دلگرم
امروز: دوشنبه, ۲۶ ارديبهشت ۱۴۰۱ برابر با ۱۴ شوّال ۱۴۴۳ قمری و ۱۶ مه ۲۰۲۲ میلادی
تأثیر مشکلات اسپرم در بارداری
1
زمان مطالعه: 8 دقیقه
باید دانست که غلظت طبیعی اسپرم در حدود 15 میلیون تا 200 میلیون عدد اسپرم در هر میلی‌لیتر مایع منی است. بدیهی است که کاهش مقدار اسپرم از این محدوده طبیعی، موجب کاهش احتمال باروری فرد می‌شود.

یکی از عوامل مهم در باروری زوجین، سلامت اسپرم می‌باشد؛ بدین معنی که اسپرم باید از نظر حجم، شکل، تحرک، واکنش آکروزوم، توانایی عبور از مخاط رحم و نیز قدرت اتصال به غشای تخمک و بارورساختن آن، در محدوده طبیعی باشد؛ درغیراین‌صورت، اسپرم معیارهای اصلی سلامتی را ندارد و ممکن است موجب وقوع اختلالات باروری گردد.

باید دانست که غلظت طبیعی اسپرم در حدود 15 میلیون تا 200 میلیون عدد اسپرم در هر میلی‌لیتر مایع منی است. بدیهی است که کاهش مقدار اسپرم از این محدوده طبیعی، موجب کاهش احتمال باروری فرد می‌شود.

انواع مشکلات مربوط به اسپرم در ناباروری مردان

برخی از مشکلات یا اختلالات اسپرمی که در ناباروری مردان دخیل است به شرح زیر می‌باشد:

فقدان اسپرم

مواردی نظیر ابتلا به سندرم کالمن، واردنشدن بیضه به کیسه بیضه، سابقه جراحی بیضه، عفونت ناشی از اوریون و نیز نقص ایمنی و تولید آنتی‌اسپرم از جمله دلایل فقدان اسپرم در فرد به شمار می‌رود.

تعداد کم اسپرم

در صورتی که غلظت اسپرم کمتر از 15 میلیون اسپرم در هر میلی‌لیتر و یا کمتر از 39 میلیون اسپرم در هر بار انزال باشد، قدرت باروری فرد کاهش می‌یابد که این عارضه با اصطلاح الیگواسپرمی (oligospermia) یا تعداد کم اسپرم شناخته می‌شود.

تحرک کم اسپرم

یکی از عوامل مؤثر و بسیار مهم در قدرت باروری مردان، میزان تحرک اسپرم است. تحرک اسپرم به حرکت یا شناوری اسپرم اطلاق می شود؛ از این رو کم تحرکی اسپرم یا آستنوزواسپرمی (asthenospermia) به معنای ناتوانی اسپرم در حرکت است که همین موضوع یکی از دلایل ناباروری مردان می باشد. باید گفت که برای تغذیه از راه مخاط گردن رحم و سپس بارور کردن تخمک، سرعت حرکت اسپرم باید حداقل ۲۵ میکرومتر در ثانیه باشد.

اسپرم کم تحرک قدرت طی کردن مسیر طولانی مجرای رحم و ورود به درون تخمک را ندارد. همین موضوع باعث شده تا گاهی افرادی که تعداد کمی اسپرم داشته‌اند، بچه‌دار شده‌اند و در مقابل، افرادی با وجود برخورداری از تعداد زیاد اسپرم، به دلیل کم‌تحرکی این اسپرم‌ها قادر به فرزنددارشدن نبوده‌اند.

انواع تحرک اسپرم به دو دسته تحرک پیشرونده (حرکت در یک خط مستقیم یا دایره‌های بزرگ) و تحرک غیرپیشرونده (حرکت در دایره‌های کوچک) تقسیم می‌گردد که بر اساس گفته محققان، در صورتی که کمتر از 32% اسپرم‌ها دارای حرکت پیشرونده باشند؛ به معنی کم‌تحرکی اسپرم است.

