گرایی را هم اغلب به این منش افسرده ربط می‏دهند.

دیس تایمی چه نوع افسردگی است؟

فروید: زیگموند فروید در «سوگواری و مالیخولیا» گفته بود که وجود نوعی احساس طردشدگی در روابط بین‏فردی اوایل زندگی می‏تواند فرد را به افسردگی آسیب‏پذیر سازد، چنان که روابط عاشقانه‏اش در بزرگسالی همواره توأم با دودلی (دوسوگرایی) باشد؛ سپس در بزرگسالی اگر واقعاً فقدانی روی دهد یا خطر آن پیش آید، جرقه افسردگی زده می‏شود. افراد مستعد به افسردگی از نظر دهانی، وابسته‏اند و لازم است نیازهای خودشیفتگان دائماً ارضا شود. این گونه افراد اگر از عشق، محبت، یا مراقبتی محروم شوند، دچار افسردگی بالینی می‏گردند. اینها اگر با یک فقدان واقعی روبه‏رو شوند، ابژه از دست داده را درونی یا درون‏فکنی می‏کنند و خشم خود را معطوف به آن یعنی به خود می‏سازند.

نظریه شناختی: نظریه شناختی مربوط به افسردگی بر اختلال دیس‏تایمی هم قابل اطلاق است؛ طبق این نظریه تفاوت موقعیت فعلی و واقعی فرد با موقعیتی که آرزویش را داشته، منجر به کاهش اعتماد به نفس و بروز احساس درماندگی در وی می‏شود. توفیق شناخت درمانی در درمان برخی از بیماران دچار اختلال دیس‏تایمی نیز ممکن است تأییدی بر این الگوی نظری باشد.

دیس تایمی چه نوع افسردگی است؟

ملاک‏های تشخیصی DSM-IV-TR در مورد اختلال دیس‏تایمی

الف) خلق افسرده در اکثر اوقات روز و در اکثر روزها به مدت حداقل دو سال، که نشانه‏اش گزارش خود فرد از حالت درونیش باشد، یا مشاهده دیگران. نکته: در کودکان و نوجوانان، خلق می‏تواند تحریک‏پذیر باشد و مدتش حداقل یک سال باید باشد.

ب) وجود حداقل دو تا از موارد زیر همزمان با افسردگی

  • کم‏اشتهایی یا پرخوری
  • بی‏خوابی یا پرخوابی
  • کمبود انرژی یا خستگی
  • کاهش اعتماد به نفس
  • ضعف در تمرکز یا دشواری در گرفتن تصمیم
  • احساس نومیدی

پ) طی این دوره دو ساله اختلال (یک ساله در مورد کودکان و نوجوانان) فرد هرگز بیش از دو ماه فارغ از علایم ذکر شده در ملاک‏های الف و ب نبوده باشد.

ت) طی اولین دوره دو ساله اختلال (یک ساله در مورد کودکان و نوجوانان) هرگز دوره افسردگی اساسی‏ای رخ نداده باشد، یعنی علایم را نتوان با اختلال افسردگی اساسی مزمن یا اختلال افسردگی اساسی در حالت فروکش نسبی، بهتر توجیه کرد.

نکته: می‏شود که پیش از پیدایش اختلال دیس‏تایمی، دوره افسردگی اساسی‏ای بوده باشد، منتها باید در فروکش کامل باشد (یعنی به مدت دو ماه هیچ نشانه یا علامت چشمگیری وجود نداشته باشد). وانگهی پس از دو سال اول اختلال دیس‏تایمی (یک سال در کودکان و نوجوانان) هم می‏شود که دوره‏هایی از اختلال افسردگی اساسی سوار شوند، که در این صورت اگر ملاک‏های دوره افسردگی اساسی وجود داشته باشد، هر دو تشخیص را می‏توان مطرح کرد.

ث) هرگز نباید دوره‏ای از نوع مانیا، مختلط، یا هیپومانیا وجود داشته باشد و ملاک‏های مربوط به اختلال سیکلوتایمی را نیز فرد هرگز نباید داشته باشد.

ج) علایم مزبور نباید صرفاً در سیر یک اختلال روانپریشی مزمن نظیر اسکیزوفرنی یا اختلال هذیانی رخ داده باشد.

چ) علایم مزبور نباید ناشی از اثرات جسمی مستقیم یکی از مواد (مثل داروهای مورد سوء مصرف، یا داروهای طبی) یا یکی از بیماری‏های طبی عمومی (نظیر کم‏کاری تیروئید) باشد.

