منافع درمانی و عوارض پماد یا ژل ترتینوئین

۱,۲۴۰
۱
۰
دوشنبه, ۰۴ آذر ۱۳۹۸ ۱۵:۴۱

ترتینوئین چیست و چرا مصرف می شود؟

ترتینوئین (Tretinoin) یکی از داروهای درمان‌کننده آکنه است که آکنه‌های خفیف تا متوسط را کاهش می‌دهد. ترتینوئین یک نوع از ویتامین A است که به پوست کمک می‌کند تا خود را دوباره تجدید کند. قرمزی، سوزش، خارش یا تحریک پوست و همچنین تغییر رنگ پوست از عوارض مصرف ترتینوئین است.

ترتینوئین به علاوه گاهی در درمان اختلالات کراتین‌سازی ( پسوریازیس، ایکتیوز لایه‌ای و کراتوزفولیکولی) و زگیل‌های صاف نیز استفاده می‌شود.

ترتینوئین ممکن است همراه با آنتی‌بیوتیک‌های سیستمیک برای درمان تمام درجات آکنه از جمله آکنه کونگلوباتا شدید (درجه17) مصرف شود، لیکن به تنهایی بر آن موثر نمی‌باشد. همچنین برای درمان کمکی هیپرپیگمنتاسیون، زبری و چین و چروک نرم پوست صورت ناشی از نور (photoaging) مصرف می‌شود. این دارو قادر به بهبود روند‌های بافتی پیری پوست ناشی از نور می‌باشد، لیکن قادر به ترمیم کامل صدمات ناشی از نور یا حذف تمام چین و چروک‌های پوست نمی‌باشد.

نام تجاری:

  • Avita
  • Retin-A
  • Vesanoid

نحوه استفاده پماد یا ژل ترتینوئین

برای بهترین اثر بخشی کرم ترتینوئین باید مطابق دستور پزشک مصرف شود. یکی از موارد کلیدی برای به حداکثر رساندن اثرات آن شستن صورت با یک تمیز کننده ملایم قبل از استفاده می باشد. این بدان خاطر است که صورت ما اغلب پُر از چربی و آلودگی است که باید تمیز شود. البته از تمیز بودن دستان خودن نیز مطمئن شوید.

بعد از شستن صورت از یک حوله ی تمیز برای خشک کردن صورت خود استفاده کنید. قبل از استفاده از کرم ترتینوئین 30-15 دقیقه صبر کنید. این بدان خاطر است که استفاده از ترتینوئین بر روی پوست مرطوب می تواند باعث لایه برداری قابل رویت شود و به علاوه مشکل را تشدید کند.

از کرم ترتینوئین تنها باید قبل از خواب استفاده کرد. متخصصان اغلب استفاده از این کرم در طول روز را توصیه نمی کنند زیرا، قرار گرفتن در معرض اشعه ی فرابنفش ممکن است باعث تخریب ترکیب فعال کرم شود.

به اندازه ی یک نخود از کرم را بردارید و بر روی محل مورد نظر بمالید. مطمئن شوید که از مقدار درست استفاده می کنید چرا که استفاده ی زیاد می تواند باعث آسیب دیدن پوست شود.

این را در ذهن داشته باشید که کرم ترتینوئین چوب جادو نیست که آکنه ی شما را بلافاصله درمان کند. این کرم اگر درست مصرف شود طی 8 الی 12 هفته می توان بهبود در آکنه ها را مشاهده کرد. همچنین به خاطر داشته باشید که این بهبود تدریجی است پس، استفاده از کرم را صرفاً به جهت اینکه در هفته های اول بهبود حاصل نشد متوقف نکنید.

پماد

موارد و مقدار مصرف پماد یا ژل ترتینوئین

الف) درمان موضعی آکنه ولگاریس (بخصوص درجات I،.II، III).

بزرگسالان و کودکان: بعد از تمیز کردن موضع ، هر شب موقع خواب یک بار برروی موضع مالیده می‌شود.

ب) درمان پیرشدگی پوست در اثر نور.

بزرگسالان: لوسیون 0.05% یا کرم 0.025% تا 0.1% یک بار در روز به مدت حداقل چهار ماه مصرف می‌شود.

پ) درمان کمکی برای چروکها ، قسمتهای هیپرپیگمانته شده و پوست خشن صورت

در بیمارانی که با وجود انجام مراقبتهای پوستی و قرار نگرفتن در معرض آفتاب، بهبودی به دست نیامده است

بزرگسالان : کرم 0.05% یک بار در روز یا کرم 0.02% به اندازه 5 میلی متر برای پوشاندن منطقه آسیب دیده یک بار در روز عصرها استفاده می‌شود.

ت) درمان کمکی در چروکهای خفیف صورت در بیمارانی که از روشهای مراقبت پوستی و محافظت در برابر آفتاب استفاده می‌کنند.

