دلگرم
امروز: جمعه, ۲۱ مرداد ۱۴۰۱ برابر با ۱۳ محرّم ۱۴۴۴ قمری و ۱۲ اوت ۲۰۲۲ میلادی
علت مدفوع نکردن نوزاد بعد از تولد
19
زمان مطالعه: 16 دقیقه
تا چه ‌مدت مدفوع نکردن نوزاد طبیعی است؟ جواب این سوال بستگی به عوامل مختلف دارد. اینکه چه زمانی مدفوع نکردن نوزاد و یبوست آن‌ها مهم است و علامت خطر محسوب می‌شود را در ادامه خواهیم خواند.

در پوشک کوچولوها چه خبر است؟

با این بخش از دلگرم همراه باشید تا با علت مدفوع نکردن نوزادان آشنا شوید.نوزادان در اولین 24 ساعت زندگی‌شان تنها یک بار ادرار می‌کنند، اما بعد از گذشت یک هفته، تکرر ادرار تازه وارد به 8 تا10 مرتبه هم خواهد رسید.« نوزادان 18تا20 بار در روز هم ادرار می‌کنند.» ادرار یکی از مهم‌ترین دفعیات بدن است که ویژگی‌های آن نکات مهمی را درباره سلامت عمومی بدن نشان می‌دهد. به عنوان مثال رنگ ادرار، بوی ادرار و تکررش می‌تواند نشان دهد کودک چه مشکلات احتمالی دارد.

در ادامه فهرستی از مشکلاتی را که یک نوزاد ممکن است با آن روبه رو شود خواهید خواند.

مراقبت از ناف نوزاد

پس از تولد، بندناف قطع می شود اما بقایای بندناف بر جای مانده تا ۲۱ روز پس از تولد خود به خود خواهد افتاد و اصلا نباید دست کاری شود. از آنجا که بند ناف حاوی رگ های خونی است، با قطع آن در روزهای اول ممکن است یک تا دو قطره خون از محل بندناف خارج شود که این امر طبیعی است اما خونریزی بیش از این مقدار و به صورت تکرار شونده باید حتما بررسی شود. این کانال ارتباط جنینی در روزهای اول تولد، راه مناسبی جهت انتقال عفونت به بدن نوزاد است که عفونت بندناف خود را به صورت قرمزی در محل بندناف نشان می دهد.
حتی ممکن است این قسمت دچار سفتی یا خروج چرک شود. در این موارد حتما باید با پزشک مشورت شود. جهت کاهش خطر عفونت، بندناف را خشک نگه دارید و از پوشاندن بندناف خودداری کنید. در این شرایط نباید بندناف را در پوشک قرار داد چرا که پوشاندن آن موجب مرطوب ماندن و تماس ادرار و مدفوع با بندناف می شود و احتمال ایجاد عفونت افزایش می یابد.

زردی؛ علامتی که باید جدی گرفته شود

از مواردی که در روزهای اول پس از تولد باید به دقت مورد توجه والدین قرار گیرد، تغییر رنگ پوست یا سفیدی چشم نوزاد به زردی است. بر اساس آمار، بیش از ۴۰ درصد نوزادان در روزهای اول پس از تولد دچار زردی می شوند اما بروز این مشکل در نوزادانی که زودتر از موعد به دنیا آمده اند، بیشتر است. علت بروز زردی، تجزیه بیشتر گلبول های قرمز و تولید ماده ای به نام بیلی روبین است. در نوزادان این ماده به آسانی از سد مغزی خونی عبور می کند و موجب آسیب سلول های مغزی می شود که در آینده خود را به صورت عقب ماندگی ذهنی و معلولیت های حرکتی و ناشنوایی نشان می دهد.

