چه فرقی بین مدیریت و رهبری در یک سازمان وجود دارد؟

تفاوتهای مدیریت و رهبری در سازمان چیست؟
۱,۲۴۹
۱
۰
چهارشنبه, ۱۰ مهر ۱۳۹۸ ۱۰:۱۹
امروزه در رویکرد و فرآیند تصمیم‌گیری سازمان‌ها، همواره تفاوت مدیریت و رهبری به چشم آمده و بعضاً نبود رویکرد دقیق در قبال این مفاهیم باعث شده تا مسائل و مشکلات بزرگی از جمله بحران‌های منابع انسانی، تا ضررهای هنگفت مالی و اعتباری گریبان سازمان‌ها را بگیرد.
تفاوتهای مدیریت و رهبری در سازمان چیست؟

مفاهیم مدیریت و رهبری چه هستند؟

تفاوت بین مدیر و رهبر چیست؟

تعریف مدیریت

  • مدیریت شامل کنترل یک گروه یا مجموعه‌ای از اشخاص برای رسیدن به هدفی خاص است. مدیران نمونه وظیفه برنامه‌ریزی، سنجش، نظارت، هماهنگی، حل مسائل، استخدام و اخراج را به عهده دارند.
  • در بیانی دیگر مدیریت عبارت است از پروسه‌ای که از طریق برنامه ریزی، استخدام، سازماندهی و استفاده صحیح از منابع مالی، فیزیکی، انسانی و تکنولوژی برای رسیدن به یک یا چندین هدف مشخص به طور مؤثر استفاده نماید.

تعریف رهبری

  • رهبری عبارت است از توانایی اعمال نفوذ بر افراد یا گروه‌ها در جهت دست‌یابی به هدف. رهبر به شخصی اطلاق می‌گردد که دارای اعتماد به نفس بالا، اراده آهنین، جدیت و تحرک جسمی باشد که این صفات و شخصیت کاریزماتیک٬ باعث ایجاد قدرت اعمال نفوذ در گروه‌ها و افراد گردد.
  • در حدود سال‌های 1860 – 1850 میلادی و همزمان با ابتدای انقلاب صنعتی بود که اولین جرقه‌های مفهوم مدیریت در ذهن بشر زده شد، در همان سال‌ها و تا اواخر دهه 1980 میلادی انواع و اقسام نقطه‌نظرات و تئوری‌ها در خصوص مدیریت ارائه شد.
  • در آن زمان، مدیریت بر پایه قدرت، شایستگی و صلاحیت، و توانایی مدیریت افراد بنا شده بود. در همان سال‌ها بود که اولین انتقادها به ساختارها و رویه‌های سازمانی وارد شد و مدیریت سنتی در راس سازمان هدف انتقاد قرار گرفت و مفهومی در سازمان متولد شد به نام رهبری!
  • یک رهبر دیگر به اعمال قدرت و کنترل افراد فکر نمی‌کند بلکه سعی دارد با الهام‌بخشی، آموزش، و برانگیختن شوق و اشتیاق انسانی، افراد را به پیشرفت و حرکت رو به جلو در سازمان تشویق کند.

تاریخچه تفاوت مدیریت و رهبری

  • از همان ابتدا تناقض و تفاوت مدیریت و رهبری با هم مسئله‌ساز بود و روسای سازمان‌ها معمولاً یکی از این دو را به عنوان خط مشی خود تعیین می‌کردند.
  • اما خوشبختانه، گذشتِ زمان کمک کرد سازمان‌ها و افراد به تعادلی میان مدیریت و رهبری برسند. در این مقاله سعی می‌کنیم مهم‌ترین تفاوت‌های مدیریت و رهبری را شرح داده و کمک کنیم در تصمیم‌گیری‌های خود بهترین عملکرد را داشته باشیم.

آبراهام زالینیک استاد رهبری دانشگاه هاروارد می‌گوید: تفاوت مدیر با رهبر در فهم و ادراک آن‌هاست و ریشه در مسائل روان‌شناختی دارد.

