از پزشک متخلف چگونه می توانیم شکایت کنیم ؟

۱,۳۹۲
۰
۰
شنبه, ۲۸ ارديبهشت ۱۳۹۸ ۰۹:۵۵
با توجه به زیاد شدن جرایم و تخلفات پزشکی، برای بیماران سوال بوده است که جرایم پزشکی به چه رفتار هایی گفته میشود و برای شکایت علیه پزشک به چه نهادهایی می‌توان مراجعه کرد ؟ برای پاسخ به این پرسش ها با ما همراه باشید.
از پزشک متخلف چگونه می توانیم شکایت کنیم ؟

شکایت از پزشک متخلف

مسئولیت پزشکی را می‌توان مهم‌ترین گفت‌وگو در حوزه مشاغل به شمار آورد زیرا پزشکان به‌طور مستقیم با جان و سلامت بیماران سر و کار داشته و هر گونه قصور آنها در انجام وظایف می‌تواند منجر به فجایع انسانی شود. قصور پزشکی نوعی جرم است که بنا به تبصره ۳ ماده ۲۹۵ قانون مجازات اسلامی ایران در حکم جرم شبه‌ عمد به‌حساب می‌آید. در ادامه، مراکز رسیدگی‌ کننده به این جرم را بررسی می‌کنیم و به یک سوال مهم پاسخ می‌دهیم: «برای شکایت علیه پزشک به چه نهادهایی می‌توان مراجعه کرد ؟»

آشنایی با جرائم عمومی

براساس قانون مجازات جرایم عمومی عبارتند از :

الف) جرم عمدی یعنی جرایمی که با سوءنیت، قصد فعلی و قصد جرم همراه است. مجازات این جرائم برابر قانون قصاص خواهد بود.
ب) جرم غیرعمد یا شبه‌عمد (بدون مسئولیت) و همراه با تقصیر (حرفه‌ای) است و قصد فعلی وجود دارد ولی جرم ندارد که مجازات آن دیه است.
ج) خطای محض بدون سوءنیت و بدون تقصیر، نه قصد فعل و نه قصد جرم دارد که مجازات آن دیه است.

خطاهایی که از پزشک سر می‌زند

برابر قانون خطاهایی که از پزشکان سر می‌زند ممکن است دلایل مختلفی داشته باشد و ناشی از بی‌مبالاتی، بی‌احتیاطی، نداشتن مهارت و رعایت نکردن مقررات دولتی باشد. علت هر کدام از این موارد باشد مجازات متفاوتی در انتظار پزشک است. از منظر قانون، بی‌مبالاتی شامل ترک فعلی است که از نظر علمی و فنی انتظار انجام آن از پزشک می‌رود ولی صورت نگرفته است.

عدم تدارک و تهیه تمهیدات لازم مثل آزمایش‌ها و عکس‌های رادیولوژی و عدم انجام مشاوره‌های لازم و اخذ شرح حال و معاینه دقیقق قبل از عمل جراحی یا اقدام درمانی یا معاینه نکردن قلب و عدم تهیه نوار قلبی قبل از بیهوشی، همگی بی‌مبالاتی است. بنابراین در بی‌مبالاتی عملی باید انجام می‌گرفت ولی صورت نپذیرفته و جنبه منفی یا انجام ندادن کار مطرح است.

بی‌احتیاطی پزشک

بی‌احتیاطی برخلاف بی‌مبالاتی جنبه مثبت و وجودی دارد یعنی این که فعلی انجام گرفته که از نظر علمی و اصول پزشکی نباید انجام می‌گرفته است. پس پزشک توجه و دقت کافی در امر درمان یا آزمایش را مبذول نداشته یا مرتکب اشتباه یا زیاده‌روی شده، درنتیجه ضرر جسمانی یا روانی برای بیمار ایجاد کرده است.

از جمله مثال‌های این مورد، پاره‌شدن روده حین اعمال جراحی شکم و جا گذاشتن وسایل جراحی یا پانسمان داخل بدن قابل یادآوری است.

مهارت نداشتن پزشک

مهارت نداشتن نیز شامل مواردی است که پزشک تبحر علمی و فنی لازم را برای انجام کار به‌خصوصی نداشته باشد، مانند تصمیم‌ نگرفتن به موقع، نداشتن سرعت لازم برای انجام عمل جراحی و جلوگیری از عوارض قابل پیش‌بینی. مهارت یک پزشک، کارایی و توانایی او در انجام وظیفه‌ای است که برعهده می‌گیرد و نداشتن مهارتش به ناتوانی او یا فقدان کارایی‌اش برای انجام امور تخصصی پزشکی یا جراحی وابسته است.