چنانچه میزان این زردی بالا نباشد درمان با نور انجام می شود اما در صورت زردی بالا برای جلوگیری از آسیب مغزی باید خون نوزاد تعویض شود. پیشگیری از بروز از زردی باید مواردی را رعایت کرد: از مهم ترین مسایل این است که تغذیه نوزاد با شیر مادر بلافاصله پس از تولد شروع شود و حداقل ۱۰ مرتبه در شبانه روز شیردهی صورت گیرد. از دادن آب قند به نوزاد خودداری کنید و به هیچ عنوان از موادی چون شیر خشک و ترنجبین برای پایین آوردن زردی نوزاد استفاده نکنید.

مدفوع نکردن نوزادان

به تغییرات دمای بدن نوزاد اهمیت دهید

بسیاری، تب نوزاد را در روزهای نخستین امری طبیعی تلقی می کنند اما واقعیت چیز دیگری است. به عنوان یک اصل این نکته را از یاد نبرید که هر نوع افزایش یا کاهش درجه حرارت بدن در نوزاد که با بی قراری یا خوب شیر نخوردن و بی حالی او همراه باشد، نشانه های بسیار خطرناکی است و نباید از کنار آن به سادگی گذشت. از آن مهم تر اینکه هر نوع تب را در نوزاد خودسرانه درمان نکنید. اگر نوزادتان تب دارد باید در تمامی بدن وی به دنبال عفونت گشت و از این رو است که پزشکان در صورت مشاهده هر نوع تبی در نوزاد از خون، ادرار، ترشحات بندناف و... نمونه می گیرند و جهت کشت در محیط آزمایشگاهی آن را به آزمایشگاه می فرستند.

بستری کردن نوزاد در بیمارستان در این شرایط امری بسیار حیاتی است چراکه اگر نوزاد عفونت خونی داشته باشد در کوتاه ترین زمان وی را از پا درمی آورد. از طرفی نوزادان در مقایسه با بزرگسالان به راحتی حرارت بدن خود را از دست می دهند. علت این امر بزرگ تر بودن سر نوزادان در مقایسه با کل بدن و همچنین کم بودن چربی زیر پوست آنها و بیشتر بودن سطح بدن است. ۷۵ درصد حرارت بدن نوزادان از طریق سر آنها اتلاف می شود. از این رو دمای اتاق نوزاد مساله مهمی است که حتما باید مورد توجه قرار گیرد و بین ۱۸ تا ۲۰ درجه سانتی گراد تنظیم شود.

تغییر مزاج نوزاد را نادیده نگیرید

از نکات بسیار مهم در مورد تغذیه نوزاد این است که بهترین زمان تغذیه نوزاد همان نیم ساعت نخست تولد است. امروزه پزشکان توصیه می کنند که نوزاد از بدو تولد در اتاق مادر نگهداری شود. دفعات شیردهی با توجه به تقاضای نوزاد صورت می گیرد و شیردهی در شب نیز باید انجام شود که این مساله سبب افزایش شیر مادر نیز می شود. افزایش شیر مادر وابسته به افزایش مکیدن نوزاد است و اگر شیر خشک، پستانک، شیشه و... به نوزاد بدهیم، مکیدن سینه مادر توسط نوزاد کمتر و به دنبال آن ترشح شیر نیز کم می شود.
نوزادان ابتدای تولد، معمولا دچار استفراغ می شوند. این استفراغ چنانچه با کاهش وزن همراه نباشد با گذشت زمان برطرف می شود اما استفراغی که با درد شکمی، سردرد و تب یا اسهال همراه باشد و مکرر اتفاق بیفتد می تواند نشانه مهمی باشد اما از نکات مهم آن است که هنگام استفراغ باید از دادن دارو به نوزاد خودداری کرد.