مدیران ضوابط و رویه‌ها را دوست دارند، به دنبال ثبات و کنترل شرایط هستند و سعی دارند مشکلات را خیلی سریع حل کنند (حتی گاهی اوقات بدون اینکه جزئیات مشکل را بدانند).

رهبران برخلاف مدیران، بحران و نبود ساختار را تحمل می‌کنند، صبور هستند و در تصمیم‌گیری هیچ عجله‌ای ندارند، چون دوست دارند تمام جوانب مشکل را در نظر داشته باشند و پس از آن تصمیم بگیرند.زالینیک بر این باور است که رهبران بسیار شبیه به هنرمندان، دانشمندان و دیگر متفکران خلاق هستند، اما مدیران این‌گونه نیستند. سازمان‌ها فارغ از تفاوت مدیر با رهبر برای موفقیت نیاز به هردوی آن‌ها دارند.

تفاوت مدیر با رهبر در هدف‌گذاری

  • تفاوت مدیر با رهبر در رویکرد آنان نسبت به هدف‌گذاری نیز هویدا می‌شود؛ رهبران استراتژی لازم برای رسیدن به اهداف را به همکاران خود می‌آموزند، اما مدیران هدف‌ها را به طور دستوری ابلاغ می‌کنند.
  • رهبران تصویری از آینده به همراه اهداف ممکن ترسیم می‌کنند و همکاران خود را تحت تاثیر قرار می‌دهند تا آن‌ها را به مشارکت وادارند.
  • آن‌ها ورای افراد فکر می‌کنند و به کار تیمی و عملکرد کل تیم اهمیت می‌دهند. این رویکرد می‌تواند به افراد تیم انگیزه بیشتری هم بدهد. مدیران مدام بر هدف‌گذاری، سنجش این اهداف، و کنترل موقعیت‌ها تمرکز می‌کنند و سعی دارند بر عملکرد تک‌تک افراد نظارت کنند.

تفاوت مدیریت و رهبری در نوع نگرش به تغییرات

  • تفاوت مدیر با رهبر در نوع نگرش به تغییر (استقبال یا مقاومت در برابر تغییر) هم دیده می‌شود. مدیران در برابر تغییرات مقاومت دارند، ریسک نوآوری را نمی‌پذیرند و نمی‌خواهند ساختارها و رویه‌ها را به‌روز کنند.
  • اما رهبران همیشه در تلاش برای تغییر و بهبود شرایط هستند، همیشه می‌خواهند رو به جلو قدم بردارند، از ریسک استقبال می‌کنند و می‌دانند تغییرات گاهی ریسک را افزایش می‌دهد. رهبران می‌دانند باید با مطالعه و تحلیل شرایط به سمت تغییرات مثبت حرکت کنند.

رفتار رهبران منحصر به فرد هستند، اما مدیران معمولاً رفتارها را تقلید می‌کنند

  • رهبران معمولاً دوست دارند خودشان باشند، آن‌ها به خود آگاهی درونی و شناخت کلی از خود رسیده‌اند و می‌توانند برند شخصی منحصربه‌فرد خود را بسازند و آن را روز به روز بهتر کنند. آن‌ها شفاف و واقعی هستند.
  • تفاوت مدیر با رهبر این است که مدیران اغلب رفتارها و عادات مدیران قبلی خود را تقلید می‌کنند، شفاف و واقعی نیستند و تنها سعی می‌کنند نقش مدیریت را بدون کم و کاست بازی کنند.

تفاوت مدیریت و رهبری در ریسک‌پذیری

  • رهبران دوست دارند مدام راهکارها و راه‌های جدید را تجربه کنند، حتی اگر بدانند که موفق نخواهند شد. رهبران می‌دانند شکست قدمی رو به جلو و مقدمه‌ای برای موفقیت است.
  • تفاوت مدیر با رهبر این است که مدیر تمام توان خود را به کار می‌گیرد تا ریسک‌ها را به حداقل برساند، اصلاً ریسک‌پذیر نیست و می‌خواهد چالش‌ها را تحت سلطه قرار دهد تا اینکه از آن‌ها استقبال نماید.

