مجله دلگرم
امروز: سه شنبه, ۱۸ بهمن ۱۴۰۱ برابر با ۱۵ رجب ۱۴۴۴ قمری و ۰۷ فوریه ۲۰۲۳ میلادی
خطرات و عوارض جبران ناپذیر داروهای نیروزا در بانوان
1
زمان مطالعه: 10 دقیقه
داروی نیروزا:ورزشی، ورزش های شدیدی را انجام می دهند. استفاده از داروهای انرژی زا نیز در بین ورزشکاران دیده شده است و روز به روز استفاده از این داروها در حال افزایش است.

عوارض مهم و خطرناک داروهای نیروزا

بسیاری از ورزشکاران برای برنده شدن در مسابقات ورزشی، ورزش های شدیدی را انجام می دهند. استفاده از داروهای انرژی زا نیز در بین ورزشکاران دیده شده است و روز به روز استفاده از این داروها در حال افزایش است.استفاده از این داروها که به نام دوپینگ خوانده می شود، بی خطر نیست.در این بخش از دلگرم برخی از انواع این داروها را نام برده و خطرات آنها را بیان می کنیم.

دوپینگ چیست؟

دوپینگ به معنای استفاده از مواد متعلق به گروه داروهای ممنوع، محدود شده و یا استفاده از روشهای گوناگون غیرمجازی می باشد. دوپینگ نوعی تقلب است که از جنبه های مختلف منجر به انحطاط و مرگ می شود:مرگ فیزیولوژیک چرا که دستکاری غیرقانونی در فرایند طبیعی باعث تغییرات شدید و گاهاً برگشت ناپذیری در بدن می شود. و مرگ جسمی نظیر برخی موارد اسف بار مرگ ورزشکارانی که در سالهای اخیر مشاهده شده است. همچنین انحطاط روانی و شخصیتی ناشی از رضایت شخص به تقلب، نادیده انگاشتن توانایی ها و ظرفیت های شخصی و بزرگ کردن ناتوانی ها و معایب و بالاخره انحطاط اخلاقی به واسطه تعدی فرد از قوانینی که تمام جامعه بشری پایبند آن هستند.

 عوارض مهم و خطرناک داروهای نیروزا

انواع داروهای دوپینگ

این داروهای نیروزا معمولاً در پنج گروه دارویی طبقه بندی می شوند:

الف) داروهای محرک سیستم عصبی مرکزی

این داروهای نیروزا در درمان جهت افزایش هوشیاری، رفع خستگی، کاهش اشتها، درمان برخی اختلالات خواب آلودگی و نیز در فزون فعالیتی کودکان بکار می روند. داروهایی از این دسته که در ورزش مورد استفاده نابجا قرار می گیرند، شامل کوکائین، آمفتامین، کافئین و پروپانول آمین هستند. محرکهای سیستم اعصاب مرکزی توسط ورزشکاران برای افزایش میزان انرژی، دقت و تمرکز حواس، تحریک رفتاری و بالابردن سطح هوشیاری استفاده می شوند. این داروها در حدود ۲۰ درصد از مجموع سوءاستفاده های دارویی را به خود اختصاص می دهند.

دوپینگ

ب) داروهای مخدر

از این داروها می توان از هروئین، مورفین، متادون و ... نام برد.

ج) استروئیدهای آنابولیک

استروئیدهای آنابولیزان، مشتقات هورمونهای مردانه یا تستوسترون می باشد که در مقایسه با خود تستوسترون(هورمون مردساز) دارای اثرات آنابولیک بیشتر و اثرات مردانه(آندروژنیک) کمتر هستند. عوارض کبدی استروئیدهای آنابولیزان گسترده بوده و در زمره عوارض بلند مدت و خطرناک این داروها می باشد. این عوارض در هنگام مصرف انواع خوراکی داروها بیشتر دیده می شوند. داروهایی نظیر ناندرولون، تستوسترون، اکسی متولون، استانوزولول و ... در این گروه جای می گیرند.

د) داروهای ادرارآور

این داروها شامل دسته گسترده ای از ترکیبات شیمیایی با اثر مشترک افزایش میزان دفع ادرار می باشد. مصرف نابجای داروهای مدر در ورزش بدلیل اثر کاهش وزن ناشی از آنهاست که در رشته هایی نظیر کشتی، وزنه برداری، بوکس، ورزشهای رزمی و قایق رانی مطلوبست به علاوه این داروها برای رقیق کردن ادرار و فرار از نتیجه آزمایشات مثبت سایر داروهای مورد استفاده در دوپینگ بکار می روند. از عوارض ناخواسته این داروها، به هم خوردن تعادل آب و الکترولیتهای بدن(که برای حفظ حیات بسیار ضروری است)و مخاطرات قلبی عروقی، عصبی و متابولیک ناشی از آن قابل ذکر است. در این گروه می توان از فوروسماید، تیازید، اسپیرونالاکتون و ... نام برد.