روز‌های اول

خیس شدن کهنه‌های پارچه‌ای راحت‌تر تشخیص داده می‌شود، اما اگر از پوشک برای فرزندتان استفاده می‌کنید، تشخیص این‌که آن را خیس کرده یا نه کمی سخت است. برای این که از ادرار فرزندتان با خبر شوید، دستمال کاغذی تمیزی را روی پوشک قرار دهید تا هر وقت خیس شد، پوشک را عوض کنید. گاهی والدین هنگام تعویض پوشک فرزندشان از رنگ ادرار او وحشت می‌کنند.
در روزهای ابتدای تولد ممکن است رنگ ادرار نارنجی باشد و شبیه ادرار خونی به نظر برسد، اما باید بدانید نارنجی شدن ادرار، ناشی از تجزیه بیلی‌روبین و نشانه نیاز فرزندتان به مایعات بیشتر است. دکتر مدنی می‌گوید: « ادرار بیشتر نوزادان در روزهای ابتدای تولد روشن است اما گاهی به دلیل این که مایعات کمی به بدن نوزاد می‌رسد، ادرار نارنجی دیده می‌شود.» با افزایش وعده‌های شیر فرزندتان باید به تدریج طی 5 روز تکرر ادرارش را به هر 4 ساعت یک بار برساند. در غیر این صورت با متخصص اطفال مشورت کنید.

حتماً بخوانید:
۷ علت اصلی بوی بد مدفوع نوزاد چیست ؟

۷ علت اصلی بوی بد مدفوع نوزاد چیست ؟

یکی از مهم ترین مواردی که باید در مورد مدفوع نوزادتان مورد توجه قرار دهید بو و چربی آن است. اگر مدفوع بوی بد می دهد و چرب است سایر علائم را مورد…

قطره‌های روزهای اول

  • روز اول: پوشک یک بار خیس می‌شود آن هم به رنگ نارنجی مایل به قرمز.
  • روز دوم: پوشک 2 بار خیس می‌شود و نارنجی روشن‌ می‌شود.
  • روز سوم: انتظار 3 بار ادرار نارنجی مایل به زرد را داشته باشید.
  • روز چهارم: نوزاد 4 بار ادرار به رنگ زرد روشن دارد.
  • روز پنجم: در این روز فرزندتان 6 تا 8 بار ادرار به رنگ لیمویی روشن دارد.

نوزادانی که از شیر خشک تغذیه می‌کنند، مدفوعی روشن و به رنگ زرد مایل به قهوه‌ای دارند. به دلیل وجود باقی‌مانده‌های شیر خشک، بافت مدفوع به نظر حجیم‌تر از مدفوع نوزادی است که با شیر مادر تغذیه شده است. دلیل این تفاوت هم به هضم نشدن برخی ترکیبات شیر خشک در بدن شیرخوار مربوط می‌شود.

علل و درمان کار نکردن شکم نوزاد

کریستال‌هایی در ادرار نوزاد

ممکن است هنگام تعویض پوشک نوزاد، روی سطح پوشک کریستا‌ل‌هایی را مشاهده کنید. نگران نباشید، دیدن کریستال در ادرار نوزادان مسئله‌ای عادی است، اما بهتر است فرزندتان توسط متخصص اطفال معاینه شود.

رنگ کریستال‌ها

معمولا رنگ کریستال‌ها شدت بیماری کودک را نشان می‌دهد. کریستال‌های روشن مربوط به خود پوشک هستند. این کریستال‌ها به منظور جذب بیشتر پوشک در آن قرار دارند، اما گاهی به سطح پوشک می‌آیند. کریستال‌های نارنجی یا صورتی معمولا متشکل از نمک‌های کلسیم و اوره هستند و از ادرار نوزاد به پوشک راه می‌یابند. این حالت در میان پزشکان به «لکه‌های خشتی» معروف است و نشان می‌دهد بدن کودک کم آب شده است.
بچه‌هایی که از شیرمادرشان تغذیه می‌کنند در روزهای ابتدای تولدشان در اصل «شیرماک» می‌خورند؛ شیر ماک ماده‌ای مغذی است که بدن مادر 3 تا 5 روز پس از زایمان آن را می‌سازد و ترشح می‌کند.
کریستال‌های نارنجی اورات در نوزادان بزرگتر، نشان‌دهنده نرسیدن مقدار کافی شیر به بدن اوست. این حالت زمانی ایجاد می‌شود که مادر شیر کافی ندارد یا نوزاد نمی‌تواند درست سینه مادرش را بمکد و شیر کافی بخورد. در این حالت فرزندتان را نزد متخصص اطفال ببرید. او نوزادتان را وزن می‌کند و به شما می‌گوید خوب وزن می‌گیرد یا نه. اگر از الگوی رشدش جا مانده بود، متخصص اطفال برایش شیر خشک مخصوص تجویز می‌کند و تا زمانی که نتواند خودش را با شیر شما سیر کند باید از این شیر خشک هم میل کند تا به وزن مناسب برسد.

