پرسش و پاسخ درباره تخمدان پلی کیستیک

سوال وجوابهایی در باره ی تخمدان پلی کیستیک
۱,۷۲۸
۱
۰
چهارشنبه, ۲۷ شهریور ۱۳۹۸ ۱۰:۵۳
سندروم پلی کیستیک شایع‌ترین اختلالات غدد درون‌ریز در زنان و شایع‌ترین علت نازایی ناشی از عدم تخمک‌گذاری می‌باشد.
سوال وجوابهایی در باره ی تخمدان پلی کیستیک

آیا بین تنبلی تخمدان و تخمدان پلی‌کیستیک تفاوتی وجود دارد؟

  • ما در پزشکی و در تخصص زنان و زایمان، اصطلاحی به نام تنبلی تخمدان نداریم. تنبلی تخمدان یک اصطلاح عامیانه است و در مورد افرادی به کار برده می‌شود که دچار عدم تخمک‌گذاری هستند یا تخمک‌گذاری‌های خوبی ندارند.
  • یک گروه عمده از این افراد هم مبتلایان به تخمدان پلی‌کیستیک یا pco هستند. در واقع می‌توان گفت، تخمدان پلی‌کیستیک اصطلاح ما و تنبلی تخمدان اصطلاح عامیانه مردم است.
  • تخمدان این افراد نمی‌تواند به دلیل وجود برخی عوامل، تحت تاثیر هورمون‌های fsh و lh طبیعی بدن قرار بگیرد و در نتیجه تخمک‌گذاری انجام نمی‌شود. یعنی هورمون‌های مترشحه این افراد از هیپوتالاموس، هیپوفیز و تخمدان، دچار اختلال است و در نتیجه عملکرد مناسبی هم ندارد.

افرادی که به تخمدان پلی‌کیستیک مبتلا می‌شوند چه علائمی دارند؟

  • تخمدان‌ پلی‌کیستیک بیماری‌ای نیست که علائم خاصی داشته باشد. از نظر ما این مشکل یک نشانگان است یعنی مجموعه‌ای از علائم و نشانه‌ها. مهم‌ترین علامت در این افراد، افزایش سطح هورمون‌های مردانه است.
  • یعنی هورمون‌هایی که علائم مردانه ایجاد می‌کنند. به همین دلیل افراد مبتلا به تخمدان‌ پلی‌کیستیک معمولا از پرمویی رنج می‌برند. دومین علامت، اختلالات قاعدگی است که معمولا خود را به صورت قاعدگی‌هایی با فواصل طولانی و دیر به دیر نشان می‌دهد. در کنار این علائم، علائمی هم وجود دارد که به مسایل سیستمیک بدن مربوط می‌شود.
  • این علائم اهمیت زیادی دارند بنابراین باید افراد مبتلا به تخمدان‌ پلی‌کیستیک را از لحاظ علائم زمینه‌ای نیز بررسی کنیم. مانند بیماری دیابت.
  • این افراد مستعد دیابت و افزایش فشارخون هستند و از طرفی دچار چاقی‌های غیرمتقارن و به اصطلاح مردانه می‌شوند و... اما آنچه موجب مراجعه این افراد نزد متخصص زنان می‌شود، اختلالات قاعدگی و پس از ازدواج عدم بارداری به دلیل نقص در سیستم تنظیم‌کننده قاعدگی‌ است.

