بیماری آتاکسی چیست + علائم و روشهای درمانی انواع اختلال آتاکسی

آشنایی با اختلال آتاکسی (اختلال در حرکت عضلات) و علائم این بیماری
۱,۶۰۶
۱
۰
شنبه, ۲۹ تیر ۱۳۹۸ ۱۲:۳۸
آتاکسی چیست ؟ : آتاکسی یک نوع بیماریست که در حرکت عضلات اختلال ایجاد می کند مثلا راه رفتن و یا هرکاری که نیاز به استفاده از ماهیچه باشد را دیگر نمی توانید به درستی انجام دهید.
آشنایی با اختلال آتاکسی (اختلال در حرکت عضلات) و علائم این بیماری

بیماری آتاکسی چیست؟ + راه های درمانی و پیشگیری

آتاکسی (به انگلیسی: Ataxia) ناهماهنگی یا بی نظمی حرکات عضلات است به شرطی که ضعف ماهیچه‌ای وجود نداشته باشد. آتاکسی به علت اختلالات وستیبولار (vestibular)، مخچه‌ای (cerebellar)، یا حسی (sensory) ایجاد می‌شود. آتاکسی می‌تواند حرکت چشم، تکلم، تک تک اندام‌ها، تنه یا راه رفتن را گرفتار کند.

1. آتاکسی وستیبولار

  • آتاکسی وستیبولار همان ضایعات مرکزی و محیطی که سرگیجه (vertigo) ایجاد می‌کنند می‌توانند به آتاکسی وستیبولار منجر شوند. نیستاگموس (Nystagmus) اغلب وجود دارد و به‌طور تیپیک یک طرفه (unilateral) است و بیشترین وضوح را در نگاه به سمت مقابل ضایعه دارد.دیس آرتری دیده نمی‌شود.
  • آتاکسی وستیبولار وابسته به ثقل (gravity dependent) است: وقتی که بیمار در بستر دراز کشیده و معاینه می‌شود نمی‌توان ناهماهنگی (Incoordination) حرکت اندام‌ها را نشان داد اما زمانی این ناهماهنگی آشکار می‌شود که بیمار قصد ایستادن یا راه رفتن داشته باشد.

2. آتاکسی مخچه‌ای

  • آتاکسی مخچه‌ای (Cerebellar ataxia) بر اثر ضایعات خود مخچه(cerebellum) یا ارتباطات آوران یا وابران (afferent or efferent connections) آن در پایک‌های مخچه (cerebellar peduncles)، پل مغزی یا هستهٔ قرمز(red nucleus) ایجاد می‌شود.
  • به دلیل ارتباط متقاطعی (crossed connection) که میان کورتکس فرونتال مغز (frontal cerebral cortex) و مخچه وجود دارد، بیماری یکطرفهٔ لوب فرونتال (unilateral frontal disease) گاه می‌تواند اختلال نیمکرهٔ مخچه‌ای طرف مقابل (contralateral cerebellar hemisphere) را تقلید (mimic) کند.
  • تظاهرات بالینی آتاکسی مخچه‌ای بی نظمی در سرعت، ریتم، دامنه و قدرت حرکات ارادی را شامل می‌شود.
  • آتاکسی مخچه‌ای عموماً با هیپوتونی (hypotonia) که منجر به اختلال در حفظ وضعیت می‌شود همراه است. اندام‌ها به سهولت با نیرویی نسبتاً ناچیز جابجا می‌شوند و در صورتی که معاینه‌کننده آن‌ها را تکان هد افزایش دامنهٔ حرکات مشهود خواهد بود. به همین منوال دامنهٔ نوسان دست حین راه رفتن افزایش می‌یابد.
  • آتاکسی مخچه‌ای علاوه بر هیپوتونی با ناهماهنگی حرکات ارادی همراه است. شروع حرکات ساده با تأخیر همراه است و میزان افزایش یا کاهش شتاب در آن‌ها کاهش می‌یابد. سرعت، ریتم، دامنه و قدرت حرکات با نوسان همراه بوده، حرکات نمایی جهشی(jerky appearance) پیدا می‌کنند.
  • از آنجا که این بی نظمی‌ها در شروع و انتهای حرکت برجسته تر هستند، آشکارترین تظاهرات بالینی آن‌ها شامل دیسمتری انتهایی(terminal dysmetria)، هنگام حرکت اندام به سوی هدف و لرزش ارادی(intention tremor) پایانی هنگام نزدیک شدن اندام به هدف می‌باشد. حرکت پیچیده‌تر نه به صورت فعالیت حرکتی روان و منفرد بلکه به صورت حرکات پیاپی جدا از هم در می‌آیند (آسینرژی asynergia).
  • حرکاتی مانند راه رفتن که تغییرات سریع در مسیر را می‌طلبند یا نیازمند پیچیدگی فیزیولوژیک بیشتری هستند، بیشترین درگیری را دارند. نظر به نقش بارز مخچه(cerebellum's prominent role) در کنترل حرکات چشم، ناهنجاری‌های چشمی (ocular abnormalities) از عواقب شایع (frequent consequence) بیماری‌های مخچه هستند.
  • این ناهنجاری‌ها شامل نیستاگموس و نوسانات چشمی (ocular oscillations) مربوط به آن، فلج در نگاه کردن (gaze pareses)، و اشکال در حرکات غیرارادی سریع و حرکات تعقیبی (defective saccadic and pursuit movements) می‌باشند.