نوزادان چند روزه

لکه‌های خشتی در نوزادانی که تنها چند روز از تولدشان گذشته، بسیار شایع است اما چندان جدی نیست. بچه‌هایی که از شیرمادرشان تغذیه می‌کنند در روزهای ابتدای تولدشان در اصل «شیرماک» می‌خورند؛ شیر ماک ماده‌ای مغذی است که بدن مادر 3 تا 5 روز پس از زایمان آن را می‌سازد و ترشح می‌کند. از آنجا که مقدار شیرماک خیلی ناچیز است، بدن نوزادان چند روزه معمولا کم آب می‌شود. کم آبی بدن نوزاد مسئله‌ای ‌جدی نیست زیرا به زودی شیر می‌خورد و مقادیر کافی آب به بدنش می‌رسد، اما وجود لکه‌های خشتی در ادرار نوزادان بزرگتر می‌تواند به علت سوتغذیه باشد.

شماره 2 چه شکلی است؟

دکتر مدنی می‌گوید: « خوش‌تان بیاید یا نه، ویژگی‌های مدفوع کودک اطلاعات زیادی را درباره وضعیت داخلی او در اختیار والدین قرار می‌دهد، البته تمام این ویژگی‌ها به سن کودک و تغذیه او بستگی دارد.»

نوزاد که فقط شیر می‌خورد پس چرا مدفوع دارد؟

درست در اولین روزهای تولد، ماده‌ای به نام «مکونیوم» از بدن نوزاد دفع می‌شود که چسبناک و سبز مایل به قهوه‌ای است. این ماده در طول دوران بارداری در روده‌های فرزندتان از مایع صفراوی، مخاط، سلول‌های دیواره روده بزرگ، ترشحات و مایع آمنیوتیک ( مایع محافظ اطراف جنین) ساخته می‌شود. اگر چه خروج این ماده به دلیل آن‌که شبیه مدفوع عادی نیست و راحت پاک نمی‌شود، کمی پدرمادرها را نگران می‌کند، اما وجود آن دلیل بر سلامت روده نوزاد است. یکی دو روز که از تولد گذشت و برنامه تغذیه‌ای کودک کامل و اضافات مکونیوم از بدن خارج شد، مدفوع به رنگ سبزمایل به قهوه‌ای درآمده و شل و دانه و دانه می‌شود.

مدفوع کودکی که شیر مادر می‌خورد

شیرماک درست مانند یک ملین عمل می‌کند و باعث خروج مکونیوم از بدن طفل می‌شود. بعد از 3-2 روز شیر دادن به طفل، مدفوع کودک به رنگ زرد یا خردلی روشن درمی‌آید، بوی شیرینی دارد، شل اما منسجم است ( نه مثل حالت اسهال آبکی)، گاهی دانه دانه است و در بعضی بچه‌ها یک دست و منحنی. در هفته‌های اول تولد ممکن است شیرخوار حین یا بعد از شیر خوردن مدفوع کند، اما به مرور مطابق برنامه مشخصی عمل دفع را انجام می‌دهد. به طوری که دفع مدفوعش در طول روز در زمان‌های مشخصی صورت می‌گیرد. اما با به وجود آمدن تغییراتی در زندگی کودک، برنامه دفعش هم عوض می‌‌شود. مثلا وقتی نوزاد شروع به خوردن غذاهای جامد می‌کند، یا وقتی مریض شود و کمتر غذا می‌خورد.

