علائم اضافه بار آهن چیست و چگونه درمان میشود ؟

۱,۴۲۵
۱
۰
سه شنبه, ۲۳ مهر ۱۳۹۸ ۱۳:۱۵
اضافه بار آهن به عنوان ذخیره اضافی آهن در بدن تعریف می شود. آهن اضافی در بدن در اندام ها ذخیره می شود. قابل توجه ترین اندام ها با رسوب آهن کبد، قلب و غدد درون ریز است. علائم و بیماری های ناشی از آسیب به اعضای خاص بدن است.
علائم اضافه بار آهن چیست و چگونه درمان میشود ؟

اضافه بار آهن چیست ؟

بار اضافی آهن یک مشکل بالقوه جدی است که اغلب مورد توجه قرار نمی گیرد زیرا علائم غیر اختصاصی هستند و اغلب به تدریج بروز می کنند.

تعدادی تست تشخیصی در دسترس هستند اما تفسیر آنها می تواند چالش برانگیز باشد. هنگامی که اضافه بار آهن تشخیص داده شد گزینه های درمانی در اکثر افراد نسبتاً ساده است.

با این حال، افراد که درمان نشده اند می توانند مسمومیت ارگان های بدن را تهدید کنند. بنابراین، شناسایی بار اضافی آهن قبل از آسیب اندام بسیار مهم است.

در اینجا رویکردی برای ارزیابی افراد مشکوک به اضافه بار آهن ارائه شده است.

بررسی موضوعات جداگانه در مورد تنظیم تعادل آهن، تشخیص و درمان هموکروماتوز ارثی (HH) و مدیریت بار اضافی آهن بحث می کند

انتقال خون متعدد برای برخی از بیماران مبتلا به لوسمی، لنفوم و میلوما یک واقعیت زندگی است.

انتقال برای بهبود تعداد گلبول های خون و درمان علائم کم خونی - مانند خستگی، تفکر تیره و تار، تنگی نفس و ضعف - استفاده می شود.

با این حال، انتقال خون متعدد در طول زمان به طور بالقوه می تواند باعث اضافه بار آهن شود - شرایطی که در صورت عدم درمان ممکن است به قلب و کبد آسیب برساند.

علائم اضافه بار آهن در بدن کدامند ؟

متأسفانه، حدود نیمی از افرادی که از اضافه وزن آهن رنج می برند علائمی نشان نمی دهند.

مردان بین 30 تا 50 سال تمایل دارند برخی از علائم را نشان دهند در حالی که ممکن است در زنان بالای 50 سال یا یائسه علائم را نشان دهند.

دلیل این امر این است که آنها مجبور هستند آهن را در حین قاعدگی یا بعد از زایمان از دست دهند.

لائم اضافه بار آهن شامل موارد زیر است.

  1. درد مفاصل به خصوص در ناحیه مچ پا
  2. کاهش وزن
  3. درد معده
  4. فلاتر قلب
  5. احساس خستگی
  6. از دست دادن رابطه جنسی
  7. حافظه گیج
  8. از دست دادن موهای بدن

بعضی اوقات افراد مبتلا به هموکروماتوز هیچ علائمی دریافت نمی کنند تا اینکه در مورد مشکلات جدی تر از جمله ضربان قلب غیرعادی، اختلال در نعوظ، مشکلات کبدی، دیابت، آرتریت و غیره مطلع شوند همچنین افرادی که از هموکروماتوز رنج می برند در صورت مصرف مقدار زیادی می توانند آن را بدتر کنند.

غذاهای حاوی ویتامین C به دلیل اینکه به بدن در جذب آهن از مواد غذایی کمک می کند.

اثرات اضافه بار آهن چگونه است ؟

هنگامی که آهن توانایی بدن را در ایمن نگه داشتن آن تحت تأثیر قرار داده است می تواند به چندین روش آسیب برساند.

اول از همه، وقتی آهن بیشتری تا ترانسفرین برای اتصال به آن در بدن وجود دارد به خودی خود به عنوان آهن غیر ترانسفرین (NTBI) در اطراف می چرخد.

اضافه بار آهن برای بدن ما سمی است و در سطح سلولی باعث آسیب به بافت ها و اندام های ما می شود.