بی‌مهارتی ممکن است از نوع عملی باشد و ناشی از تازه‌کار بودن یا بی‌تجربگی، یا از نوع علمیی باشد و مبنی بر بی‌سوادی و نبود بهره‌وری کافی از دانش پزشکی، که به هر صورت نمی‌تواند عذر موجه یا از بین برنده مسئولیت برای قصور پزشک باشد.

نداشتن مهارت به‌صورت ندانم‌ کاری یا دستپاچگی در جراحان و متخصصان تازه‌کار بیشتر هنگامی دیده می‌شود که حین عمل جراحی یا اقدام درمانی تخصصی با واقعه‌ای غیرعادی روبه‌رو می‌شوند. برای مثال، بیماری به‌دنبال شکستگی چند قطعه‌ای و داخل مفصلی انتهای تحتانی استخوان فِمور راست از سوی یک متخصص ارتوپدی تحت عمل جراحی قرار می‌گیرد و متاسفانه پزشک معالج برای درمان این شکستگی پیچیده و مشکل از روش درست و منطقی استفاده نمی‌کند و این امر سبب جوش نخوردن استخوان و بروز عوارض عفونی در مفصل شده است.

رعایت نکردن مقررات توسط پزشک

رعایت نکردن مقررات دولتی نیز یعنی بی‌توجه به آیین‌نامه‌ها، بخشنامه‌ها، دستورالعمل‌های مقامات اداری مافوق‌، نظام پزشکی‌، وزارت بهداشت، درمان ‌و آموزش ‌پزشکی که حاکم بر اشتغال به حرفه پزشکی و مربوط به حرفه‌های گوناگون تخصصی پزشکی و رشته‌های وابسته به آن است، مانند رعایت نکردن ضوابط مربوط به تابلوی مطب یا سرنسخه‌های پزشکی یا خودداری از پذیرش بیماران اورژانسی و نظایر آن.

دادگاه صالح برای رسیدگی به جرایم پزشکان

در این قسمت از مقاله مکان های مناسب برای شکایت از جرایم پزشکان را توضیح خواهیم داد. مردم می‌توانند برای رسیدگی به مشکلات و پرونده‌های قضایی خود در رابطه با قصور و تخلفات پزشکی در هر سطحی به مکان های زیر مراجعه کنند و از این طریق می‌توانند رسیدگی به ادعای خود را خواستار شوند.

دادگاه های عمومی

در این دادگاه ها می توان از جنبه جزایی و یا حقوقی نسبت به عملی که پزشک مرتکب آن شده است شکایت کرد؛ به عبارت دیگر، هر عملی که در قوانین مدنی و یا جزایی کشور قابلیت پیگیری قضایی داشته باشد در صلاحیت این دادگاه هاست. با وجود این، از آنجا که اقدامات پزشکی از زمره مسائل تخصصی محسوب می شود که نیاز به نظریات و دیدگاه کارشناسانه دارد، قوه قضاییه اقدام به تخصیص یک دادسرا به طور ویژه به جرایم پزشکی و دارویی کرده است.

مطابق ماده ٦٤٨ قانون مجازات اسلامی چنانچه پزشکان و جراحان و ماماها و داروفروشان و تمامی کسانی که به مناسبت شغل یا حرفه خود محرم اسرار می شوند، هرگاه در غیر موارد قانونی، اسرار مردم را افشا کنند، به 3 ماه و 1 روز تا یکسال حبس و یا به یک میلیون و 500 هزار تا 6 میلیون ریال جزای نقدی محکوم می شوند.در مواردی که مطابق قوانین و مقررات، پزشکان مکلف به گزارش بیماری هستند، مشمول جرایم فوق نمی شوند.

دادسرای ویژه جرایم پزشکی

شهر تهران دادسراهای مختلفی دارد که بعضی از آن ها به امور ویژه اختصاص یافته اند؛ از آن جمله دادسرای ویژه رسیدگی به جرایم پزشکی است که مردم می توانند برای رسیدگی به مشکلات و پرونده‌های قضایی خود در رابطه با قصور و تخلفات پزشکی در هر سطحی به آنجا مراجعه کنند.

پزشک هر کدام از تخلفات پیش‌ تر را مرتکب شود، فرد شاکی می‌تواند یکی از سه راه زیر را برای شکایت انتخاب کند. اولین مرکز دادسرای ویژه رسیدگی به جرائم پزشکی که مردم می‌توانند برای رسیدگی به مشکلات و پرونده‌های قضایی خود در رابطه با تخلفات پزشکی به آنجا مراجعه کنند و از این طریق دیه و خسارات وارد شده را مطالبه کرده و اگر پزشک مرتکب قصور شده باشد مجازات او را هم از دادگاه بخواهند.

