alexametrics
دلگرم
امروز: جمعه, ۰۲ آبان ۱۳۹۹ برابر با ۰۶ ربيع الأول ۱۴۴۲ قمری و ۲۳ اکتبر ۲۰۲۰ میلادی
وظایف و اختیارات مجلس و قوه مقننه چیست ؟
0
زمان مطالعه: 5 دقیقه
قوه مقننه یا همان مجلس شورای اسلامی که اعضای آن توسط مردم انتخاب شده و در حقیقت نماینده مردم هستند، قانون گذاری میکند، قوه مجریه قانون را اجرا میکند و قوه قضاییه بر اجرای قانون نظارت میکند.

قوّه مقننه جمهوری اسلامی ایران یکی از سه قوّه نظام جمهوری اسلامی ایران است که کار تهیّه و تصویب قوانین عمومی کشور را بر عهده دارد.قوّه مقننه از دو رکن تشکیل شده‌است:

ارکان قوه مجریه در ایران

در کل برای قوه مقننه در قانون ایران دو رکن اصلی وجود دارد.

به صورت کلی قوه مقننه دارای دو رکن اصلی است:

۱. مجلس شورای اسلامی

مجلس شورای اسلامی که وظیفه تهیه و تصویب و تعدیل قوانین را در زمینه های مختلف بر عهده دارد، در حقیقت اصلی ترین و مهم ترین رکن قانون گذاری در کشور است.

مطابق با قانون اساسی، مجلس شورای اسلامی از نمایندگان ملت که به‌ طور مستقیم انتخاب می‌شوند، تشکیل می‌گردد. دوره نمایندگی در مجلس چهار سال است و انتخابات دوره جدید باید در مدت دوره قبل انجام گردد، علت این موضوع آن است که مجلس شورای اسلامی در هیچ برهه ای از زمان، بدون اعضا نباشد.

تعداد نمایندگان مردم در مجلس ۲۷۰ نفر است و هر ده سال، با در نظر گرفتن ملاک های جمعیتی، سیاسی، جغرافیایی و غیره حداکثر بیست نفر نماینده می‌تواند اضافه شود. همچنین زرتشتیان یک نماینده، کلیمیان یک نماینده، کلیمیان یک نماینده و مسیحیان ارامنه جمعا دو نماینده در مجلس دارند.

مذاکرات مجلس شورای اسلامی یعنی همان بحث و بررسی هایی که در رابطه با تصویب قوانین صورت میگیرد، باید علنی باشد و گزارش کامل آن از طریق رسانه های رسمی برای اطلاع عموم مردم پخش شود. تنها در شرایط اضطراری و به درخواست رئیس جمهور و یا ده نفر از نمایندگان میتوانند جلسه غیر علنی تشکیل دهند.

۲. شورای نگهبان

یکی از نهاد های نظارت بر قانون شورای نگهبان است که این وظیفه را دارد تا مصوبات مجلس شورای اسلامی را دقیقا بررسی نماید تا با قانون اساسی و یا شرع اسلام و یا اصول و قواعد مذهب رسمی کشور یعنی شیعه دوازده امامی مخالفت نداشته باشد.

اعضای این شورا دوازده نفر هستند که شش نفر با حکم مستقیم رهبری عزل و نصب میشوند و شش نفر دیگر با حکم رییس قوه قضاییه. مدت عضویت در این شورا شش سال است.

