رژیم غذایی مناسب برای بیماران سیروز کبدی

۳,۶۵۰
۳
۰
یکشنبه, ۲۷ آبان ۱۳۹۷ ۱۴:۱۰

با مجله اینترنتی دلگرم همراه باشید تا با رژیم غذایی بیماران سیروز کبدی بیشتر آشنا شوید

رژیم غذایی بیماران سیروز کبدی : سیروز عبارت است از بیماری مزمن کبدی ناشی از التهاب بینابینی بافت های کبدی که به تشکیل بافت فیبروز منجر می شود و اعمال طبیعی کبد را مختل می کند. کبد، تیره رنگ شده و به نحو مشخصی گره دار (دانه دانه) می شود. سیروز، قابل علاج نیست ولی در صورت حذف عامل ایجاد کننده آن، می توان از پیشرفت بیماری جلوگیری کرد.

divider

علائم سیروز کبدی

  1. خستگی
  2. کاهش وزن
  3. استفراغ خون
  4. زردی
  5. نارحتی های گوارشی

مواد غذایی غیر مجاز در بیماران سیروز

در بیماران سیروزکبدی، غذای خاصی منع نمی شود، ولی بیماران قادر به تحمل غذاهای سرخ کرده و پر چرب، شکلات، شیرینی خامه ای و سبزی های معطر نیستند.

رژیم غذایی بیماران سیروز کبدی

  • شیر ۱ درصد چربی یا بیشتر
  • شیر شکلات
  • خامه و سرشیر
  • پنیرهای پرچرب
  • انواع بیسکوییت و دونات
  • نان های شیرین و روغنی
  • گوشت های سرخ شده یا چرب
  • سوسیس
  • پوست مرغ
  • گوشت مرغابی و غاز
  • ماهی کنسرو شده در روغن
  • کره و کره بادام زمینی
  • چیپس
  • سیب زمینی سرخ کرده و سایر غذاهای سرخ شده

divider

کربوهیدرات‌ها در بیماران سیروز کبدی

رژیم غذایی بیماران سیروز کبدی

در بیشتر نقاط جهان (از جمله آسیا و کشور ایران)، غلات 70 درصد انرژی مورد نیاز بدن و مواد غذایی روزانه را تامین می‌کنند. از جمله غلات، می‌توان گندم (که در نان و شیرینی و ... مصرف می‌شود)، برنج، جو، ماکارونی، بلغور، سیب‌زمینی و ... را نام برد. مصرف این گروه از مواد غذایی در افراد مبتلا به سیروز بلامانع است. بیشتر غلات دارای ترکیب شیمیایی مشابه و آهن و برخی از ویتامین‌های گروه B هستند.

سیب‌زمینی (به دلیل داشتن پتاسیم بالا و هضم آسان آن) ماده غذایی خوبی برای افراد ناتوان و بیمار از جمله بیماران مبتلا به سیروز است و توصیه می‌شود در رژیم غذایی روزانه خود مقداری سیب‌زمینی مصرف کنید (یک سیب‌زمینی کوچک).

از کربوهیدرات‌های دیگر می‌توان از همین قند معمولی، شکر، عسل و خرما نام برد. عسل به دلیل داشتن مواد غذایی ضدعفونی‌کننده (مثل اسیدفرنیک)، از رشد بیش از حد باکتری‌ها در روده جلوگیری می‌کند. عسل، همچنین دارای مقدار زیادی پتاسیم و برخی از ویتامین‌ها است.

به بیماران مبتلا به سیروز کبدی توصیه می‌شود که در صورت میل داشتن، روزانه یک تا چند قاشق مرباخوری عسل بخورند. خرما نیز به دلیل داشتن مواد معدنی مناسب و فیبرهای غذایی و انرژی بالا و قابل هضم، ماده غذایی خوبی است و می‌توان روزانه یک تا دو عدد مصرف نمود. اگر مبتلا به مرض قند (دیابت) هستید، باید رژیم غذایی خاص آن را رعایت نمایید، در این مورد با پزشک معالج مشورت کنید.