ه) هورمونهای پپتیدی وگلیکوپروتئینی و آنالوگهای آنها

داروهایی مثل هورمون رشد اریتروپویتین و ... در این دسته جای می گیرند. این حال برخی از داروها نیز موجودند که مصرف آنها تا حد خاصی بلامانع است ولی استفاده بیش از حد مجاز آنها دوپینگ تلقی می شود. از این میان می توان از الکل، ماری جوآنا(حشیش)، داروهای بی حس کننده موضعی، کورتیکوستروئیدها و بتابلوکرها نام برد.

انواع دوپینگ

رایج ترین مصرف مواد و داروهای نیروزا از طریق خوردن، نوشیدن یا تزریق این نوع داروها است. که به این نوع مصرف، نوع خوراکی، مصرفی یا تزرقی گفته می شود. اما نوع دیگر آن، دوپینگ خونی است. در این نوع دوپینگ، خون شخصی به شخصی دیگر (با گروه خونی یکسان) و یا خون همان شخص به خودش (بعد از یک دوره ذخیره) از طریق رگ تزریق می گردد. این کار باعث می شود تا توانایی انتقال اکسیژن در خون شخص تزریقی بالا رود تا بنابراین استقامت آن شخص نیز افزایش یابد. دوپینگ خونی معمولا برای ورزشهای استقامتی مثل دو میدانی/ماراتون، دوچرخه سواری و اسکی کارایی دارد.

عوارض داروهای نیروزا

از دیدگاه کلی، چهار گروه از داروها توسط ورزشکاران مورد استفاده ی نابجا قرار می‌ گیرد که عبارتند از:

1- داروهای نیروزا که توسط ورزشکار به ‌طور آگاهانه برای افزایش کارآیی ورزشی مورد استفاده قرار می ‌گیرد.

2- داروهای درمانی که توسط ورزشکار یا پزشک معالج وی به ‌طور آگاهانه و یا ناآگاهانه در قالب نسخه‌های درمانی مورد استفاده واقع می‌ شوند. طبق مقررات برخی از این داروها نظیر داروهای ضد احتقان مقلد سمپاتیک و داروهای ضد اسهال و یا کورتیکواستروئیدهای موضعی، در صورتی ‌که قبل از مسابقه توسط پزشک تیم، مصرف آنها به اطلاع کمیته برگزار‌کننده رسیده باشد، مجاز شمرده می ‌شود.

3- داروهای نشئه آور که برای ایجاد حالت خوشی کاذب و عدم احساس خستگی و تنش‌های روحی توسط ورزشکار مصرف می ‌شوند.

4- هورمون‌های پپتیدی و گلیکوپروتئینی و آنالوگ‌ های آنها، مثل هورمون رشد

عوارض داروهای نیروزا

داروهای محرک سیستم اعصاب مرکزی

این داروها جهت افزایش هوشیاری، رفع خستگی، کاهش اشتها، درمان برخی اختلالات خواب آلودگی و نیز برای درمان بیش فعالی کودکان به کار می ‌رود. داروهایی از این دسته، به عنوان محرک ‌های سیستم اعصاب مرکزی به طور نابجا توسط ورزشکاران جهت افزایش میزان انرژی، دقت و تمرکز حواس، تحریک رفتاری و بالا بردن سطح هوشیاری استفاده می‌ شوند.این داروها حدود 20 درصد از مجموع سوءاستفاده‌ های دارویی را به خود اختصاص می‌ دهند.

داروی دیگر محرک سیستم اعصاب مرکزی، کافئین است. کافئین ماده‌ای است که در چای و قهوه به‌ فراوانی وجود دارد. این دارو، علاوه بر تحریک سیستم اعصاب مرکزی به دلیل افزایش مصرف اسیدهای چرب، می ‌تواند انرژی ‌زا هم باشد. همچنین کافئین در ترکیب برخی از داروهای مسکن و ضد ‌سرماخوردگی وجود دارد. کافئین یک ماده دارویی فعال است که در نوشیدنی‌ های رایج نظیر چای، قهوه و کولا وجود دارد. میزان آن بسته به نوع نوشیدنی و نحوه تهیه آن متغیر است.