تفاوت مدیریت و رهبری در دوراندیشی

  • رهبران معمولاً افق‌های بلند و افکار بزرگی برای آینده پیش روی خود و مجموعه می‌بینند، آن‌ها تا تحقق نتایج با انگیزه باقی می‌مانند و هیچ‌وقت تسلیم نمی‌شوند.
  • دیگر تفاوت مدیر با رهبر در این است که مدیر بر اهداف کوتاه مدت کار می‌کند و دوست دارد در بازه‌های زمانی کوتاه به این اهداف برسد.

تفاوت مدیریت و رهبری در رشد و پیشرفت در توانائی‌ها

  • رهبران می‌دانند اگر هر روز دانش و توانائی خود را به روز نکنند و آن‌ها را توسعه ندهند، خیلی زود از قافلۀ رقابت عقب می‌مانند و به نوعی به سمت پسرفت می‌روند.
  • آن‌ها سعی می‌کنند در جهان در حال رشد و پیشرفت امروز، کنجکاو باقی بمانند. آن‌ها مدام به دنبال افراد و اطلاعاتی هستند که بتواند افکارشان را تقویت کنند.
  • تفاوت مدیر با رهبر در این است که مدیران اغلب به دنبال موفقیت هستند و رفتارهایی که از پیش موفق بوده را بیشتر و بیشتر مورد استفاده قرار دهند.

رهبر باشیم یا مدیر؟ تفاوت در چیست؟!

  • حال که تفاوت مدیریت و رهبری در سازمان را آموختیم، می‌توانیم تصمیم بگیریم که کدام یک از این نقش‌ها را به خود بگیریم.
  • به عنوان یک فرد لازم نیست همزمان دو نقش را به خود بگیریم، اما یک سازمان یا یک تیم به هر دو نقش نیاز دارد. باید با توجه به افرادی که در سازمان داریم، نوع رفتار با آن‌ها و نوع نقش خود را به عنوان راس سازمان در نظر بگیریم.
  • واقعیت این است که تفاوت مدیریت و رهبری آنچنان که گفتیم هم چشمگیر نیست، بیشتر رفتارها و تصمیم‌گیری‌ها یکسان هستند، اما در ظاهر متفاوت به نظر می‌رسند. در زمان تصمیم‌گیری‌ها باید بر نتایج تمرکز کنیم و با توجه به نتیجۀ مورد نظر، مدیر یا رهبر باشیم.
  • توصیه می‌کنیم اگر در ایفای نقش مدیریت یا رهبری ضعف دارید می‌توانید فردی که توانایی چشمگیری در این حوزه دارد را در مجموعه خود استخدام کنید.