مدفوع نکردن نوزاد به دنیا آمده

مدفوع چند بار در روز؟

تکرر دفع، به نوع شیری که کودک می‌خورد و این که غذاهای جامد را شروع کرده یا نه برمی‌گردد. مثلا کودکانی که از شیر مادر تغذیه می‌شوند ممکن است روزی 3 تا 4 بار مدفوع ‌کنند، اما اگر نوزاد این میزان دفع ندارد، نباید نگران شوید. مگر این که ماده دفعی خیلی سفت یا خیلی شل باشد. اگر کودک شیر خشک می‌خورد باید هر روز دفع مدفوع داشته باشد تا دچار یبوست نشود.

از شیر گرفتن فرزند تاثیری بر مدفوعش دارد؟

اگر می‌خواهید فرزندتان را از شیر بگیرید باید این کار را به تدریج و دست‌کم طی 2 هفته انجام دهید تا دستگاه گوارش کودک با شیر خشک تطبیق یابد و طفل ناگهان دچار یبوست نشود. به علاوه از شیر گرفتن ناگهانی سبب درد و تورم در سینه‌های شما هم می‌شود.

مدفوع بچه‌هایی که شیر خشک می‌خورند

نوزادانی که از شیر خشک تغذیه می‌کنند، مدفوعی روشن و به رنگ زرد مایل به قهوه‌ای دارند. به دلیل وجود باقی‌مانده‌های شیر خشک، بافت مدفوع به نظر حجیم‌تر از مدفوع نوزادی است که با شیر مادر تغذیه شده است.
دلیل این تفاوت هم به هضم نشدن برخی ترکیبات شیر خشک در بدن شیرخوار مربوط می‌شود. پس باز هم به این نکته می‌رسیم که شیر مادر به مراتب سالم‌تر است و کاملا در بدن طفل هضم و جذب می‌شود.
مدفوع شیرخواری که از شیر خشک تغذیه شده باشد بوی بسیار بدی دارد و از مدفوع یک بزرگسال به مراتب بدبوتر است. اگر فرزندتان از شیرخشک تغذیه می‌کند، باید روزی یک بار دفع مدفوع داشته باشد تا احساس راحتی کند. در غیر این صورت به یبوست مبتلا می‌شود.بنابراین اگر به فرزندتان شیر خشک می‌دهید و روزی یک بار مدفوع نمی‌کند حتما مسئله را با متخصص اطفال درمیان بگذارید.

خوردن غذاهای جامد

مهم‌ترین تغییری که در مدفوع کودک ایجاد می‌شود زمانی است که غذاهای جامد را شروع می‌کند. در این حالت دیگر مدفوع کودک به سادگی و بی‌بویی دورانی که فقط شیر می‌خورد، نیست. از این به بعد، تمام غذاهایی که کودک خورده بعد از هضم و جذب از بدن خارج می‌شوند. اگر به فرزندتان هویج پخته بدهید، مدفوع بعدی‌اش به نارنجی می‌زند؛ اگر پوره‌ای از مواد غذایی مختلف به او بدهید، مدفوعی تیره و بودارتر خواهد داشت. همین‌طور که خوراکی‌های جدیدتر را به او معرفی می‌کنید، ویژگی‌های جالبی را در مدفوعش می‌بینید. مثلا اگر به او زرشک، کشمش یا حبوبات بدهید تا زمانی که دستگاه گوارشش تکامل یافته‌تر شود و بتواند این مواد را هضم کند آنها را به صورت کامل در مدفوعش می‌بینید. البته معلوم است که چنین مواردی در سنین کم مطلقا توصیه نمی شود.