ح) علایم مزبور به لحاظ بالینی ایجاد رنج و عذاب چشمگیر کرده باشد، یا کارکردهای اجتماعی، شغلی، یا سایر کارکردهای مهم فرد را به نحو قابل توجهی مختل ساخته باشد.

دیس تایمی چه نوع افسردگی است؟

معین کنید کدام حالت است:

  1. زودآغاز: آن است که اختلال پیش از بیست و یک سالگی شروع شده باشد.
  2. دیرآغاز: آن است که اختلال در بیست و یک سالگی یا دیرتر شروع شده باشد.

معین کنید که حالت زیر وجود داشته یا نه (در دو سال اخیر دیس‏تایمی):

با خصایص آتیپیک (غیر معمول)

درمان بیماری دیس تایمی

در گذشته بیماران دچار اختلال دیس‏تایمی را یا درمان نمی‏کردند، یا تحت روان‏درمانی درازمدت مبتنی بر بینش قرار می‏دادند. از داده‏های فعلی عینی‏ترین تأیید به نفع شناخت‏درمانی، رفتاردرمانی، و دارودرمانی به دست می‏آید. ترکیب دارودرمانی با شناخت‏درمانی یا رفتاردرمانی شاید مؤثرترین درمان برای این اختلال باشد.

1- شناخت درمانی

فنی است که در آن روش های جدید اندیشیدن و رفتار کردن به بیمار آموخته می شود تا آنها را جانشین نگرش های منفی و معیوبی کند که درباره خود، جهان و آینده دارد. این نوع درمان کوتاه مدت است و بر مشکلات فعلی بیمار و رفع آنها تاکید دارد.

2- رفتار درمانی

در این نوع درمان برای رسیدن به اهداف خاصی که باعث افزایش فعالیت، فراهم ساختن تجارت خوشایند و آموختن نحوه آرام سازی (ریلکسیشن) به بیمار می شود، از شیوه های گوناگونی استفاده می کننتد.

3- روان درمانی فردی بینش مدار

رایج ترین درمان اختلال دیستایمی است. با استفاده از این درمان، فرد می تواند درباره معادل های افسردگی (از قبیل سوء مصرف مواد) یا به احساس طرد شدگی در کودکی، که مقدمه و شکل اولیه افسردگی در بزرگسالی است، بینش پیدا کند. دوسوگرایی موجود در روابط فعلی بیمار با والدین، دوستان و افراد دیگری که در زندگی روزمره اش وجود دارند، بررسی می شود.

4- درمان بین فردی

در این نوع از درمان اختلالات افسردگی، تجارب بین فردی فعلی بیمار و راه های مدارای او با استرس بررسی می شود تا بتواند به کاهش علائم افسردگی و بهبود اعتماد به نفس نائل آید. درمان بین فردی از حدود دوازده تا شانزده جلسه هفتگی تشکیل می شود و همراه با آن می توان داروهای ضد افسردگی را تجویز کرد.

5- خانواده درمانی

با استفاده از این روش می توان به بیمار و خانواده اش کمک کرد با علائم افسردگی کنار آیند. با گروه درمانی می توان به بیماران منزوی کمک کرد برای غلبه بر مشکلات بین فردی که در موقعیت های اجتماعی پیدا می کنند، راه های جدیدی را یاد بگیرند.

6- دارو درمانی

در مطالعات بسیاری دیده شده درمان این اختلال با ضد افسردگی ها موفقیت آمیز بوده است. مهارکننده های انتخابی بازجذب سروتونین و نلافاکسین و بوپروپیون و در گروهی، مهارکننده های منوآمین اکسیداز برای درمان بیماران مبتلا به اختلال دیستایمی موثر هستند.

دیس تایمی چه نوع افسردگی است؟

پیشگیری

1- آمادگی برای مشکلات

افراد اغلب به دنبال از دست دادن چیزی افسرده می شوند اما وقتی می دانیم با چنین تغییرات و از دست دادن هایی روبرو خواهیم شد باید خود را آماده کنیم. یک راه برای کاهش استرس از دست دادن ها، این است که بپذیریم چنین وضعیتی ممکن است فقط مسئله ای برای ماست که می توانیم از عهده رویارویی با آن بربیاییم و راه دوم این است که خود را از قبل برای این تغییرات آماده کنیم.

2- به خودتان استراحت بدهید

اگر احساس بی حوصلگی و افسردگی می کنید یا احساس می کنید همه مشکلات دنیا روی سر شما ریخته شده است، به خودتان استراحت بدهید حتی اگر اتین استراحت فقط یک روز باشد و یا اینکه فقط یک شب را دور از مسائل و مشکلات تان بگذرانید. اگر امکان رفتن به تعطیلات را دارید، بهتر است این کار را انجام دهید. اگر فکر می کنید نمی توانید از چند روزی که دور از کارتان هستید لذت ببرید، ممکن است نشانه این باشد که نیاز به یک مشاوره روانشناسی داشته باشید.