وظایف مجلس و قوه مقننه

  1. وظیفه اصلی مجلس شورای اسلامی، همانگونه که گفته شد وضع قانون است. در حقیقت مجلس شورای اسلامی تنها نهادی است که میتواند در تمام مسائل و البته در حدود قانون اساسی کشور، قانون وضع نماید.
  2. همچنین مجلس شورای اسلامی همانگونه که در توضیحات شورای نگهبان گفته شد، این اجازه را ندارد که قوانینی را وضع نماید که با شرع و اصول و قواعد مذهب رسمی کشور (شیعه ۱۲ امامی) مخالفت داشته باشد. گفته شد که تشخیص این موضوع با شورای نگهبان است. رئیس مجلس شورای اسلامی توسط خود نمایندگان تعیین میشود.
  3. شرح و تفسیر قوانین جاری کشور نیز در مواردی که در تفسیر قوانین ایرادی وجود دارد، بر عهده مجلس شورای اسلامی است.
  4. بررسی لوایح قانونی که توسط دولت تقدیم مجلس میگردد و همچنین ارائه طرح های قانونی بر عهده مجلس است.
  5. مجلس شورای اسلامی میتواند در تمام مسائل کشور تحقیق و جست و جو نماید.
  6. عهدنامه‌ها، قراردادها و معاهدات و تمامی موافقت‌نامه‌ های بین‌المللی باید به تصویب مجلس شورای اسلامی برسد و اگر نرسد در داخل کشور بلا اعتبار است.
  7. مطابق با قانون اساسی کشور، هر گونه تغییر در خطوط مرزی کشور ممنوع است اما در مواردی مانند اصلاحات جزئی آنهم در صورتی که مصالح کشور رعایت شود و به استقلال و تمامیت ارضی کشور لطمه نزند مجلس شورای اسلامی میتواند آن را تصویب کند.
  8. مطابق با قانون اساسی، انجام حکومت نظامی ممنوع است. اما اگر کشور در حالت جنگ و یا شرایط اضطراری دیگری باشد، دولت میتواند با تصویب مجلس شورای اسلامی، محدودیت ‌هایی ضروری را به صورت موقت برقرار نماید، اگر مدت این محدودیت ها بیش از سی روز باشد، دولت باید هر سی روز از مجلس کسب اجازه مجدد کند.
  9. هرگونه ایجاد طلب و یا بدهی توسط دولت، و به حساب کشور، چه داخلی باشد و چه خارجی باشد، باید به تصویب مجلس شورای اسلامی برسد. همچنین استخدام کارشناسان خارجی از طرف دولت ممنوع است مگر در موارد ضرورت با تصویب مجلس شورای اسلامی.
  10. مجلس شورای اسلامی میتواند، انتقال بنا ها و اموال دولتی و عمومی را به دیگری و البته در موارد ضرورت تصویب نماید.
  11. قانون گذاری باید توسط خود مجلس شورای اسلامی انجام پذیرد و و در حقیقت مجلس نمیتواند اختیار قانون گذاری را به ارگان و با نهاد دیگر بدهد. البته بررسی قوانین در کمیسیون های داخلی مجلس بلا مانع است.
  12. مجلس باید دادن رای اعتماد را به رئیس جمهور و هیئت وزیران، پس از تشکیل و پیش از هر اقدام، بررسی نماید.
  13. نمایندگان مجلس شورای اسلامی می‌توانند در مواردی که لازم می‌دانند هیئت وزیران یا هر یک از وزرا را سوال و یا استیضاح کنند، وزیر و یا شخص رییس جمهور باید در مجلس حاضر شود و به سوالات پاسخ گوید و از مجلس رأی اعتماد بخواهد. اگر مجلس رأی اعتماد نداد عزل می‌شود.
  14. مجلس شورای اسلامی این وظیفه را دارد که به شکایت هر شخصی که از قوه مجریه و یا قوه قضاییه شکایت داشته باشد رسیدگی کند و به آن پاسخ کافی بدهد.

نتیجه گیری :

تمامی قوانینی که امروزه در جامعه با آنها برخورد داریم، یا از داخل مجلس شورای اسلامی وضع شده و یا از فیلتر این مجلس گذشته است.
همین موضوع برای شناخت اهمیت قوه مقننه کافیست. بنابراین برای هر کسی لازم است که یک شناخت کلی و اجمالی از این قوه و ارکان وظایف آن داشته باشد.



این مطلب چقدر مفید بود ؟
 
اسنپ تریپ
دیدگاه ها

شما هم می توانید نظرات خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید
hits