بزرگسالان: به اندازه 5 میلی متر از کرم 0.02% برای پوشاندن منطقه آسیب دیده یک بار در روز عصرها استفاده می‌شود.

مصرف پماد یا ژل ترتینوئین در بارداری و شیردهی

مصرف ترتینوئین در دوران بارداری جز گروه D می باشد. در این گروه از داروها، مطالعات و نتایج حاصل از آن بیانگر وجود خطر برای جنین انسان است. زمانی که استفاده از دارو برای زنان باردار اجتناب‌ناپذیر است و خطرات احتمالی پذیرفته شده‌است، پزشک دارو را تجویز می‌کند.

مصرف ترتینوئین در دوران شیردهی به مطالعات بیشتری نیاز دارد.

مکانیسم اثر ترتینوئین

ترتینوئین یک هورمون و آنالوگ ویتامین A است که احتمالاً با تغییر بیان ژنی باعث تغییر در ساخت پروتئین مربوط می‌گردد. دارو با عبور از غشاء سلولی به گیرنده‌های اختصاصی خود در سیتوپلاسم متصل شده و متعاقباً کمپلکس دارو-گیرنده با ورود به هسته سلولی به DNA متصل می‌شود. بسته به نوع بافت، یا یک روند رونویسی (افزایش mRNA و در نتیجه افزایش ساخت پروتئین) شروع می‌شود و یا این که ترانسپراسیون بروز می‌نماید.

چنانچه کمپلکس هورمون – گیرنده (گیرنده سیتوپلاسممی ترتینوئین) قادر به فعال نمودن عوامل رونویسی ژنی یاعامل پاسخ ده هورمونی نباشد، ترانسپراسیون بروز می‌نماید. چنانچه بیان ژنی تضعیف گردد، پروتئین مربوط ساخته نمی‌شود. به نظر می‌رسد که ترانسپراسیون در تضعیف پدیده پیرپوستی ناشی از نور و هیپوپیگمنتاسیون پوست نقش داشته باشد.

اثر ضد آکنه و کراتولیتیک: احتمالاً با تحریک روندهای رونویسی، باعث افزایش میتوز سلولی اپیدرم و سرعت ساخت و تجزیه آن می‌شود. افزایش نفوذپذیری پوست باعث از دست رفتن آب آن و سستی لایه شاخی شده و با کاهش چسبندگی به سادگی قابل کندن است. این عمل، برداشت کومدون موجود را تسهیل نموده و احتمالاً ساخت کومدون جدید را نیز مهار می‌نماید. ترتینوئین از ساخت کراتین نیز ممانعت به عمل می‌آورد.

اثر تخفیف دهندگی پیری پوست ناشی از نور: پیش درمانی پوست با ترتینوئین، اثر تحریکی نور بر عامل رونویسی ژنی به نام AP-1 را مهار می‌نماید. این اثر ترانسپراسیونی تولید آنزیم‌های متالوپروتئیناز را که توسط نور القاء شده‌اند، متوقف می‌نماید که در نتیجه سلول‌های بالقوه صدمه دیده پوست در نتیجه نور UV را برداشت می‌نماید.

 پماد یا ژل ترتینوئین

فارماکوکینتیک ترتینوئین

مقدار کمی از دارو (تا 8%) از راه پوست جذب و در ادرار و صفرا ترشح می‌شود. جذب دارو به دنبال استعمال آن در نواحی وسیعی از سطح بدن یا مصرف طولانی مدت در درماتوزهای گسترده مزمن (ایکتیوز) افزایش می‌یابد.

تداخلات دارویی پماد یا ژل ترتینوئین

تداخل دارویی ممکن است عملکرد داروها را تغییر و خطر ابتلا به عوارض جانبی جدی را افزایش دهد. یک لیست از تمام داروهایی (ازجمله داروهای با نسخه / بدون نسخه و داروهای گیاهی) که استفاده می‌کنید تهیه کرده و آن را با دکتر و داروساز خود به اشتراک بگذارید. دوز دارو مصرفی خود را بدون مشورت با دکتر خود تغییر نداده و یا مصرف دارو را ترک نکنید.

برخی از داروهایی که ممکن است با این دارو تداخل کنند عبارت‌اند از: محلول فر کردن مو، محصولات حاوی الکل / آهک / منتول (مانند قابض، جوهر، اصلاح لوسیون)، صابون‌ها ، لایه بردارها و پاک کننده‌های پوست، محصولات حاوی گوگرد، رزورسینول یا اسید سالیسیلیک، محصولات حاوی آلفا هیدروکسی اسید، محصولات حاوی گلیکولیک اسید، صابون و لوازم آرایشی و بهداشتی خشک کننده پوست ، داروهای دیگر که موجب افزایش حساسیت به نور می‌شوند(به عنوان مثال، فلوروکینولون مانند سیپروفلوکساسین، تتراسایکلین، قرص‌های آب تیازیدی مانند هیدروکلروتیازید، داروهای سولفا مانند سولفامتوکسازول ، فنوتیازین‌ها مانند کلرپرومازین).