چه اتفاقی در تخمدان‌ می‌افتد که این کیست‌ها تشکیل می‌شوند؟

  • این مشکل به دلیل تغییراتی در ساخت‌وساز هورمون‌های داخل تخمدان و مسایل آنزیمی که سبب می‌شود میزان این هورمون‌ها بالا برود، رخ می‌دهد.
  • همان‌طور که می‌دانید هر ماه 4، 5 عدد از فولیکول‌های داخل تخمدان شروع به رشد کرده و به مرحله‌ای از رشد می‌رسند که یکی از ‌آنها براساس گیرنده‌هایی که در سطح فولیکول وجود دارد انتخاب شده و به رشد خود ادامه می‌دهد. بنابراین رشد بقیه فولیکول‌ها متوقف می‌شود.
  • در این مرحله هورمون استرادیول و استروژن که در بدن خانم‌ها ترشح می‌شوند باید به میزان خاصی برسند تا بتوانند سبب تخمک‌گذاری شوند.
  • ولی بنا به دلایلی به این حد نرسیده و مقدارشان از یک مقدار ثابت و مشخص افزایش نیافته و در یک خط مستقیم و طولانی‌مدت ادامه پیدا می‌کنند. در نتیجه تخمک‌گذاری انجام نمی‌شود و فولیکول رشد کرده همراه با مایعات داخل تخمدان به کیست تبدیل می‌شود.

این چرخه نامنظم فقط به کیست‌های تخمدان منجر می‌شود یا عارضه دیگری هم بر قسمت‌های دیگر بدن دارد؟

  • از نظر طب تخصصی زنان، عارضه بالینی این اتفاق در خانم‌ها سبب رشد بی‌رویه مخاط رحمی می‌شود که می‌تواند در طولانی‌مدت باعث بروز سرطان رحم شود. بنابراین افراد مبتلا به تخمدان پلی‌کیستیک حتما باید زیرنظر متخصص زنان هم باشند.

شما در این زمینه چه اقدامی انجام می‌دهید؟

  • چنانچه این افراد نخواهند باردار شوند ما با هورمون درمانی سیکل‌های منقطع ایجاد می‌کنیم و اجازه تحریک مداوم مخاط رحم را به وسیله استروژن نمی‌دهیم.
  • زیرا افزایش هورمون استروژن در تخمدان‌ پلی‌کیستیک، مهم‌ترین عامل خطر برای سرطان رحم است. نکته جالب این است که با بالا رفتن سن، به‌عنوان نمونه بعد از سن 35 سالگی، قاعدگی رو به منظم شدن پیش می‌رود و سیکل تخمک‌گذاری بهتر انجام می‌شود.
  • زیرا ذخیره تخمدانی و حتی تعداد فولیکول‌ها با بالا رفتن سن کم و مشکل این افراد به مرور کمتر می‌شود.

آیا ارث هم در این زمینه نقشی دارد؟

  • بله، این نشانگان دارای زمینه‌ای ژنتیکی است و ژن آن شناخته شده بنابراین نمی‌توانیم این زمینه ارثی را از بین ببریم و می‌توانیم علائم را برحسب مشکل، درمان علامتی و به صورت مقطعی حل کنیم.

پس چون زمینه ارثی و ژنتیکی در میان است می‌تواند، مردان خانواده را هم درگیر ‌کند؟

  • بله، مردان خانواده هم در معرض ابتلا به مشکلات قلبی‌ - عروقی، طاسی‌های شدید زودرس، افزایش میزان ابتلا به دیابت، چاقی‌های مرکزی و شکم‌های بزرگ هستند. بنابراین توصیه می‌کنیم که مشکل در کل خانواده بررسی شود.

کیست‌های بزرگی که در تخمدان به وجود می‌آیند هم ناشی از همین مشکل تخمدان پلی‌کیستیک است یا علت دیگری دارد؟

  • مقوله کیست تخمدان با کیست‌های متعدد تخمدان تفاوت دارد. کیست‌های تخمدان به دو دسته خوش‌خیم و بدخیم یا تومور سرطانی تقسیم‌بندی می‌شوند.
  • در واقع فولیکول‌‌های در حال رشد، در خود مایعاتی جمع می‌کنند که باعث می‌شود اندازه آنها بزرگ‌تر از حد طبیعی شود. زمانی که اندازه این کیست‌ها به بیشتر از 5/2 تا 3 سانتی‌متر برسد، به آن کیست تخمدان می‌گوییم ولی اگر اندازه کیست از این میزان کمتر باشد، طبیعی است.

حالا اگر از این میزان بزرگ‌تر شد جراحی‌اش می‌کنید؟!

