مجله دلگرم
امروز: سه شنبه, ۰۸ آذر ۱۴۰۱ برابر با ۰۴ جمادى الأول ۱۴۴۴ قمری و ۲۹ نوامبر ۲۰۲۲ میلادی
سرقت مستوجب تعزیر چه نوع جرمی است؟
1
زمان مطالعه: 8 دقیقه
سرقت مستوجب تعزیر به چه معناست؟ قبل از ورود به بحث باید بدانیم که مجازات هایی که در قانون آمده مثل حبس و شلاق ممکن است توسط شرع تعیین شده باشد مثلا در کتاب قرآن یا متون فقهی که به آن مجازات حدی میگویند.

مثل مجازات زنا و… اما برخی از مجازات ها در شرع معین نشده اما قانون گذار برای آنها مجازات تعیین کرده مثل مجازات حبس فرد جاعل یا سارق که به آن حبس تعزیری میگویند.

انواع مجازاتها کدامند؟

همانطور که مختصرا گفتیم مجازاتها یا از ابتدا توسط شرع تعیین شده است مثلا در قرآن آمده مثل مجازات قتل، مجازات زنا، مجازات قذف و شرب خمر که شلاق و قصاص و… هستند که به آن مجازات مستوجب حد یا مجازات حدی میگویند
یا مجازات آن و میزان دقیق آن در شرع نیامده و به واسطه قانون تعیین می شود که به آن مجازات تعزیری گفته می شود. تعزیر در لغت به معنای همان مجازات و تنبیه است اما در اصطلاح به مجازاتی که نوع و میزان آن در شرع مقدس تعیین نشده و توسط قانون تعیین می شود گفته می شود.
ما مجازات دیگری داریم که دیه نام دارد و آن مخصوص مواردی است که بر اعضای بدن شخص به صورت غیر عمدی جنایت وارد می شود. یا جنایت عمدی است اما امکان قصاص وجود ندارد.

سرقت مستوجب تعزیر

جرائمی که هم حدی هستند و هم تعزیری

برخی جرائم هم حدی هستند و هم تعزیری یعنی تحت شرایطی مجازاتی که شرع برای آن تعیین کرده اجرا می شود و تحت شرایطی دیگر مجازات قانون بر آن بار می شود.
برای مثال توهین جرم است و مجازات آن در حال حاضر جزای نقدی است؛ اما اگر همین توهین به شکل فحاشی ناموسی و نسبت دادن زنا و لواط باشد جنبه حدی پیدا میکند به نام قذف و مجازات آن شلاق می شود.
جرم دیگر سرقت تعزیری ست که گاهی مجازات حدی آن اجرا می شود که قطع دست و… است و گاهی تحت شرایطی مجازاتی دیگر برای آن تعیین می شود .

سرقت مستوجب تعزیر به چه معناست؟

گاهی اگر سرقتی که انجام‌ می شود یک سری ویژگی هایی را با هم داشته باشد و اینها با هم‌ جمع بشوند آن جرم سرقت حدی است و ما باید در مقام اجرا دست سارق را طبق قانون قطع کنیم (منظور دست به صورت کامل نیست).

حال شرایط زیر باید باشد که آن سرقت، حدی به حساب آید و فرد محکوم به قطع عضو شود:

آیا می دانید سرقت تعزیری چیست ؟

ماده ۲۶۸: سرقت در صورتی که دارای تمام شرایط زیر باشد موجب حد است:

شیء مسروق شرعاً مالیت داشته باشد. (یعنی ارزش پولی داشته باشد)
مال مسروق در حرز باشد. (جایی که مال در آن نگهداری می شود مثل گاوصندوق و…)
سارق هتک حرز کند.
سارق مال را از حرز خارج کند.
هتک حرز و سرقت مخفیانه باشد.
سارق پدر یا جد پدری صاحب مال نباشد.
ارزش مال مسروق در زمان اخراج از حرز، معادل چهار و نیم نخود طلای مسکوک باشد.
مال مسروق از اموال دولتی یا عمومی، وقف عام و یا وقف بر جهات عامه نباشد.
سرقت در زمان قحطی صورت نگیرد.
صاحب مال از سارق نزد مرجع قضائی شکایت کند.
صاحب مال قبل از اثبات سرقت سارق را نبخشد.
مال مسروق قبل از اثبات سرقت تحت ید مالک قرار نگیرد.
مال مسروق قبل از اثبات جرم به ملکیت سارق در نیاید.
مال مسروق از اموال سرقت شده یا مغضوب نباشد.

دفاع از سرقت مستوجب تعزیر

حال هر کدام از موارد بالا حتی اگر یک موردش نباشد دیگر سرقت حدی نخواهد بود برای مثال اگر سارق پدر شخص باشد دیگر سرقت حدی نیست. و یا اگر در سال قحطی باشد باز هم سرقت حدی نیست.
حال که سرقت حدی نیست آیا سارق مجازات نمی شود؟ خیر میگوییم سرقت حدی نیست یعنی اینکه مجازات وی قطع عضو نیست اما مجازات دیگری دارد که قانون مشخص کرده است‌ که به آن مجازات تعزیری میگوییم.
حال وقتی سرقت حدی نیست و مجازات قطع عضو ندارد پس چه مجازاتی دارد؟ در جواب میگوییم بستگی دارد که سرقت مزبور چه شرایطی داشته باشد مثلا آیا با اسلحه انجام شده یا ابنکه با ضرب و شتم انجام شده و… در ادامه به مجازات انواع سرقت های تعزیری می پردازیم.