پروتئین‌ها در بیماران سیروز کبدی

رژیم غذایی بیماران سیروز کبدی

پروتئین مهم‌ترین جزو مواد غذایی را تشکیل می‌دهد. اما از آنجا که پروتئین موجود در گوشت قرمز حیوانی، آمونیاک بیشتری تولید می‌کند، لذا باید به جای آن بیشتر از گوشت سفید (ماهی و مرغ) و پروتئین‌های گیاهی نظیر غلات، سیب‌زمینی و سویا استفاده نمود. ما توصیه می‌کنیم بیش از دو بار در هفته (و آن هم کمتر از حد معمول) گوشت قرمز مصرف نکنید.

توصیه می‌شود در رژیم غذایی خود هر روز یا یک روز در میان، مقداری ماهی (از نوع گوشت سفید) مصرف کنید. اولا باید ماهی کباب شده و یا آب‌پز باشد و ثانیا پوست آن را نخورید.

چربی‌ها در بیماران سیروز کبدی

رژیم غذایی بیماران سیروز کبدی

چربی‌ یا روغن از زمره مواد غذایی با قدرت انرژی‌زایی بالاست. چربی‌ها ممکن است منشا گیاهی یا حیوانی داشته باشند. روغن‌های گیاهی نظیر روغن نارگیل، دانه پنبه، بادام زمینی، زیتون و آفتابگردان از چربی‌های بسیار مناسب در بیماران مبتلا به سیروز است.

توصیه می‌شود بیماران از خوردن چربی‌های حیوانی یا روغن حیوانی و به اصطلاح اشباع شده (نظیر کره، روغن حیوانی و خامه) خودداری نمایند و به جای آنها از چربی‌های سبک گیاهی و به اصطلاح اشباع نشده، نظیر مارگارین (کره نباتی)، روغن زیتون، روغن ماهی و روغن آفتابگردان استفاده نمایند.

مواد معدنی در بیماران سیروز کبدی

رژیم غذایی بیماران سیروز کبدی

مواد معدنی نظیر کلسیم، فسفر، آهن، پتاسیم، منیزیم و ... نیز از اجزای اصلی و لازم برای بدن است و افراد مبتلا به سیروز باید در حد معمول و کمی هم بیشتر آنها را دریافت کنند. این مواد در سبزیجات و میوه‌ها و بسیاری از غلات به وفور یافت می‌شوند و محدودیتی برای آنها وجود ندارد.

divider

نمونه ای از رژیم غذایی برای فرد مبتلا به سیروز کبد

صبحانه: دو برش نان برشته (تقریبا 16 گرم و ترجیحا نان سبوس‌دار نظیر نان سنگک) + کره مارگارین (30 گرم) یا پنیر کم نمک و کم چربی (20 گرم) + یک فنجان چای با یک عدد خرما یا شیرینی دیگر + یک عدد هلوی بزرگ (150 گرم).

میان وعده: یک قطعه نان برشته همراه با یک لیوان شیر معمولی (قبل از ظهر و در صورت تحمل شیر)

ناهار: 120 گرم برنج + قرمه‌سبزی (شامل 40 گرم سیب‌زمینی، 30 گرم پیاز + 100 گرم سبزیجات مربوطه (به مقدار کم سرخ شده) + سالاد در حل تحمل، مصرف دو تکه گوشت کوچک (حداکثر 50 گرم) بلامانع است + یک عدد میوه به عنوان دسر.

شام : فیله ماهی 80 گرم (بهتر است آب‌پز یا کباب شده باشد) + سیب‌زمینی 100 گرم + سالاد بدون نمک (خیار + گوجه‌فرنگی + کاهو + دو قاشق مرباخوری روغن زیتون) + یک عدد پرتقال به عنوان دسر.

وعده ی آخر شب: دو برش نان برشته + یک پیاله ماست کم‌چربی (20 گرم) + یک بشقاب کوچک اسفناج پخته (بورانی).