شکل غیرطبیعی اسپرم

در آزمایشگاه با استفاده از میکروسکوپ، مورفولوژی اسپرم مورد بررسی قرار می‌گیرد و اسپرم از نظر غیرطبیعی‌بودن تشخیص داده می‌شود. البته ناگفته نماند که در همه مردان، در کنار اسپرم طبیعی، مقداری اسپرم غیرطبیعی نیز تولید می‌شود. به همین دلیل مورفولوژی اسپرم بر اساس دو معیار ارزیابی می‌گردد. معیار اول به نام معیار سختگیرانه کروگر (Kruger) معروف است که حتی نامنظمی‌های جزئی را غیرعادی تشخیص می‌دهد و معیار دوم، معیارهای سازمان بهداشت جهانی (WHO) می‌باشد که ملایم‌تر از معیار کروگر است.

همچنین باید ذکر کرد که به نوعی از پدیده اختلال در مورفولوژی طبیعی اسپرم، «تراتواسپرمی» گفته می‌شود که در آن بیش از ۹۶ درصداز اسپرم‌ها شکل غیرطبیعی دارند.

نقص در مورفولوژی اسپرم

اسپرم به صورت طبیعی از سه بخش سر، گردن و دم تشکیل شده که نقص در هر کدام از این موارد موجب بروز شکل غیرعادی و نقص در مورفولوژی اسپرم می‌شود.

اسپرم با اختلال کروموزومی

وجود تعداد طبیعی کروموزم در اسپرم، یکی دیگر از عوامل تأثیرگذار در قدرت باروری مردان می‌باشد که در صورت وجود اختلال در کروموزوم‌های اسپرم، امکان ناباروری مرد وجود دارد.

آزمایشات ارزیابی سلامت اسپرم

در زوجینی که عامل ناباروری از طرف مرد تشخیص داده می‌شود، آزمایشاتی جهت ارزیابی و بررسی سلامت اسپرم انجام می‌شود تا بتوان به اقدامات لازم جهت رفع مشکل پرداخت. ازجمله این آزمایشات می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

آزمایش مایع منی

در آزمایش مایع منی یا اسپرموگرام، ویژگی‌های قابل اندازه‌گیری اسپرم (نظیر مورفولوژی، رنگ، تعداد، سطح فروکتوز، سطح PH، ویسکوزیته و میزان تحرک اسپرم) و حجم مایع منی مورد بررسی قرار می‌گیرد. باید به این نکته نیز اشاره کرد که در کنار آزمایش اسپرم، گاهی تست های هورمونی و ژنتیکی نظیر آزمایش SDFA نیز تجویز می شود که به تعیین دقیق تر علت ناباروری کمک می نماید. با این حال، تست اسپرم نقش زیادی در تعیین مواردی همچون کیفیت و کمیت اسپرم (sperm count density)، بیمارهای بیضه نظیر هیدروسل و… ایفا می کند و امکان انتخاب درمان های اساسی تر همچون شیمی درمانی و رادیوتراپی را فراهم می آورد.

تأثیر مشکلات اسپرم در بارداری

آزمایش زنده بودن اسپرم ها

گاهی اسپرم‌ها بی‌حرکت هستند که جهت تشخیص زنده بودن آن‌ها از روش‌های رنگ‌آمیزی ویژه‌ای استفاده می‌شود.

آزمایشات هورمونی

در صورت مشاهده اختلال در میل جنسی و یا هنگامی که تعداد اسپرم‌ها کم (کمتر از 5 میلیون) و یا صفر باشد، آزمایشاتی نظیر آزمایش غده هیپوفیز (جهت بررسی هورمون‌هایFSH و LH)، تست تیروئید و نیز سنجش میزان تستوسترون، جهت بررسی سطح هورمون‌های بدن مرد تجویز می‌گردد.