علاوه بر این، آهن بیش از حد در قلب، ریه ها، مغز، غدد درون ریز، کبد و حتی مغز استخوان تجمع می یابد.

بدون درمان، این تجمع می تواند منجر به موارد زیر شود:

  • نارسایی قلبی
  • ناباروری
  • دیابت
  • سیروز کبدی
  • آرتروز
  • کم کاری تیروئید (تیروئید تحت فعال)
  • رشد ناقص
  • اختلال نعوظ
  • سرطان
  • افسردگی
  • برخی شواهد همچنین حاکی از آن است که عفونت باکتریایی ممکن است یکی از پیامدهای اضافه بار آهن باشد.

چه کسانی در معرض خطر اضافه بار آهن هستند ؟

افرادی که در معرض اضافه بار آهن انتقالی قرار دارند افرادی هستند که بسیاری از گلبولهای قرمز خون را دریافت کرده اند. بزرگسالانی که به طور مرتب انتقال خون را دریافت می کنند پس از حدود 20 واحد مادام العمر PRBCs یا 10 انتقال در صورتی که همزمان دو واحد دریافت کنند در معرض خطر هستند.

بیماران مبتلا به سرطان خون و مغز استخوان مانند لوسمی و لنفوم معمولاً بعد از شیمی درمانی، بعد از رادیوتراپی به ناحیه لگن خود یا پیوند سلولهای بنیادی، نیاز به تعداد بیشتری انتقال خون دارند.

بیماران مبتلا به سندرم های میلودیسپلاتیک (MDS) اغلب بطور مداوم دارای هموگلوبین کم هستند و بسیاری از آنها به انتقال خون وابسته هستند و خطر بالای بار آهن را دارند.

MDS با کم خونی سیدروبلاستیک نیز ممکن است باعث شود که بیماران مقدار زیادی آهن از مواد غذایی خود را جذب کنند و این مشکل را حتی بدتر کند.

اضافه بار آهن

تشخیص اضافه بار آهن در بدن

اضافه بار آهن به مرور زمان رخ می دهد و اغلب بیماران هیچ علامتی از خود نشان نمی دهند. به احتمال زیاد قبل از اینکه فرد علائمی داشته باشد اضافه بار آهن توسط نتایج آزمایشگاه تشخیص داده می شود.

متداول ترین آزمایش برای ارزیابی اشباع آهن سطح فریتین سرم است. این یک آزمایش خون است که ممکن است بطور منظم برای افراد پرخطر انجام شود.

با افزایش مقدار NTBI در خون، سطح فریتین سرم افزایش می یابد. سطح فریتین خون که بیشتر از 1000 میکروگرم بر لیتر است نشان دهنده اضافه بار آهن است.

مردان سالم معمولاً فریتین سرمی 24-336 میکروگرم بر لیتر و زنان سالم 12 - 307 میکروگرم بر لیتر دارند. سایر بیماری ها و شرایط همچنین می توانند باعث آزاد شدن مقادیر زیادی فریتین در گردش خون شوند.

پزشکان همچنین ممکن است برای بررسی غلظت آهن، بیوپسی کبد را انجام دهند.

در حالی که این آزمایش ممکن است نتایج دقیق تری نسبت به سطح فریتین سرم داشته باشد اما به یک روش نسبتاً تهاجمی نیاز دارد که می تواند منجر به عوارضی مانند عفونت و خونریزی شود.

نتایج بیوپسی بیش از 7 میلی گرم آهن در هر گرم کبد حاکی از اضافه بار آهن است.

مطالعات تصویربرداری همچنین می تواند یافته های حاکی از اضافه بار آهن را نشان دهد. تصویربرداری با رزونانس مغناطیسی (MRI) ممکن است برای تشخیص تجمع آهن در کبد و قلب استفاده شود.

MRI ممکن است همراه با بیوپسی کبد برای تشخیص اضافه بار آهن یا به طور مستقل مورد استفاده قرار گیرد. با این حال، رسوب آهن توسط برخی از موارد مانند MRI توسط MRI قابل پیش بینی نیست مانند زمانی که رسوب آهن در لوزالمعده رخ می دهد.