3. آتاکسی حسی

  • آتاکسی حسی از اختلالاتی ناشی می‌شود که راه‌های پروپریوسپتیو در اعصاب حسی محیطی، ریشه‌های حسی، ستون‌های خلفی طناب نخاعی، یا نوارهای را گرفتار می‌سازند. ضایعات تالاموس و لوب پاریتال از علل نادر همی آتاکسی حسی طرف مقابل هستند.
  • احساسات مربوط به موقعیت و حرکت مفاصل از بن‌های پاچینی (pacinian corpuscles) و پایانه‌های عصبی بدون کپسول مفاصل، لیگامان‌ها، عضلات و پریوست (periosteum) منشأ می‌گیرند. چنین حس‌هایی از طریق فیبرهای نوع A نورون‌های آوران اولیه (که میلین فراوانی دارند) منتقل می‌شوند و وارد شاخ خلفی (dorsal horn) نخاع می‌گردند و بدون تقاطع از ستون‌های خلفی بالا می‌روند.
  • اطلاعات مربوط به حس عمقی اندام تحتانی در دستهٔ گراسیلیس (fasciculus gracilis)، که در داخل واقع شده‌است و اطلاعات مربوط به حس عمقی اندام فوقانی در دستهٔ کونئاتوس (fasciculus cuneatus)، که خارجی تر قرار گرفته‌است منتقل می‌شوند.
  • این راه‌ها با نورون‌های حسی درجهٔ دوم در هسته‌های گراسیلیس و کونئاتوس در قسمت تحتانی بصل النخاع سیناپس می‌کنند. نورون‌های درجهٔ دوم در قالب فیبرهای قوسی داخلی از خط وسط می‌گذرند و در نوار داخلی طرف مقابل صعود می‌کنند. این رشته‌ها در هستهٔ خلفی شکمی تالاموس ختم می‌شوند، از این جا نورون‌های درجهٔ سوم به کورتکس پاریتال می‌روند.

علت آتاکسی چیست؟

  1. آتاکسی ممکن است به ارث برده شده باشد و به علت آسیب ساختاری مغزی یا نخاع ایجاد شود. آتاکسی ژنتیکی ممکن است به جنسیت مربوط باشد، به این معنی که مشکلی در DNA و ژن در کروموزوم x یا y وجود دارد و یا ممکن است به اتوزومال مرتبط باشد، جایی که ناهنجاری یکی دیگر از 23 جفت کروموزوم در آن است.
  2. اسپینوسئر سلول و اتواکسیدی اپیزودیک نمونه هایی از آتاکسیا های اتوزومی غالب هستند. آتاکسیای فریدریچ و آتاکسیای تلانگیستسیا، آتاکسیاهای برگشت پذیر و ارتجاعی هستند.
  3. آسیب های ساختاری به مغز ،ممکن است ناشی از هر گونه ضایعه ای باشد که باعث کاهش خون رسانی به سلول های مغزی می شود ؛ ممکن است شامل آسیب و خونریزی، سکته مغزی یا تومور و مولتیپل اسکلروز باشد.

