مجله دلگرم
امروز: چهارشنبه, ۰۹ فروردين ۱۴۰۲ برابر با ۰۶ رمضان ۱۴۴۴ قمری و ۲۹ مارس ۲۰۲۳ میلادی
اطلاعات کامل در مورد کلیسای مسروپ مقدس شهر مشهد
3
زمان مطالعه: 7 دقیقه
کلیسای مسروپ مقدس از جاهای دیدنی مشهد برای ارامنه ساکن این شهر است که در کنار جاذبه های مختلف ‏و زیارتگاه امام رضا (ع) مورد توجه بسیاری از گردشگران داخلی و خارجی است. در ادامه شما را با کلیسای مسروپ مقدس مشهد بیشتر آشنا خواهیم کرد.

کلیسای مسروپ مقدس، مشهد

به گزارش دلگرم به نقل از ساعد نیوز : کلیسای مسروپ مقدس مربوط به دوره پهلوی است و در میدان دهم دی شهر مشهد واقع است. این کلیسا در سال ۱۹۴۱ میلادی توسط ارمنی های ساکن شهر مشهد بنا گردیده است.پلان کلیسا بازیلیکا ستون دار به شکل مستطیل در جهت شرق به غرب است که محراب آن در قسمت شرقی قرار دارد. بر روی دیوارهای شمالی و جنوبی نورگیرهایی دارد.

بنای کلیسا دارای زیرزمینی است با دریچه های متعدد به سمت خارج که به منظور جلوگیری از نفوذ رطوبت به داخل ساختمان بنا شده است و به همین علت نیز کف کلیسا از سطح محوطه اطراف آن مرتفع تر می باشد و جهت ورود به داخل کلیسا پلکان هایی در جلوی ورودی غربی تعبیه شده است. برج ناقوس خانه بالای این پله ها قرار دارد.
سقف کلیسا به جز در قسمت محراب که بالای آن گنبد با نورگیرهای متعددی تعبیه شده است با شیروانی پوشانده شده است. در اطراف کلیسا ساختمان های اداری و مدرسه ارمنی های مشهد قرار دارد.

کلیسای مسروپ مقدس، مشهد

کلیسای مسروپ مقدس چه تاریخچه ای دارد؟

اگر اهل تاریخ باشید حتماً به خوبی می دانید که نادرشاه، آخرین پادشاه جهان گشای ایران بود. این پادشاه کشورگشایی های خود را از خراسان آغاز کرد. در پی نبرد سپاه ایران با عثمانی در منطقه جلفا، ارامنه ای که در این ناحیه زندگی می کردند به مشهد منتقل شدند. سال ها از حضور ارمنی ها در مشهد گذشت.

با این حال روزگار با ارامنه مشهدی نمی ساخت و آن چنان که بایدوشاید فرصتی برای احداث کلیسا پیدا نمی کردند. این شرایط تا دوران پهلوی ادامه پیدا کرد تا اینکه در ۱۹۴۱ میلادی اوضاع برای ساخت کلیسا مهیا شد. ارامنه مشهدی نام مسروپ را که یکی از قدیسان ارمنی است برای این کلیسا انتخاب کردند. جالب است بدانید مسروپ ماشتوش، الفبای ارمنی را ابداع کرده است. به همین دلیل نیز شخصیتی مهم در بین ارامنه است. جالب تر اینکه در اراک، رشت، شیراز و چند جای دیگر نیز کلیساهایی با نام مسروپ مقدس داریم.

پس از دردسرهای زیاد، در نهایت کلیسای مسروپ مقدس بنا شد. با این حال پاگرفتن این کلیسا همانا و مهاجرت ارمنی ها از مشهد همان. به همین دلیل کلیسای مسروپ به رونقی که سزاوارش بود نرسید. به دنبال افزایش مهاجرت ارمنی ها از مشهد، کلیسای مسروپ به مکانی نسبتاً متروک تبدیل شد.

در نهایت سایه همای سعادت روی سر این کلیسا افتاد تا به ثبت ملی برسد. نزدیک به ۸ دهه از ساخت کلیسای مشهد می گذرد. در طول این مدت این کلیسا چندین بار مرمت شد؛ اما بنای این کلیسا هنوز هم به تعمیر و نگهداری نیاز دارد. این کلیسا اکنون به مکانی دنج و خلوت تبدیل شده که حسابی می توان در آن گردشگری کرد.

فضا و معماری ساخت کلیسای مسروپ مقدس مشهد

کلیسای مسروپ مقدس در شهر مشهد بر روی زیر بنایی به مساحت ۳۰۰ متر مربع احداث گردیده است. صدور سند شهرداری برای این مکان در سال ۱۳۳۰ بوده است. بعد از اتمام ساخت کلیسا، بخش هایی مثل مدرسه آرین، ساختمان اداری و کتابخانه هم به آن اضافه کردند.