۲۸ تفاوت اساسی رهبری و مدیریت

  1. رهبری مفهومی وسیع‌تر از مدیریت دارد.
  2. در رهبری ایجاد تغییر و عمل خلاقانه وجود دارد در حالی که در مدیریت، عمل کردن طبق چارچوب قانونی الزامی است.
  3. در رهبری، عضویت در سازمان مطرح نیست، بلکه تاثیر گذاری بر دیگران اهمیت دارد. یعنی اگر شخصی بر تصمیم گذاری دیگران تاثیر بگذارد، در نقش رهبری عمل کرده است. ولی در مدیریت سلسله مراتب یک اصل است.
  4. در رهبری عضویت در سازمان مطرح نیست، یک رهبر می تواند در خارج از سازمان بوده و بر افراد داخل سازمان نفوذ داشته باشد. اما در مدیریت کسب عضویت، اولین شرط برای اعمال مدیریت بر افراد زیر دست است.
  5. در رهبری، اهداف ممکن است فرا سازمانی باشد. اما در مدیریت، اهداف لزوما سازمانی و در محدوده سازمان است.
  6. نفوذ، قوام و دوام دستورات و فرامین رهبری در مقایسه با مدیر به مراتب بیشتر است.
  7. در رهبری پذیرش پیروان مطرح است و قدرت مبتنی بر جاذبه شخصی است اما قدرت یک مدیر، قدرت سازمانی است.
  8. رهبری ابداع می‌کند و پدید می‌آورد ولی مدیر اداره می‌کند و در چارچوب قانون حرکت می‌کند.
  9. رهبری وضعیت موجود را بهبود می‌بخشد ولی مدیر وضعیت مطلوب را نگه می‌دارد.
  10. رهبری روی افراد تمرکز دارد ولی مدیر بر سیستم‌ها و ساختار تمرکز دارد.
  11. رهبری به افراد زیر دست اعتماد می‌کند و روح امید و خلاقیت ایجاد می‌کند اما مدیر بر زیر دست نظارت می‌کند.
  12. رهبری دارای دیدگاه وسیع، چشم انداز و الهام بخش است. اما مدیر دیدگاه محدود دارد .
  13. رهبری کارهای درست انجام می‌دهد اما مدیر کارها را درست انجام می‌دهد.
  14. رهبر علاوه بر قدرت مدیریتی٬ دارای قدرت شخصی است.
  15. رهبر با ایجاد تغییر سروکار دارد ولی مدیر برای برخورد با پیچیدگی‌هاست.
  16. رهبران از طریق ایجاد بصیرت٬نسبت به آینده جهت را مشخص می کنند . اما مدیران از طریق برنامه ریزی های رسمی ٬طراحی ساختارهای سازمانی خشک٬نظم وانسجام را به وجود می آورند.
  17. رهبران به طرق ابتکاری با کارکنان مرتبط میشوند .اما مدیران از طریق سلسه مراتب با کارکنان در ارتباط هستند.
  18. رهبر اختیارات خود را تفویض می کند اما مدیر مسئولیت خود را تفویض می کند.
  19. رهبر دنبال دلیل اشتباه می گردد اما مدیر دنبال مقصر می گردد.
  20. رهبر وضعیت موجود را به چالش می کشد(برای رشد وتعالی)اما مدیر وضعیت موجود را قبول می کند.
  21. رهبر برارزشها تاکید دارد اما مدیر بر استانداردها.
  22. رهبر بسیار گوش می دهد اما مدیر بسیار حرف می زند.
  23. رهبر نشان می دهد که چگونه باید انجام شود .اما مدیر می گوید چه چیزی باید انجام شود.
  24. رهبر به احترام پایبند است اما مدیر در طلب احترام زیر دست است.
  25. رهبر شخصیت کاریز ماتیک دارد ولی مدیر یک شخصیت سیستماتیک است.
  26. رهبر روشها را نشان می دهد .اما مدیر فقط روشها را می داند.
  27. رهبر پیرو دارد اما مدیر کارمند دارد.
  28. رهبری یک مفهوم انسانی است که به امر هدایت می پردازد. اما مدیریت صرفا یک مفهوم سازمانی است که به امر اداره کردن وکنترل سازمان می پردازد

همچنین بخوانید:

نکات و توصیه های مهم مدیریت هزینه های زندگی مشترک

مدیریت ذهن : ۹ راز مهم برای تسلط بر ذهن

تاثیر شگفت‌انگیز یادگیری مدیریت در تمام زندگی!


این مطلب چقدر مفید بود ؟
(1 امتیاز , میانگین: 5.0 از 5)  
  • برچسب ها:
  • مدیریت
  • رهبری
  • مفاهیم مدیریت و رهبری
  • تفاوت بین مدیر و رهبر چیست؟
  • تعریف مدیریت
  • تعریف رهبری
  • تاریخچه تفاوت مدیریت و رهبری
  • هدف‌گذاری
  • تغییرات

دیدگاه ها

شما هم می توانید نظرات خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید
hits

آخرین مطالب دلگرم

StatCounter