تست آسیب DNA اسپرم

گاهی به دلیل افزایش سن، سابقه سرطان و شیمی‌درمانی، مصرف مواد مخدر، مواجهه با مواد سمی و نیز در اثر مشاهده عوارضی نظیر سقط مکرر، ناباروری طولانی‌مدت و شکست‌های پیاپی روش‌های کمک‌باروری، پزشک انجام تست آسیب DNA اسپرم را پیشنهاد می‌کند تا از مقدار آسیب یا قطعه‌قطعه شدن DNA اسپرم اطلاعات کافی را کسب نماید.

سونوگرافی

یکی دیگر از تست‌های تشخیصی اسپرم سالم، سونوگرافی از بیضه‌ها، کلیه‌ها، مجاری ادراری و پروستات است که اطلاعاتی در مورد سایز و محل بیضه‌ها، فتق، هیدروسل، توده یا کیست درون بیضه و پروستات و نیز سنگ‌های سیستم ادراری را در اختیار پزشک قرار می‌دهد.

وازوگرافی

گاهی در صورت شک در انسداد لوله منی‌بر (لوله واز)، به روش وازوگرافی و تحت بیهوشی، ماده‌ای رنگی به لوله واز تزریق می‌شود و اگر انسدادی وجود داشته باشد، با عکس‌برداری محل آن مشخص می‌گردد.

روش های تقویت اسپرم ضعیف

به طور کلی، تغییر رژیم غذایی، تغییر سبک زندگی و عوامل مؤثر در سطح هورمون تستوسترون، اثر بسزایی بر بهبود کیفیت اسپرم‌های ضعیف دارد. برخی از این عوامل عبارتند از:

  • تلاش برای کاهش استرس
  • پرهیز از استحمام با آب داغ
  • انجام تمرینات ورزشی کگل
  • استفاده از لباس‌های زیر راحت و گشاد
  • محدود کردن استفاده از لپ‌تاپ و موبایل
  • اجتناب از دوچرخه‌سواری زیاد
  • استفاده از غذاهای مفید برای تقویت اسپرم
  • استفاده از ویتامین‌ها، آنتی‌اکسیدان‌ها و مکمل‌های غذایی
  • ترک سیگار و مشروبات الکلی
  • دوری از مواد شیمیایی نظیر سرب، استون، بخار جیوه و آفت‌کش‌ها
  • پیشگیری از بروز بیماری‌های مقاربتی

تقویت اسپرم قبل از آی وی اف

اتخاذ رژیم باروری مناسب قبل از انجام روش کمک‌باروری آی‌وی‌اف امری ضروری به شمار می‌رود؛ چراکه مصرف هر نوع خوراکی معمولاً تا ۹۰ روز آینده روی وضعیت اسپرم اثر می‌گذارد.

تأثیر مشکلات اسپرم در بارداری

توصیه می‌شود که مردان از ۳ ماه مانده به انجام IVF، مقادیر روزانه‌ای از مولتی‌ویتامین‌های سلنیوم و روی مصرف کنند تا اسپرم‌های خود را تقویت نمایند. باتوجه به مدت‌زمان ۹۰ روزه برای آماده‌سازی ژنتیکی در طول فرآیند تولید اسپرم، این امر موجب تولید اسپرم‌هایی سالم و باکیفیت برای باروری می‌گردد. علاوه بر مواردی که پیش‌تر به آن‌ها اشاره شد، مصرف برخی مواد غذایی نظیر عسل، گوجه، انار، شکلات تیره، جینسینگ، چای سبز، هویج، اسفناج، تخم‌مرغ، دانه کدوتنبل، موز، گردو و سیر نیز می‌تواند موجب تقویت اسپرم قبل از IVF شود.

برگرفته شده از: رادینا سلامت (https://raadinahealth.com)



این مطلب چقدر مفید بود ؟
1.0 از 5 (1 رای)  
دیدگاه ها

شما هم می توانید نظرات خود را ثبت کنید



کد امنیتی