کلیسای مسروپ مقدس کجاست

معماری و شکل ‏کلی کلیسا شبیه به ذوزنقه است که با دو گنبد مخروطی با صلیب آهنی در رأس آنها خودنمایی می کند.‏
گنبدهای کلیسای مسروپ آجری است و ناقوس زیر گنبد اصلی، در زمان جشن های ۲۵۰۰ ‏شاهنشاهی به آن اضافه گردید. ناقوس را در منطقه جلفای اصفهان ساخته اند. امروزه فقط ‏یک درب ورودی کلیسای مسروپ مقدس مشهد کار می کند. کتیبه ای که در بالای درب مشاهده می کنید، بیان ‏کننده متولیان ساخت و تاریخ احداث آن است. البته در زمان ساخت ۳ درب ورودی برای آن در نظر گرفته بودند ‏که متأسفانه ۲ درب آن کاملا مسدود گردید.‏

این کلیسا در مشهد کمتر شناخته شده و حتی مردم محلی هم اطلاعات زیادی در مورد آن ندارند. مهمترین ویژگی متمایز کننده این کلیسا، طاق ستون دار مستطیل شکلی است که برای نمای خارجی درب ‏ورودی در نظر گرفته اند. محراب کلیسا را در ضلع شرقی ساخته اند. ‏
روشنایی کلیسا به کمک نورگیرهای ضلع شمالی و جنوبی کلیسا فراهم می گردد. ساختمان اصلی هم بالاتر از ‏سطح زمین قرار گرفته و برای بخش های زیر زمینی چندین پنجره ساخته اند تا رطوبت کلی فضا کاهش پیدا ‏کند. همانطور که گفتیم کلیسای مسروپ مشهد دو گنبد مخروطی شکل دارد.
گنبد بزرگتر مربوط به تالار اصلی ‏است ضمن اینکه ویژگی دیگر آن کاشی سفید با نقوش سبز در دورتادورآن است. گنبد کوچکتر هم روی درب ‏ورودی اصلی قرار دارد. البته گنبد سومی هم به شکل شیروانی بزرگ و آهنی وجود دارد که کمتر کسی در مورد ‏آن صحبت می کند.‏

کتابخانه کلیسای مسروپ مقدس مشهد در ضلع جنوبی و مدرسه آرین ارامنه هم در ضلع شمالی قرار دارد. در ‏ابتدا این مدرسه ۸ کلاس و تالار اجتماعات داشت. اما در سالیان بعد مخصوصا از دهه ۵۰ شمسی به بعد، به دلیل ‏اینکه بسیاری از ارامنه از ایران مهاجرت کردند، بی استفاده ماند. حتی اکنون که ۴ خانوار در مشهد زندگی می ‏کنند از آن استفاده ای نمی شود بجز مراسمات بسیار ویژه مذهبی که نیاز به مدرسه ندارند. به همین دلیل ‏شورای خلیفه گری ارامنه آن را فروخته است.‏

کلیسای مسروپ مقدس

پلان کلیسای مسروپ مقدس مشهد دو طبقه است که هر دو معماری مشابه دارند. محراب کلیسا در ضلع شرقی ‏است که برای مناسبات مذهبی مورد استفاده قرار می گیرد و فقط کشیش ها حق ورود دارند. در سالن اصلی، ‏خطابه ای با ارتفاع بلند قرار دارد که برای برخی مناسبت ها از آن استفاده می کنند.‏

به هنگام ورود به ساختمان کلیسای مسروپ مقدس مشهد درب چوبی قهوه ای رنگ بزرگی خواهید دید که روی ‏آن صلیب های سفید رنگ قرار گرفته اند. این همان درب ورودی تالار اصلی است. لوسترهای بزرگ و بسیار زیبا، ‏کاشی های کرم رنگ ستون ها با تابلوهای ارزشمند به همراه فرش قرمز و نیمکت های چوبی از ویژگی های مهم ‏این فضاست.‏

در کلیسای مسروپ مقدس مشهد چه اشیایی نگهداری می کنند؟

این کلیسا در مشهد مشابه با سایر کلیساهای کشور محل نگهداری اشیای قدیمی و گرانبهای مختلف است. اولین ‏اثر گرانبها در این کلیسا که به موزه تهران منتقل کرده اند، تابلو سوزن دوزی شده از لحظه به ‏آغوش گرفتن حضرت عیسی مسیح توسط حضرت مریم است. ظروف نقره ارزشمند باستانی هم در این مکان ‏نگهداری می کرده اند.‏

صلیب فلزی مخصوص برای مراسم تقدس که طبق رسوم و آیین بر روی میز نان و شراب قرار می دهند، از دیگر ‏اشیای کلیسای مسروپ مقدس است که در شهر کاشان ساخته شده است.
نقاشی های اهدایی بسیار ‏نفیس کلیسا هم با قدمت ۳۰ تا ۷۰ سال هستند.‏
کتابخانه کلیسا در مشهد محل نگهداری انجیل به زبان فارسی و ارمنی و ۴۰۰۰ جلد کتاب بوده است. کتاب های ‏کلیسا که به زبان روس و ارمنی هستند را، در سال ۱۳۴۰ شمسی ارامنه سبزوار و قوچان به این کلیسا اهدا کرده اند. از دیگر اشیای ‏گرانبهایی که در این موزه نگهداری می کنند می توان به کتاب سنگی ۱۷۰ ساله اشاره کرد.‏

کلیسای مسروپ مقدس از کدام خیابان خوش مسیرتر است؟

همان گونه که اشاره کردیم این کلیسا به رغم داشتن جاذبه های گردشگری بی شمار، محدودیت هایی برای بازدید دارد. با این حساب پیشنهاد می کنیم قبل از اینکه راه کلیسا را در پیش بگیرید، از بازبودن آن مطمئن شوید.بسته به موقعیت مکانی که در آن قرار دارید، می توانید مسیرهای مختلفی را برای رسیدن به کلیسا در پیش بگیرید. اگر می خواهید با مترو به کلیسا بروید، سوار مترو غدیر شوید و در ایستگاه امام خمینی از مترو پیاده شوید. از این ایستگاه تا کلیسا مسروپ حدود ۱۰ دقیقه فاصله دارید.


این مطلب چقدر مفید بود ؟
4.0 از 5 (3 رای)  
دیدگاه ها

درج کامنت برای این مطلب غیر فعال است