آتاکسی به چه علتی پدید می آید؟

  • مسمومیت ها، مواد شیمیایی، الکترولیت، ناهنجاری های هورمونی و سوء تغذیه نیز علل بالقوه ای است که عمدتا بر مغز و عملکرد بدن تاثیر می گذارند و ممکن است بتواند بر کل بدن و عملکردش به طور برگشت ناپذیری تاثیر بگذارد.
  • شاید الکل یکی از رایج ترین مسمومیت ها برای ایجاد آتاکسی باشد.
  • علت های دیگر شامل انواع داروهای تجویزی از جمله لیتیوم و داروهای مورد استفاده برای درمان اختلالات تشنج است.
  • مواد مخدر تفریحی مانند PCP، کتامین و ماری جوانا ممکن است باعث آتاکسی شود.

عوامل موثر در ابتلا شدن به بیماری آتاکسی

  • مسمومیت جیوه ممکن است باعث آتاکسی شود. کمبود ویتامین B12 و کم کاری تیروئید شود علل بالقوه دیگری برای این ابتلا به این مورد هستند.
  • بیماری ویلسون یک مشکل اتوزومی مغلوب است که بر توانایی بدن برای متابولیزه کردن مس تاثیر می گذارد و ممکن است به آتاکسی منجر شود. این یک نمونه از این است که چرا طبقه بندی آتاکسی کاری دشوار است، زیرا هم علت ژنتیکی و هم علت ساختاری دارد.
  • گروهی از بیماران مبتلا به آتاکسی وجود دارند که علت آن مشخص نشده است و این نوع آتاکسی به عنوان آتاکسی ایدیوپتیک طبقه بندی می شود ، بیماری سلیاک یک بیماری ایمنی است و اغلب فقط به عنوان یک اختلال گوارشی که در آن بدن نمی تواند هضم گلوتن را انجام دهد، رخ می دهد.
  • می تواند بر بسیاری از اندام های دیگر بدن تاثیر بگذارد.
  • آتاکسی مرتبط با گلوتن ممکن است یکی از دلایل آتاکسی ایدیوپاتیک پراکنده باشد.

علائم و نشانه های آتاکسی چیست؟

  • نشانه های آتاکسی بستگی به اینکه چه بخشی از مغز و یا بدن آسیب دیده، متفاوت است و علائم مشترک در همه موارد، عدم هماهنگی است:
  • مشکل راه رفتن با راه رفتن تاپایا، که اغلب گسترده و متناوب است که این می تواند منجر به سقوط شود.
  • حرف زدن ممکن است همراه با لکنت و آرامش و با یک ریتم غیر معمول به کلمات باشد ، بله ممکن است دشوار باشد و بیمار ممکن است به خصوص هنگام نوشیدن مایعات خفه شود.

آتاکسی چه نشانه هایی دارد؟

  • مشکل در استفاده از دست و انگشت برا باز و بسته کردن دکمه پیراهن، یا برداشتن چنگال یا قاشق برای خوردن. نوشتن، کار با کیبورد، دوختن و بازی کردن با ابزارالات را می تواند تحت تأثیر قرار دهد.
  • نیشنگموس اصطلاحی که برای توصیف سریع حرکات ناخواسته چشمی است که در آن چشم ها به عقب و جلو حرکت می کنند.
  • این می تواند باعث دشواری در بینایی و دشواری در خواندن یا حرکت چشم ها از یک کلمه به کلمه بعد شود.
  • خستگی یک شکایت و علامت رایج است، به احتمال زیاد به این دلیل که عضلات بدن باید کار سخت تری را برای غلبه بر عدم هماهنگی برای انجام فعالیت های روزانه خود انجام دهند.

تشخیص آتاکسی چگونه است؟

  • تاریخچه و معاینه فیزیکی لازم برای تشخیص فرایند بالینی بیماری است که منجر به آتاکسی می شود. سوالاتی ممکن است درباره وجود مواد شیمیایی و دیگر سم ها از شما پرسیده شود.
  • تاریخچه ممکن است شامل تحقق درباره سابقه خانوادگی و خویشاوندانتان باشد که ممکن است مشکلات عصبی داشته باشند. آزمایش عصب شناسی به دنبال یافتن ضعف عضلانی و تغییر در احساسات است.
  • آزمایشات آزمایشگاهی (خون، ادرار، سوراخ کردن کمر) ممکن است به دنبال علت اختلالات الکترولیتی و شیمیایی باشد و ممکن است سموم دیگر را نیز نمایش دهند. CT اسکن یا MRI مغز و نخاع مورد نیاز می باشد. اگر پتانسیلی از علت خانوادگی یا ژنتیکی وجود دارید، آزمایش ژنتیک را انجام دهید.