نکته:
در برخی شرایط که بیماری کبدی شدت بیشتری پیدا می‌کند پزشک ممکن است برای مدتی از میزان پروتئین مصرفی بکاهد و سپس به صورت تدریجی مجددا مقدار پروتئین را بیافزاید.
برخی بیماران ممکن است نتوانند مقدار پروتئین رژیم غذایی فوق را تحمل کنند. در چنین شرایطی مقدار پروتئین دریافتی توسط پزشک معالج و یا متخصص تغذیه تنظیم خواهد شد.

نکات قابل توجه در رژیم بیماران سیروز کبدی:

رژیم غذایی بیماران سیروز کبدی

  1. گوشت بدون چربی مرغ بدون پوست و شیر با چربی معمولی (و نه پرچرب) استفاده شود.
  2. برای پختن یا سرخ کردن از روغن یا کره به میزان اندک (در حد یک قاشق مرباخوری) استفاده شود.
  3. هر روز هویج یا اسفناج (تازه یک فنجان، پخته یک دوم فنجان) میل شود.
  4. از غذاهای کم نمک استفاده شود و از استفاده از نمکدان سر سفره خودداری شود.
  5. هر روز چهار نوع میوه میل شود: چهار عدد شامل مرکبات یا آبمیوه: یک میوه سیب به علاوه یک عدد هر میوه فصل.
  6. علاوه بر حذف روزانه منابع غذایی متنوع، ویتامین B، اسیدفولیک و در صورت لزوم ویتامین «آ» استفاده شود.
  7. افراد مبتلا به سیروز کبدی در زمانی که تحت کنترل است می‌تواند 8/0 – 6/0 گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن پروتئین در روز مصرف نمایند. باید توجه داشت که مطابق با وضعیت بیمار باید در مورد میزان مصرف پروتئین قضاوت کرد باید توجه داشت که در صورت بروز سوء تغذیه میزان مرگ و میر نیز زیاد می‌شود.
  8. پرهیز از مصرف الکل نیز مهم است.
  9. باید از مصرف کردن تخم‌مرغ، قهوه و شکلات خودداری نمود این مواد ارزش درمانی ندارند.
  10. در بیماری سیروز میزان ویتامین‌های گروه «بی» به مرور کاهش می‌یابند و باید مقادیر کافی مورد نیاز تامین شود.
  11. کمبود روی به عنوان یکی از مواد ضروری و کمیاب بدن بوده در بیماران مبتلا به سیروز پیش می‌آید و این امر ممکن است سبب اختلال در شعور شود، به این دلیل مصرف آن توسط برخی پزشکان توصیه می‌شود.
  12. پروتئین حیوانی حاوی اسیدهای آمینه معطر هستند ولی پروتئین‌های گیاهی کمتر از این میزان اسیدهای آمینه را دارند.
  13. برای جلوگیری از تحلیل عضلات با تجویز قند (گلوکز) مصرف کالری به میزان کافی ضروری است.

هدف از رژیم درمانی در بیماران سیروز کبدی

رژیم غذایی بیماران سیروز کبدی

  • اصلاح کمبود های تغذیه ای
  • پیشگیری از بروز ادم و آسیت یا اصلاح و بهبود ادم و آسیت موجود
  • پیشگیری از بروز آنسفالوپاتی یا اصلاح و بهبود آنسفالوپاتی موجود
  • پیشگیری از اسهال چرب
  • تامین گلوکز کافی برای فعالیت طبیعی مغز. عدم تحمل گلوکز در ۵۰ تا ۸۰ درصد بیماران (به ویژه سیروز الکلی) وجود دارد.
  • پیشگیری یا اصلاح عدم تحمل پروتئین


تهیه شده مجله اینترنتی دلگرم

مرضیه ملایری


این مطلب چقدر مفید بود ؟
(3 امتیاز , میانگین: 5.0 از 5)  

دیدگاه ها

شما هم می توانید نظرات خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید
hits

آخرین مطالب دلگرم