3- صحبت کردن درباره مشکلات

اگر از مشکلات خودتان با همسر، دوست یا یکی از اعضای خانواده خود صحبت کنید و بگذارید بقیه افراد نیز از نگرانی های شما بااطلاع شوند، احساس بهتری خواهید داشت. این کار نه تنها می تواند به شما در پیدا کردن راه حلی مناسب کمک کند، مطالعه کردن درباره چنین تغییراتی یا صحبت کردن با افرادی که چنین مسائلی را پشت سر گذاشته اند می تواند بسیار مفید و کمک کننده باشد. دوستان شما ممکن است قبلا دچار همین مشکلاتی که شما اکنون با آن روبرو هستید، شده باشندو بنابراین می توانند اطلاعات خود را در اختیار شما قرار دهند.

بسیاری از افراد افسرده، ارتباط خود را با دیگران قطع و فکر می کنند باعث ناراحتی دیگران می شوند. در واقع، این کار باعث می شود آنها بیشتر افسرده شوند. بنابراین دوستی را انتخاب کنید که با شما احساس همدردی کند و به صحبت های شما گوش دهد و در صورت امکان به شما، در مواقعی که مشکل دارید، کمک کند.

4- تغییر در نحوه زندگی

ببینید آیا میتوانیدجنبه هایی از زندگی تان را که ممکن است باعث افسردگی شما شده باشد شناسایی کنید و آنها را تغییر دهید. ممکن است برای انجام این کار به کمک نیاز داشته باشید اما این کار، آنچنان هم که به نظر می رسد، غیرعملی نیست.

5- مراقب خودتان باشید

اگر شما احساس افسرده بودن می کنید، اغلب سرگرم شدن با بعضی چیزهات می تواند مفید باشد. انجام فعالیتی جدید یا یک سرگرمی در عصرها یا در تعطیلات آخر هفته، فکر خوبی است. از خانه بیرون رفتن و ملاقات با مردم برای شما خوب است زیرا باعث می شود حلقه معیوب تنهایی شما شکسته شود و از مشکلات تان کاسته شود. تلاش آگاهانه ای برای کاری که دوست دارید، انجام دهید (مثل گوش کردن به موسیقی، خرید کردن، رفتن به سینما یا تئاتر).

مطالعات نشان می دهد ورزش، به ویژه تمرینات هوازی، تاثیر مثبتی بر انواع خفیف و متوسط افسردگی، از جمله افسرده خویی دارد. حتی اگر اشتهای زیادی برای غذا خوردن ندارید، باید همیشه منظم و کافی غذ بخورید. قدرت بدنی کافی نخواهید داشت تا حالتان بهتر شود و ممکن است در حلقه معیوبی بیفتید و روز به روز افسردگی تان بدتر شود. توجه کنید خوردن مشروبات الکلی باعث حل شدن مشکلات شما نمی شود. این کار فقط باعث می شود بیشتر احساس افسردگی کنید. در عین حال ممکن است مصرف الکل منجر به این شود که افکار خودکشی به واقعیت بپیوندد.

6- کنترل و کاهش استرس

کم کردن مقدار استرس در زندگی، یکی از مثبت ترین اقداماتی است که می توانید برای کاهش علائم و شدت افسردگی تان انجام دهید. راه های بسیاری وجود دارد که می توانید با استفاده از آنها از استرس خود کم کنید. باید گفت یاد گرفتن اینکه چگونه به آرامش برسید، نخستین اقدام ساده و سودمند است.

خواهشمنديم اگر سوال يا نکته‌اي براي مطلب اختلال دیس تایمی

در ذهن شما باقي مانده است، آن‌را در قسمت نظرات با ما و ساير کاربران به اشتراک بگذاريد.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------

مجله اینترنتی دلگرم

مرجان امینی


این مطلب چقدر مفید بود ؟
(11 امتیاز , میانگین: 4.5 از 5)  
  • برچسب ها:
  • اختلال دیس تایمی
  • افسرده خویی
  • خلق ادواری
  • اختلال سیکلوتایمی
  • Dysthymia
  • افسردگی
  • نشانه های اختلال دیس تایمی
  • درمان بیماری دیس تایمی

دیدگاه ها

شما هم می توانید نظرات خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید

آخرین مطالب دلگرم

StatCounter