راه و روش تشخیص بیماری آتاکسی

علایم بالقوه زیادی برای آتاکسی وجود دارد و ممکن است برای تشخیص قطعی لازم باشند.

متخصص مراقبت های بهداشتی اولیه می تواند با مشاوره گرفتن از متخصص طب داخلی یا متخصص مغز و اعصاب کمکی به تشخیص قطعی یا علت اصلی آتاکسی کند.

آیا از ابتلا به آتاکسی می توان جلوگیری کرد؟

از آنجا که آتاکسی علامتی برای بیماری اساسی است و ممکن است لزوما قابل پیشگیری نباشد با این حال، اجتناب از علل خارجی آتاکسی (مواد شیمیایی و سموم) ممکن است موجب جلوگیری از آتاکسی شود ، در حال حاضر، علل ژنتیکی قابل پیشگیری نیست.


راه های جلوگیری و درمان از بیماری آتاکسی

فیزیوتراپی برای آتاکسی:

  • برای بسیاری از علائم جسمانی آتاکسی، مانند قدم های ناپایا و عدم کنترل اشیا و عضلاتمان، درمان فیزیوتراپی گزینه ای مناسب است. این امر به ویژه در صورتی درست است که می توان هنوز هم بدون کمک یک دستگاه راه رفت.
  • این یک شکل خفیف آتاکسی است، و در طول زمان، کنترل بیشتری در مفصل و اندام رخ می دهد و همچنین بسیاری تمرینات در خانه وجود دارد که می تواند کنترل عضلات را تقویت کند و عملکرد سیستم عصبی را بهبود بخشد.

درمان آتاکسی با آشواگاندا یا همان جنسینگ هندی :

  • یکی از درمان های سنتی برای این وضعیت ناتوان کننده از فرهنگ آیوودیک - گیاه آشواگاندا است.
  • این روش درمان باعث تقویت خصوصیات مغز، بهبود عملکرد سیستم عصبی مرکزی، و کاهش استرس و اضطراب می باشد.
  • آشواگاندا در واقع می تواند به بدن کمک کند تا با این بیماری و اختلال هماهنگ شود، و به معنای واقعی مغز و بدن ما را تغییر دهید.

ویتامین E برای رفع بیماری آتاکسی:

  • برخی تحقیقات نشان داده اند که کمبود این ویتامین می تواند علائم آتاکسی را ایجاد کند. به طور خاص، کمبود ویتامین E می تواند عملکرد سیستم عصبی ضعیف را به دنبال داشته باشد.
  • ویتامین E همچنین به عنوان یک آنتی اکسیدان عمل می کند که باعث کاهش کلی اکسیداتیو استرس در بدن می شود و به همه سیستم های بدن کمک می کند تا به درستی عمل کنند.
  • بعضی از مواد غذایی غنی از ویتامین E عبارتند از بادام زمینی، اسفناج، بادام، مارچوبه، سبز خردل و آفتابگردان هستند.

ماساژ درمانی بیماری آتاکسی:

  • از آنجایی که آتاکسی عمدتا مسئله التهاب یا عملکرد ضعیف مخچه و سایر نقاط سیستم عصبی مرکزی است، یک راه حل فیزیکی نیز ممکن است گزینه مناسبی باشد.
  • برخی از تحقیقات نشان داده است که ماساژ تخصصی با تمرکز بر روی سر و گردن می تواند تنش و التهاب زیاد عضلات و بافت سر و گردن را از بین ببرد و به شما کمک می کند تا کنترل عضلات را به دست آورید.