درمان اضافه بار آهن

دو روش اصلی برای درمان اضافه بار آهن وجود دارد:

  1. درمان فلبوتومی
  2. شلاتیون آهن

درمان فلبوتومی سریعترین و مؤثرترین روش برای پایین آمدن سطح آهن در بیمار است.

متأسفانه نمی توان از آن برای بیمارانی که کم خون هستند استفاده کرد. بنابراین، به طور معمول برای بیمارانی که لوسمی یا لنفوم آن در بهبودی است محفوظ است.

در طی فلبوتومی درمانی، یک پرستار یا پزشک، یک سوزن بزرگ را به داخل رگ شما، معمولاً در بازوی شما وارد می کنند. سپس در حدود 15 تا 30 دقیقه 500 میلی لیتر خون از بدن شما خارج می کنند.

اگر تاکنون خون اهدا کرده اید این ایده را متوجه می شوید این مقدار خون حاوی حدود 250 میلی گرم آهن است.

از آنجا که این آهن از طریق خون شما خارج می شود کبد شما برخی از ذخیره های خود را آزاد می کند و درنهایت مقدار آهن در گردش می تواند به محدوده طبیعی برگردد.

برای رسیدن به هدف سطوح فریتین سرم 50 - 100 میکروگرم در لیتر ممکن است فلبوتومی یک یا دو بار در هفته انجام شود.

در درمان شلاتیون آهن از داروهایی استفاده می کنند که به آهن چسبیده یا آن را شلاته می کنند و باعث از بین رفتن آن از بدن می شوند.

هدف از این نوع درمان از بین بردن آهن اضافی از خون و بافت های اندام است. اگرچه این روش درمانی روی رسوبات آهن و کبد پلاسما به خوبی کار می کند اما در از بین بردن رسوبات آهن از قلب مؤثر نیست.


Deferoxamine (Desferal) ،deferasirox (Exjade) و deferiprone (Ferriprox) سه دارو از جمله این داروها هستند.

داروهای شلاتور آهن در کاهش سطح NTBI مؤثر هستند اما در صورت قطع درمان، این سطوح به سرعت برمی گردند.

بنابراین، این داروها باید دقیقاً همانگونه انجام شود که به درستی کار کنند. این می تواند یک تعهد بزرگ برای برخی از بیماران باشد.

همچنین شلات های آهن بدون عوارض جانبی نیستند و خطرات و مزایای استفاده از ذوب آهن باید با دقت بررسی شوند.

علاوه بر این روشهای درمانی، ارائه دهنده خدمات سلامتی شما ممکن است توصیه هایی برای کاهش مقدار آهن جذب شده از طریق مواد غذایی شما نیز انجام دهند.

در حالی که این اقدامی است که به صورت شهودی حس می کند با چند مورد استثناء، فواید محدود کردن آهن در رژیم غذایی جای سوال دارد.

بیشتر بخوانید :

کم خونی ودرمان آن/علائم کم خونی

انواع قرص آهن / معرفی و شناخت انواع قرص آهن برای درمان کم خونی

علائم کم خونی داسی شکل چیست و چگونه درمان میشود ؟

بیمارانی که در طول زندگی خود تعدادی انتقال خون دریافت می کنند در معرض خطر اضافه بار آهن هستند.
با توجه به ماهیت بیماریهای آنها و روشهای درمانی مورد استفاده برای بیماران، بیماران مبتلا به سرطان خون و مغز استخوان غالباً برای مدتی وابسته به انتقال خون هستند.
در صورت عدم درمان، اضافه بار آهن می تواند به آسیب جدی اعضای بدن و حتی مرگ منجر شود اما درمان های موثری در دسترس است.
در حالی که ممکن است جلوگیری از انتقال خون غیرممکن باشد بیماران می توانند با توجه به تعداد واحدهایی که دریافت می کنند در صورت لزوم از آنها محافظت کنند.


این مطلب چقدر مفید بود ؟
(1 امتیاز , میانگین: 5.0 از 5)  

دیدگاه ها

شما هم می توانید نظرات خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید
hits

آخرین مطالب دلگرم

StatCounter