انواع سرقت تعزیری

  • سرقت مشدده

یکی از انواع سرقت هایی که حدی نیست و تعزیری است سرقت مشدده است که مجازات سنگینی دارد.
طبق ماده ۶۵۱ قانون مجازات؛ اگر سرقتی انجام بشود که شرایط حدی را نداشته باشد اما این شرایط را داشته باشد فرد سارق یه مجازات ۵ سال تا ۲۰ سال حبس و تا ۷۴ ضربه شلاق محکوم می شود.

حال این شرایط چیست که اگر جمع بشوند فرد چنین مجازاتی دارد؟

سرقت در شب باشد.
سارقین بیشتر از یک نفر باشند مثلا دو نفر یا بیشتر.
یکی از آنها سلاح با خود داشته باشد. (انواع تفنگ، نارنجک، قمه، شمشیر، چاقو،پنجه بوکس و…).
از دیوار بالا رفته یا حرز را شکسته یا کلید ساختگی به کار برده یا این که عنوان یا لباس مستخدم دولت را اختیار کرده یا بر خلاف حقیقت خود را مأمور دولتی قلمداد کرده یا در جایی که محل سکنی یا مهیا برای سکنی یا توابع آن است سرقت کرده باشند.
در ضمن سرقت کسی را آزار یا تهدید کرده باشند.

مجازات سرقت

پس اگر اینها با هم‌ جمع بشود فرد به صلاحدید قاضی از ۵ تا ۲۰ سال حبس می شود. و اگر یکی از این موارد نباشد باید سراغ انواع دیگر برویم برای پیدا کردن مجازات آن سرقت.

  • مجازات سرقت مقرون به آزار

ماده ۶۵۲ – هر گاه سرقت مقرون به آزار باشد و یا سارق مسلح باشد به حبس از سه ماه تا ده سال و شلاق تا (۷۴) ضربه محکوم می‌شود و اگر‌ جرحی نیز واقع شده باشد علاوه بر مجازات جرح به حداکثر مجازات مذکور در این ماده محکوم می‌ گردد.

  • مجازات کیف زنی و جیب بری طبق قانون جدید

طبق ماده ۶۵۷ مجازات جیب بری و کیف زنی اگر مال سرقت شده زیر ۲۰ میلیون تومان ارزش داشته باشد و این که سارق هم سابقه کیفری نداشته باشد مجازات وی ۶ ماه تا ۲سال و نیم خواهد بود و همچنین شلاق تا ۷۴ ضربه.
اما اگر ارزش مال ربوده شده بیش از ۲۰ میلیون تومان باشد یا کمتر باشد اما سارق سابقه دار باشد مجازات آن یک تا پنج سال حبس خواهد بود به علاوه شلاق.

  • سرقت ساده

مطابق ماده ۶۵۶ در این مورد باید دقت کرد شرایطی که در ادامه ذکر می شود لازم نیست همگی با هم جمع شود؛ بلکه اگر صرفا یکی از این موارد در سرقت وجود داشته باشد فرد به ۶ ماه تا ۳ سال حبس محکوم می شود به اضافه شلاق تا ۷۴ ضربه.

مراحل رسیدگی دعوای سرقت مستوجب

سرقت مستوجب تعزیر به چه معناست؟

پس اگر هر یک و صرفا یکی از شرایط زیر در سرقت باشد مجازات فوق اعمال می شود:

حتماً بخوانید:
معنی سرقت به عنف : جزئیات دقیق مجازات سرقت به عنف

معنی سرقت به عنف : جزئیات دقیق مجازات سرقت به عنف

سرقت یعنی برداشتن، ربودن یا به اصطلاح عرفی (کش رفتن) مالی که متعلق به کسی دیگر است. عنف در لغت به معنای خشونت و بی رحمی است. پس سرقت به عنف به سرقتی…

سرقت در جایی که محل سکنی یا مهیا برای سکنی یا در توابع آن یا در محل‌ های عمومی از قبیل مسجد و حمام و غیر اینها واقع شده باشد.
سرقت در جایی واقع شده باشد که به واسطه درخت و یا بوته یا پرچین یا نرده محرز بوده و سارق حرز را شکسته باشد.
در صورتی که سرقت در شب واقع شده باشد.
سارقین دو نفر یا بیشتر باشند.
سارق مستخدم بوده و مال مخدوم خود را دزدیده یا مال دیگری را در منزل مخدوم خود یا منزل دیگری که به اتفاق مخدوم به آن جا رفته یا‌ شاگرد یا کارگر بوده و یا در محلی که معمولاً محل کار وی بوده از قبیل خانه، دکان، کارگاه، کارخانه و انبار سرقت نموده باشد.
هر گاه اداره‌ کنندگان هتل و مسافرخانه و کاروانسرا و کاروان و بطور کلی کسانی که به اقتضای شغل اموالی در دسترس آنان است تمام یا‌ قسمتی از آن را مورد دستبرد قرار دهند.

نکته مهم دیگر این که اگر یک شرط وجود داشت باید ببینیم میزان مال ربوده شده زیر ۲۰ میلیون تومان است یا بیشتر است و آیا فرد سابقه کیفری دارد یا خیر؟ اگر زیر ۲۰ میلیون و فرد سابقه کیفری نداشت مجازات وی نصف می شود یعنی می شود ۳ ماه تا ۱ سال و نیم.


این مطلب چقدر مفید بود ؟
5.0 از 5 (1 رای)  
  • منبع
  • vakiltop.com
قرآن آنلاین
دیدگاه ها

درج کامنت برای این مطلب غیر فعال است