داروهای مدر ( ادرار آور)

این داروها شامل دسته گسترده‌ای از ترکیبات شیمیایی هستند که باعث افزایش میزان دفع ادرار می شوند.داروهای مدر در مواردی نظیر گلوکوم (آب سیاه چشم)، قلیایی ‌کردن ادرار، کوه گرفتگی حاد، ادم حاد ریوی، افزایش کلسیم خون، نارسایی حاد کلیوی، افزایش اسید اوریک خون، فشار خون بالا، نارسایی احتقانی قلبی و دیابت بی ‌مزه کاربرد درمانی دارد. مصرف نابجای داروهای مدر در ورزش، به دلیل تاثیر آنها در کاهش وزن است که در رشته‌ هایی نظیر کشتی، وزنه برداری، بوکس، ورزش های رزمی و قایقرانی کاربرد دارد. به علاوه این داروها برای رقیق کردن ادرار و فرار از نتیجه آزمایش های مثبت سایر داروهای مورد استفاده در دوپینگ به کار می ‌روند.از عوارض ناخواسته این داروها، به هم خوردن تعادل آب و الکترولیت‌های بدن(که برای حفظ حیات بسیار ضروری است) و مشکلات قلبی- عروقی، عصبی و متابولیک است.

مشتقات هورمون‌ های مردانه

استروئیدهای آنابولیزان، مشتقات هورمون‌ مردانه یا تستوسترون است. مصارف درمانی این گروه دارویی، شامل اختلالات عملکرد غدد جنسی مردانه، کم خونی، سرطان پستان(به‌عنوان داروی کمکی)، تاخیر در رشد، پوکی استخوان، سوختگی و جراحی است. این داروها توسط ورزشکاران جهت افزایش کارایی ورزشی، حجم و قدرت عضلانی، ایجاد ظاهری درشت و خشن ‌نما و بالاخره افزایش حالت تهاجمی و کاهش احساس خستگی استفاده می‌ شود.

امروزه به دلیل دفع سریع‌ تر انواع خوراکی این داروها نسبت به انواع تزریقی، متأسفانه میزان مصرف نوع خوراکی در ورزشکاران بالا رفته است.اثر روی سوخت و ساز کبد ی داروها و استروئیدهای درون زا، احتباس صفرا، نارسایی کبد ی، تخریب بافت کبد و بالاخره سرطان های خوش‌ خیم و بدخیم از جمله عوارض کبد ی این داروها هستند که زمان بروز آنها حتی تا 22 سال بعد از مصرف دارو نیز گزارش شده هستند.داروهای نیروزا من جمله، استروئیدهای آنابولیک، دارای عوارض جانبی بسیاری هستند که برخی از آنها برگشت پذیر و بعضی دیگر غیرقابل برگشت می باشند از جمله می توان موارد ذیل را نام برد.

عوارض قلبی و عروقی

احتباس آب و نمک، افزایش حجم خون، ازدیاد فشار خون، افزایش چربی های خون، بی نظمی ریتم قلب، تغییر ابعاد قلب، انفارکتوس فلبی و سکته مغزی

عوارض کبدی

  • اختلال کبدی، اختلال در عملکرد کبدی، افزایش آنزیم های کبدی، یرقان و سرطان کبد.
  • عوارض روانی
  • شاید دوست داشته باشید
  • چگونه اثر قرص را از بین ببریم؟
  • مصرف این قرص برای افراد چاق ممنوع!
  • افسردگی، هیجان بیش از حد، پرخاشگری، بی ثباتی عاطفی، حالت تهاجمی و خشونت، بی خوابی، اضطراب، اختلالات شخصیت و وابستگی روانی به دارو.

عوارض داروهای نیروزا

عوارض داروهای نیروزا برای مردان

کاهش تعداد اسپرم ها، تحلیل رفتن بیضه ها، عقیمی، بزرگ شدن پستان ها، احساس دفع فوری و مکرر ادرار، کاهش توانایی جنسی. همچنین در پسران نابالغ منجر به بسته شدن زودرس غضروف های رشد و توقف رشد قدی، رشد غیرطبیعی مو، تیرگی پوست می شوند.

عوارض داروهای نیروزا برای زنان

اختلال در قاعدگی، هیرسوتیسم(رشد زیاد مو در نواحی غیر طبیعی مثلاً در صورت خانم ها)، تاسی، کلفت شدن صدا، تحلیل پستانها، سرکوب شیردهی، پوست چرب و آکنه.