روند رسیدگی به پرونده‌های مطرح در این دادسرا این گونه است که پس از طرح و ارجاع موضوع به کمیسیون‌های پزشکی، پرونده بررسی می شود و در صورتی که قصور کادر درمانی تشخیص داده شود، مراتب قصور به شعبه رسیدگی ‌کننده ارسال و به دنبال آن پزشک و تیم پزشکی برای ادای توضیحات احضار می‌شوند و در نهایت دادسرا با اخذ تصمیم مقتضی یا قانع می شود که قصوری رخ نداده است و قرار منع تعقیب یا موقوفی تعقیب صادر می کند و یا اینکه ادعای شاکی را قریب به واقع می بیند و با صدور کیفرخواست پرونده را به دادگاه ارسال می کند و دادگاه عمومی جزایی نیز بر اساس محتویات پرونده، نظریه کارشناس و دفاعیات هردو طرف اقدام به صدور رأی می نماید.

شوراهای حل اختلاف ویژه امور بهداشتی

از اوایل سال ۸۹ و پس از گذشت یک سال و نیم از تصویب دستورالعمل تشکیل شوراهای حل اختلاف ویژه امور پزشکی (مصوب ۳۱/۶/۱۳۸۶) در بسیاری از استانها شوراهای حل اختلاف ویژه رسیدگی به امور بهداشتی و پزشکی شروع به فعالیت نمودند. در تهران نیز مجتمع شماره ۲۹ شورای حل اختلاف به امور بهداشتی و پزشکی تخصیص یافته است.

شورای حل اختلاف (ویژه امور بهداشت) که رسیدگی و حل‌ و فصل اختلافات اعضای جامعه پزشکی با یکدیگر و همچنین اختلافات جامعه پزشکی با سایر اشخاص اعم از حقیقی یا حقوقی در صورتی‌که مبلغ خواسته یا محکوم به کمتر از ۵میلیون تومان باشد یا در صورتی‌ که هر دو طرف در خصوص ارجاع پرونده به شورا توافق داشته باشند، در صلاحیت آن است.

اعضای شوراهای ویژه از میان کارشناسان و متخصصان صاحب صلاحیت در رشته های مرتبط پزشکی با تایید و معرفی سازمان نظام پزشکی و با رعایت آیین نامه اجرایی ماده ۱۳۴ قانون برنامه چهارم توسعه برای سه سال انتخاب شده و علاوه بر شرایط عمومی می بایست فاقد محکومیت کیفری یا انتظامی قطعی باشند.

در عمل عمده پرونده های مرتبط با دندانپزشکی و یا پرونده هایی که پیش بینی می شود دیه ای که متهم به آن محکوم خواهد شد کمتر از ۵ میلیون تومان است به شورای حل اختلاف جهت رسیدگی ارجاع می شود.

مسائلی از قبیل ارجاع بیماران از بیمارستان های دولتی به بخش خصوصی یا گرفتن زیر میزی و حق العمل های آنچنانی برخلاف ضوابط و سوء استفاده از موقعیت شغلی است که البته اگر منظور از سوء استفاده جعل عنوان باشد، مثلا پزشک عمومی خود را متخصص مغز واعصاب معرفی کند، این عمل می تواند تحت عنوان جعل عنوان، جرم هم تلقی شود

سازمان نظام پزشکی

سازمان نظام پزشکی که تخلفات اداری و انتظامی پزشکان را مورد رسیدگی قرار می‌دهد و نتیجه آن برخورد انتظامی با پزشک خواهد بود که طیف وسیعی از اقدامات از توبیخ کتبی تا لغو پروانه طبابت به شکل دائمی را در بر می‌گیرد. لازم به ذکر است در تمامی این موارد آنچه از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است نظریه پزشکی‌قانونی است و مبنای اکثر احکام صادره این نظریه کارشناسی است.