بنزوئیل پراکسید می‌تواند بسیار تحریک کننده باشد و اگر به همراه ترتینوئین مصرف شود ، ممکن است اثر بخشی ترتینوئین را کاهش دهد. اگر محصول یا دارویی را استفاده می‌کنید که حاوی بنزوئیل پراکسید است ، به پزشک خود اطلاع دهید.

نکاتی که قبل از مصرف ترتینوئین باید در نظر گرفته شود

بعضی دارو‌ها را نمی‌توان در بعضی از شرایط تجویز نمود و بعضی دارو‌ها نیز در صورتی که نیاز به درمان تکمیلی باشد تجویز می‌گردد؛ بنابراین بهتر است که قبل از مصرف ژل ترتینوئین ، پزشکتان از موارد زیر مطلع باشد:

  • اگر باردار هستید یا قصد باردار شدن دارید و یا به نوزاد خود شیر می‌دهید.
  • اگر مشکل پوستی مانند جوش ، آکنه، اگزما یا روزاسه دارید.
  • اگر تا کنون شما یا هر یک از اعضای خانواده‌تان، سرطان پوست داشته‌اید.
  • اگر در حال مصرف دارو و یا کرم پوستی دیگری هستید.
  • اگر سابقه واکنش آلرژیک به دارو و یا محلول پوستی دیگری دارید.

موارد منع مصرف پماد یا ژل ترتینوئین

این دارو در بارداری، اگزما، پوست برهنه یا آفتاب سوخته و سابقه شخصی یا خانوادگی اپیتلیومای جلدی نباید مصرف شود.

کرم

عوارض جانبی ترتینوئین

تحریکات پوستی، اریتم، جدا شدن پوست، تغییر در رنگدانه سازی، حساسیت به نور ،پوسته‌ریزی و احساس گرما با مصرف دارو ممکن است مشاهده شود.

تداخل‌های دارویی پماد یا ژل ترتینوئین

مصرف همزمان این دارو با صابون‌های ساینده یا طبی، پا‌ک‌کننده‌ها فرآورده‌های ضد آکنه یا فرآورده‌های حاوی مواد پوسته‌ریز مانند بنزوئیل پراکسید، رزورسینول، اسیدسالیسیلیک یا گوگرد، فرآورده‌های موضعی حاوی الکل، ایزوترتینوئین ممکن است سبب بروز اثر تحریکی تجمعی یا خشک‌کنندگی شود. مصرف همزمان ترتینوئین با سایر داروهای حساس‌کننده پوست به نور مانند ایزوترتینوئین ممکن است احتمال بروز حساسیت به نور را افزایش دهد.

هشدار ها در مورد ترتینوئین

قرمزی و کنده شدن پوست ممکن است متعاقب چند روز استعمال دارو بروز نماید که البته با گذشت زمان فروکش می‌نماید.

توصیه های دارویی ترتینوئین

1- از تماس دارو با چشم‌ها، دهان، بینی و غشاء‌های مخاطی اجتناب شود.
2- به طور همزمان با سایر عوامل پوسته‌ریز مصرف نشود (می‌‌تواند با تناوب 12 ساعته با بنزوئیل پراکسید مصرف گردد).
3- دارو بر زخم‌های باز و پوست آفتاب‌سوخته استعمال نشود.
4- از مواجهه با نور ماوراء‌بنفس اجتناب گردد ودر طول 6 ماهه اول درمان نیز مواجه شدن با نور خورشید نیز به حداقل برسد.
5- احتمال افزایش حساسیت پوست به باد یا سرما وجود دارد.
6- شواهد کافی برای مصرف دارو به مدت طولانی‌تر از 48 هفته برای کاهش پیری پوست ناشی از نور در دسترس نمی‌باشد.

نحوه نگهداری پماد یا ژل ترتینوئین

  • تمامی داروها را دور از دسترس کودکان نگه‌ دارید.
  • دارو را در جای خنک، خشک و دور از گرما و تابش نور مستقیم نگه‌ دارید.

بیشتر بخوانید:

خطرات و عوارض مصرف داروهای پوستی در دوران بارداری

آشنایی با کاربردهای درمانی کرم فلورواوراسیل

پیری را متوقف کنید!

separator line


این مطلب چقدر مفید بود ؟
(1 امتیاز , میانگین: 5.0 از 5)  

دیدگاه ها

شما هم می توانید نظرات خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید
hits

آخرین مطالب دلگرم