موارد غیر طبیعی

1. اسهال: دراین حالت مدفوع شل و آبکی است، گاهی حجم و تکررش بیشتر می‌شود و ممکن است ناگهان از بدن کودک بیرون بزند. اگر کودک از شیر مادر تغذیه شود، احتمال ابتلایش به اسهال به مراتب کمتر است چرا که شیرمادر فعالیت میکروب‌های عامل اسهال را در بدن مهار می‌کند. کودکانی که از شیر خشک تغذیه می‌شوند راحت‌تر در معرض عفونت اسهالی قرار می‌گیرند. به همین دلیل است که همیشه می‌گوییم تمام لوازم طفل را ضدعفونی کنید و قبل از هر بار غذا دادن به کودک دست‌های‌تان را خوب با آب و صابون بشویید.
علل اسهال: عفونت‌های گوارشی، خوراندن مقدار زیادی آب‌میوه یا میوه، دندان در آوردن، دارویی که کودک مصرف می‌کند و حساسیت به برخی خوراکی‌ها.اسهال باید خود به خود طی 24 ساعت بهبود یابد، در غیر این صورت باید فرزندتان را نزد پزشک متخصص اطفال ببرید.

2. یبوست: کودکی که یبوست دارد هنگام دفع مدفوع زور می‌زند و قرمز می‌شود. از دیگر علائم می‌توان به مشکل در دفع مدفوع (مدفوع به صورت تکه‌های کوچک خارج می‌شود)، درد شکمی، تحریک‌پذیری، وجود رگه‌های خون در مدفوع ( به دلیل خراشیدگی‌هایی که در اثر زور زدن و عبور مدفوع در پوست مقعد پدید آمده کمی خون به مدفوع می‌ریزد) اشاره کرد.اطفالی که از شیر مادر تغذیه می‌شوند معمولا یبوست نمی‌گیرند زیرا شیر مادر تمامی مواد روان کننده را دارد. اگر در مدفوع فرزندتان خون دیدید، برای اطمینان بیشتر نزد متخصص بروید تا احتمال مشکلات دیگر را برای فرزندتان رد کند. پزشکان توصیه می‌کنند هنگام یبوست کودک، مایعات و خوراکی‌های فیبردار بیشتری به او بدهید.

رنگ مدفوع نوزاد

3. مدفوع سبز: اگر مدفوع کودک سبز و کف مانند است، احتمالا لاکتوز( قند شیر) بیش از حد به بدنش می‌رسد و این به این معناست که باید با فواصل کوتاهی به او شیر دهید. این حالت می‌تواند به دلیل کم غذا دادن یا زیاد غذا دادن به بچه یاحتی انگل‌های گوارشی هم باشد.مساله مهم دیگری که معمولا در مادران ایجاد نگرانی می کند، اسهال نوزاد است و غالبا والدین با ترس از اسهال نوزاد روبه رو هستند. مدفوع نوزاد در روزهای اول پس از تولد تیره و چسبناک است و در روزهای بعد با خوردن شیر مادر زرد رنگ و گاهی مایل به سبز می شود اما در کودکانی که شیر خشک می خورند، مدفوع سفت تر و قهوه ای تر خواهد بود.

اسهال به صورت تغییر در دفعات دفع و قوام مدفوع خود را نشان می دهد و عدم استفاده از بطری شیر و پستانک در جلوگیری از وقوع اسهال موثر است. همچنین رعایت اصول بهداشتی و شستن دست ها نیز می تواند بروز اسهال را کاهش دهد. چنانچه اسهال یا استفراغ نوزاد با خوب شیر نخوردن و کاهش حجم ادرار همراه باشد یا خون در مدفوع نوزاد دیده شود باید موردبررسی قرار گیرد اما در صورت بروز اسهال به هیچ عنوان شیر مادر نباید قطع شود و دفعات شیر دادن باید افزایش یابد و می توان به تجویز پزشک از ORS استفاده کرد.



این مطلب چقدر مفید بود ؟
4.3 از 5 (19 رای)  
دیدگاه ها

درج کامنت برای این مطلب غیر فعال است