از دیگر عوارض داروهای نیروزا می توان به موارد زیر اشاره کرد:

پرخاشگری، خودکشی، قتل، آکنه، ریزش مو، کاهش رشد طولی استخوان‌ها، خونریزی داخلی، دیابت، سرطان خون (لوسمی)، ازدیاد و کاهش فشار خون، تنگی نفس، زخم معده، پوکی استخوان، سردرد، لرزش دست‌ها و پاها، درد مفاصل، سرگیجه، کابوس شبانه، تهوع، استفراغ، تشنج، شوک، کما، مرگ.

لیست داروهای دوپینگ

دکتر پورکاظمی رئیس فدراسیون پزشکی ورزشی و دبیرکل ستاد ملی مبارزه با دوپینگ برای آشنایی ورزشکاران، شایع‌ترین داروهای دوپینگی در ایران را به شرح زیر اعلام کرد:

شایع‌ترین مواد نیروزا که در بین ورزشکاران ایرانی رواج یافته است عبارتند از:

ناندرولون، تستوسترون، متاندیون (متان)، هورمون رشد، انسولین، سوما، LH، HCG، کلنبوترول، فوروسماید (لازیکس)، آمفتامین (در ایران کراک به مخلوطی از آمفتامین و هروئین گفته می شود)، مت آمفتامین (شیشه)، دی اکسی مت آمفتامین (اکس)، کوکائین، مواد مخدر سنتی (حشیش و ترکیبات تریاکی)، دگزامتازون، بتامتازون، پردنیزولون، هیدروکورتیزون، تریامسینولون، الکل، ایندرال (پروپرانول)، آتنولول.

مجازات دوپینگ

کمیته بین المللی المپیک با تمایز بین استفاده آگاهانه و عمدی از یک سوء مصرف غیرآگاهانه در قالب فرمولهای دارویی درمانی(نظیر وجود داروهای ممنوعه در فرمولهای ضد سرماخوردگی یا ضد اسهال) مجازاتهای خود را چنین اعلام نموده است:

دوپینگ آگاهانه

  • سه سال محرومیت از شرکت در مسابقات رسمی برای اولین مورد تخلف.
  • محرومیت مادام العمر از شرکت در مسابقات رسمی برای دومین مورد تخلف.

دوپینگ غیر آگاهانه

  • سه ماه محرومیت از شرکت در مسابقات رسمی برای اولین مورد تخلف.
  • دو سال محرومیت از شرکت در مسابقات رسمی برای دومین مورد تخلف.
  • لازم به ذکر است که در تمامی موارد فوق الذکر،اگر فرد خاصی موفق به دریافت مدال شده باشد مدال وی باز پس گرفته می شود.

دوپینگ در فوتبال

احمد هاشمیان مدرس کنترل دوپینگ فدراسیون فوتبال در این رابطه گفته است که بیش از ۷۰ تا ۸۰ درصد از موارد دوپینگ در ایران بصورت ناآگاهانه انجام می شود. هاشمیان تخلف از یکی از بندهای مربوط به قوانین ضد دوپینگ را دوپینگ دانست و عنوان‌کرد: بازیکنان باید این مساله را بدانند که مصرف و یا قصد مصرف مواد غیرمجاز حتی اگر نمونه‌ای گرفته نشود و از طرق دیگر دوپینگ ثابت شود، محرومیت به دنبال خواهد داشت. وی خاطرنشان‌کرد: در قانون گذشته اگر بازیکنی از دادن نمونه کنترل دوپینگ به هر دلیلی امتناع می‌کرد ۲ سال از فعالیت ورزشی محروم می‌شد این درحالی است که در قانون جدید این محرومیت به ۴ سال افزایش یافته است.


خواهشمنديم اگر سوال يا نکته‌اي براي مطلب خطرناک داروهای نیروزا

در ذهن شما باقي مانده است، آن‌را در قسمت نظرات با ما و ساير کاربران به اشتراک بگذاريد.

----------------------------------------------------------------------------------------------------

مجله اینترنتی دلگرم

مرجان امینی



این مطلب چقدر مفید بود ؟
5.0 از 5 (1 رای)  
توجه: مطالب پزشکی و سلامت مجله دلگرم ، از منابع معتبر داخلی و خارجی تهیه شده اند و صرفا جنبه اطلاع رسانی دارند ، لذا توصیه پزشکی یا درمانی تلقی نمی شوند ، چنانچه مشکل پزشکی دارید حتما برای تشخیص و درمان به پزشک یا متخصص مراجعه کنید.
قرآن آنلاین
دیدگاه ها

درج کامنت برای این مطلب غیر فعال است