تمرینات هماهنگی برای درمان آتاکسی:

  • جنبه متفاوتی از درمانی که می تواند برای کسانی که از آتاکسی فیزیکی رنج می برند مفید است، تمرین های هماهنگی است. ناتوانی در نوشتن درست، نگه داشتن اشیا به طور عادی و حرکت آسان می تواند تاثیر عمده ای بر کیفیت زندگی داشته باشد.
  • کاردرمان ها می توانند مجموعه ای از تمرینات و فعالیت های هماهنگی را برای تقویت عملکرد عصبی و بهبود حافظه و عملکرد عضلانی، به ویژه در مهارت های حرکتی، که اغلب در اثر این اختلالات عصبی ایجاد می شود، را ارائه دهند.

فواید ویتامین B1 برای آتاکسی:

  • این ویتامین که همچنین به عنوان تیامین شناخته می شود.کمبود ویتامین B1 با شروع بیماری آتاکسی ارتباط نزدیکی دارد. تیامین برای متابولیسم.
  • مواد مغذی اهمیت دارد و دارای نقش های مختلف کوآنزیمی دارد و بدون آن عملکرد سیستم عصبی ضعیف می شود. غذاهای غنی از ویتامین B1 عبارتند از ماهی، دانه، آجیل، نان و نخود سبز.

درمان آتاکسی با ماهی سالمون:

  • پتانسیل تقویتی ماهی سالمون و ماهی های دیگر تقریبا به طور کامل غنی از اسیدهای چرب امگا 3 در این موجودات دریایی خاص است.
  • اسید چرب امگا 3 دارای خاصیت ضد التهابی و آنتی اکسیدانی هستند که برای سیستم عصبی بسیار مهم هستند.
  • با کاهش سطوح اکسیداتیو استرس و بهبود عملکرد شناختی، این اسید های چرب به مهار کردن بدترین علائم آتاکسی کمک می کنند.

زردچوبه برای آتاکسی:

  • از آنجایی که بسیاری از علل بالقوه آتاکسی، از بیماری سلیاک گرفته تا اختلالات خود ایمنی، یک درمان جامع مانند زردچوبه، انتخاب عاقلانه ای است.مواد فعال موجود در زردچوبه، کورکومین، یکی از قوی ترین آنتی اکسیدان هایی است که ما شناسایی کرده ایم و می تواند اثرات ایمنی حفاظتی، اثرات شناختی و حتی متابولیسم را بهینه سازی کند.
  • اضافه کردن این ادویه به رژیم غذاییتان می تواند برخی از علل زمینه ای این بیماری را از بین ببرد و علائم را درمان کند.

نقش روغن زیتون در درمان آتاکسی:

  • مطالعات نشان داده اند که خوردن ترکیب مناسب چربی های سالم در رژیم غذایی می تواند علائم آتاکسی را کاهش دهد.
  • روغن زیتون غنی از ترکیبات پلی فنولی و سایر آنتی اکسیدان های دیگر و همچنین اسیدهای چرب امگا 3 است، و این باعث می شود که گزینه ای بسیار سالم تر از روغن های گیاهی معمولی باشد، مخصوصا اگر شما در معرض خطر آتاکسی هستید.

حرف نهایی برای هشدار راجع به آتاکسی:

  1. همانطور که ذکر شده، آتاکسی می تواند در انواع و شدت های مختلفی وجود داشته باشد.
  2. اگر درمان مناسب و به حداقل رساندن نشانه ها را می خواهید، مهم است که با یک متخصص پزشکی آموزش دیده صحبت کنید.
  3. بسیاری از این درمان های خانگی فقط برای علائم و انواع خاصی قابل استفاده هستند، به طوری که مشخص تر بودن وضعیت شما، بیشتر احتمال دارد تا رویکرد درمان مناسبی را انتخاب کنید!

همچنین بخوانید:

علت گرفتگی ناگهانی عضلات بدن چیست؟

علت سفتی و گرفتگی عضلات ساق پا چیست؟

بیماری ضعف عضلات و روشهای پیشگیری از آن

درمان درد و حس کشیدگی عضلات ران و بغل پا


این مطلب چقدر مفید بود ؟
(1 امتیاز , میانگین: 5.0 از 5)  
  • برچسب ها:
  • آتاکسی
  • علائم بیماری آتاکسی
  • تشخیص آتاکسی
  • درمان آتاکسی
  • علت آتاکسی
  • اختلال آتاکسی
  • اختلال در حرکت عضلات

دیدگاه ها

شما هم می توانید نظرات خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید

آخرین مطالب دلگرم

StatCounter