  • نه! ما حتی افرادی را داشته‌ایم که با کیست‌هایی به اندازه 18 سانتی‌متر و بیشتر مراجعه کرده‌اند اما بیش از 90 درصد آنها جراحی نشدند و با درمان‌های دارویی به کیست فرصت داده‌‌ایم تا جذب شود و از بین برود.
  • اما کیست‌هایی را که باقی بمانند، مورد بررسی بیشتری قرار می‌دهیم. ما این ارزیابی را بر حسب سن انجام می‌دهیم.
  • اگر خانمی در سن یائسگی کیست 3 تا 5 سانتی‌متری‌ داشت نباید به این راحتی از آن گذشت و باید اقدامات جدی‌تری برایش انجام داد. در هر حال، شرح حال بیمار، سن و علائمی که با آن مراجعه کرده برای ما مهم است.

سوال کاربر ناشناس دلگرم :

من 20 ساله هستم. قدم 160 سانتیمتر و وزنم 85 کیلوگرم است، اولین روز آخرین قاعدگی من در تاریخ 96.7.13 می باشد. طول دوره های قاعدگی من یا به عبارتی فاصله اولین روز شروع قاعدگی تا اولین روز شروع قاعدگی بعدی 21 روزه است.

قاعدگی من نامنظم است. معمولا برای جلوگیری از بارداری از، هیچی استفاده می کردیم. داروهای مصرفی من عبارتند از، متفورمین. مدت زمان اقدام ما برای بارداری 4 ماه است.

سونوگرافی ها و آزمایش های انجام شده عبارتند از، سونوگرافی تخمدان. سوال من این است که پلی کیستیک هستم، چکار کنم که باردار شم؟ 4 ماهه که جلوگیری ندارم و هنوز باردار نشدم.

پاسخ (کارشناس ارشد مامایی):

سلام، در مشکل pco یا سندرم تخمدان پلی کیستیک فولیکول ها رشد مناسبی ندارند و بزرگ تر از این هم نمی شوند و بنابراین تخمک گذاری هم رخ نمی دهد. در واقع وجودشان بیانگر اختلال عملکرد تخمدان است.

تخمدان پلی کیستیک یا در اصطلاح تنبلی تخمدان منجر به مشکلاتی مثل نامنظمی قاعدگی (مشکلی که شما با آن روبرویید) و اختلال در تخمک گذاری و تاخیر در بارداری و یا ناباروری موقت (به راحتی قابل درمان است) می شود اما می توان با آن مقابله کرد.

در واقع اگرچه این مشکل درمان قطعی و نهایی ندارد اما با مصرف دارو قابل کنترل است، پس نگران نباشید. بهتر است تمام آزمایشات هورمونی از جمله بررسی سطح پرولاکتین را انجام دهید تا اگر مشکل هورمونی همراه وجود دارد شناسایی و درمان شود.

سپس با نتیجه آزمایشات هورمونی برای دریافت دارو جهت بهبود رشد فولیکول ها و تخمک گذاری به پزشک مراجعه کنید تا امکان بارداری مهیا شود. به علاوه ورزش روزانه منظم داشته باشید، حتما وزن خود را کاهش دهید.

مصرف مواد غذایی بسیار شیرین و پر چرب را کاهش داده و از مواد غذایی فرآوری شده و کارخانه ای مثل سوسیس و کالباس کمتر استفاده کنید تا شانس تان برای باردار شدن بیشتر شود.

همچنین بخوانید:

آیا میدانید تفاوت تخمدان پلی کیستیک و تنبلی تخمدان در چیست ؟

علت / علائم و درمان پلی کیستیک تخمدان در دختران چیست؟

درمان تخمدان پلی کیستیک در زنان

سندروم پلی کیستیک چیست؟ علائم و درمان پلی کیستیک تخمدان کدامند؟


این مطلب چقدر مفید بود ؟
(1 امتیاز , میانگین: 5.0 از 5)  

دیدگاه ها

شما هم می توانید نظرات خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید
hits

آخرین مطالب دلگرم

StatCounter