سازمان تعزیرات حکومتی

قانون تعزیرات حکومتی امور بهداشتی و درمانی مصوب۲۳/۱۲/۱۳۶۷ مجمع تشخیص مصلحت نظام اسلامی از تخلفات زیادی نام برده است که مهمترین تخلفات موضوع آن عبارتند از:

  1. ایجاد مؤسسه پزشکی غیر مجاز توسط افراد فاقد صلاحیت
  2. ایجاد مؤسسه پزشکی توسط متخصصین فاقد پروانه
  3. خودداری بیمارستان ها ازپذیرش وارائه خدمات اولیه لازم به بیماران اورژانسی

رسیدگی به این تخلفات در حیطه صلاحیت سازمان تعزیرات حکومتی است اما باید دقت کرد، مستندا به ماده (۳) از قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و دارویی و مواد خوردنی و آشامیدنی مصوب ۲۹/۳/۱۳۳۴ و اصلاحات بعدی در صورتی که مؤسسه پزشکی توسط افرادی ایجاد شده باشد که تخصص لازم را دارند اما نسبت به کسب مجوزهای لازم اقدامی نکرده اند موضوع در صلاحیت دادسرای انتظامی سازمان نظام پزشکی قرار می گیرد.

تخلفات انتظامی

مرجع تشخیص این امر سازمان نظام پزشکی است و به دلیل تخصصی بودن موضوع از نظرات کارشناسی متخصصان مربوطه استفاده خواهد شد. اگر تخلف پزشکان متضمن یکی از عناوین مجرمانه نباشد فقط به عنوان تخلف انتظامی با آن برخورد خواهد شد.

به تخلفات انتظامی در سازمان نظام پزشکی و به جرایم در دادسرا و دادگاه های کیفری رسیدگی می شود و رسیدگی هر یک از آنها مانع رسیدگی دیگری نیست و چنانچه عمل پزشک متضمن تخلف انتظامی و جرم باشد، هر یک از مراجع انتظامی و مراجع قضایی مطابق صلاحیت های خود مکلف به رسیدگی هستند.

تخلف انتظامی مواردی از قبیل: عدم رعایت نرخ مصوب تعرفه های پزشکی، ارایه داروهای مشابه به جای داروی اصلی، برخورد نامناسب کادر پزشکی با بیماران، عدم پذیرش بیماران اورژانسی توسط مراکز درمانی، نداشتن امکانات ضروری پزشکی را شامل می شود که مجازات ها نیز از نوع انتظامی است.

رعایت‌ نکردن موازین‌ شرعی‌ و قانونی‌ و مقررات‌ صنفی‌ و حرفه‌ای‌ و شغلی‌ و سهل‌انگاری‌ در انجام‌ وظایف‌ قانونی‌ به‌ وسیله‌ شاغلان‌ حرف‌ پزشکی‌ و وابسته‌ به‌ پزشکی،‌ نیز تخلف‌ محسوب می شود‌ و متخلفان‌ با توجه‌ به‌ شدت‌ و ضعف‌ عمل‌ ارتکابی‌ و تعدد و تکرار آن،‌ حسب‌ مورد به‌ مجازات زیر محکوم‌ می شوند:

  • تذکر یا توبیخ‌ شفاهی‌ در حضور هیئت‌ مدیره‌ نظام‌ پزشکی‌ محل‌.
  • اخطار یا توبیخ‌ کتبی‌ با درج‌ در پرونده‌ نظام‌ پزشکی‌ محل‌.
  • توبیخ‌ کتبی‌ با درج‌ در پرونده‌ نظام‌ پزشکی‌ و نشریه‌ نظام‌ پزشکی‌ محل‌ یا الصاق‌ رأی‌ در تابلو اعلانات‌ نظام‌ پزشکی‌ محل‌.
  • محرومیت‌ از اشتغال‌ به‌ حرفه‌های‌ پزشکی‌ و وابسته‌ از 3‌ ماه‌ تا 1‌ سال‌ در محل‌ ارتکاب‌ تخلف‌.
  • محرومیت‌ از اشتغال‌ به‌ حرفه‌های‌ پزشکی‌ و وابسته‌ از 3‌ ماه‌ تا 1 سال‌ در تمام‌ کشور.
  • محرومیت‌ از اشتغال‌ به‌ حرفه‌های‌ پزشکی‌ از بیش‌ از 1 سال‌ تا 5‌ سال‌ در تمام‌ کشور.
  • محرومیت‌ دایم‌ از اشتغال‌ به‌ حرفه‌های‌ پزشکی‌ و وابسته‌ در تمام‌ کشور.

بیشتر بخوانید:

آیا پزشکی قانونی رابطه نامشروع را تشخیص میدهد ؟


این مطلب چقدر مفید بود ؟
 
  • برچسب ها:
  • شکایت از پزشک متخلف
  • خطاهایی که از پزشک سر می‌زند
  • بی‌احتیاطی پزشک
  • مهارت نداشتن پزشک
  • رعایت نکردن مقررات توسط پزشک
  • دادسرای ویژه جرایم پزشکی
  • سازمان نظام پزشکی

دیدگاه ها

شما هم می توانید نظرات خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید

آخرین مطالب دلگرم

StatCounter