مجله دلگرم
امروز: جمعه, ۱۱ آذر ۱۴۰۱ برابر با ۰۷ جمادى الأول ۱۴۴۴ قمری و ۰۲ دسامبر ۲۰۲۲ میلادی
نظر مراجع تقلید اسلام درباره حکم اتانازی
1
زمان مطالعه: 7 دقیقه
در زبان فارسی به اتانازی «مرگ شیرین»، «مرگ باوقار»، «مرگ خودخواسته»، «مرگ موقرانه» یا «مرگ بدون بی حرمتی» هم گفته شده است. اتانازی به تازگی در کشورهای اروپایی و آمریکایی رواج پیدا کرده است و قانونی شده است.

آیا میدانید اتانازی چیست و چه حکمی در اسلام دارد؟

شاید برای شما هم سوال پیش آمده که اتانازی چیست و اجرای آن در اسلام چه حکمی دارد ؟ ما قصد داریم در این مطلب شما را با اتانازی آشنا کنیم با ما همراه باشید.

اتانازی چیست؟

واژه آتانازی که ریشه آن از اصطلاح یونانی( Euthanasia ) به معنای خوب و راحت و thanasia به معنای مرگ گرفته شده است و در معنای تحت الفظی به معنای مرگ خوب یا مرگ راحت می باشد آتانازی یک اصطلاح عمومی است که بر اساس زمینه مورد استفاده معانی مختلفی را می توان از آن استنباط نمود.

از نظر لغوی این واژه بیانگر عملی است که در آن مرگ بیمار به شیوه ای صورت می گیرد که کمترین میزان رنج و عذاب را برایش به همراه داشته باشد بنابراین آتانازی انواع مختلفی دارد. کسانی که در شرایط این نوع از مرگ قرار دارند، اغلب بیماران لاعلاج هستند یا افرادی که از یک بیماری سخت روانی (اختلال افسردگی اساسی و…) رنج می برند و با رضایت خود، از پزشکان معالج یا پرستاران یا افراد خانواده ی خود می خواهند که به آنها در مردن کمک کنند.

آیا میدانید اتانازی چیست و چه حکمی در اسلام دارد؟

اتانازی چند نوع است؟

قتل ترحمی به کشتن انسانی که از مریضی رنج می برد گفته می شود و اتانازی یا قتل ترحمی دو نوع فعال و غیر فعال دارد.در ادامه به طور کامل درباره اتانازی فعال و غیر فعال توضیح داده شده است.

اتانازی فعال :قتل از روی ترحم با انجام عمل مثبت مادی شامل اقداماتی صریح مانند تزریق کشنده به بیمار و مانند این می باشد. اتانازی فعال شامل دو نوع اتانازی فعال داوطلبانه و اتانازی فعال غیر داوطلبانه است.

اتانازی فعال داوطلبانه: در این نوع از اتانازی فعال، بیمار در شرایطی است که آگاهانه می تواند نسبت به زندگی خود تصمیم گیری کند و خود، خواهان پایان دادن به زندگی اش است.اتانازی فعال غیر داوطلبانه: در این حالت، بیمار شرایط اساسی و حقوقی لازم برای تصمیم گیری نسبت به زندگی و مرگ خود را ندارد. به طور مثال، بیمار بیهوش است و یا اینکه هنوز به سن قانونی نرسیده است که در این حالت معمولاً پزشک، کمیته اخلاق پزشکی یا اولیای بیمار درباره مرگ بیمار تصمیم می گیرند.

اتانازی غیر فعال :قتل از روی ترحم با ترک فعل که شامل قطع دارو و یا درمانی که برای معالجه و حفظ حیات بیمار لازم است می شود. اتانازی غیر فعال شامل دو نوع اتانازی غیر فعال داوطلبانه و اتانازی غیر فعال غیر داوطلبانه است.

اتانازی غیر فعال داوطلبانه: در این نوع از اتانازی، بیمار درمان خود را رد می کند تا در مرگش تسریع ایجاد شود. در این زمینه به خودکشی با مساعدت دیگران، اعم از پزشک و اطرافیان بیمار نیز می توان اشاره کرد. چرا که در این حالت نیز این افراد با آگاهی از قصد بیمار مبنی بر خودکشی، شرایط لازم برای تحقق آن را فراهم می کنند.

اتانازی غیر فعال غیر داوطلبانه: این نوع از اتانازی، معمولاً در مورد بیمارانی به کار گرفته می شود که شرایط بسیار حادی دارند و پزشکان هم مطمئن هستند که درمان آنها امکان پذیر نیست، از این رو بدون رضایت بیمار درمان را قطع می کنند یا در صورت پیشرفت بیماری، درمانی را آغاز نمی کنند.

اتانازی چیست

نظر مراجع تقلید درباره حکم اتانازی

در دین اسلام اعتقاد بر این است که هنگام بروز مصایب و گرفتاری ها خداوند با رحمت خود ما را به صبر دعوت می کند لذا هرگونه آتانازی و خودکشی مردود است لذا در آیات متعددی و روایات به این امر مهم اشاره شده که از مجموع آنها می توان نتیجه گرفت که اسلام حق مرگ را برای انسان به رسمیت نمی شناسند و حیات را به عنوان امانتی در دست انسان می داند و انسان را مالک حیات خویش نمی داند تا بتواند آن را ساقط کند.

پرسش : «اتانازی»بر سه قسم است: 1- نوع فعّال که با تجویز داروی کشنده از طرف پزشک به زندگی بیمار خاتمه داده می شود. 2- نوع انفعالی، به صورت خودداری از ادامه ی مداوا و زنده نگه داشتن بیمار رو به قبله. 3- نوع غیر مستقیم، با قرار دادن داروهای به مقدار زیاد در دسترس بیمار تا بیمار شخصاً به زندگی پر رنج خویش پایان دهد. استفاده از کدام یک بدون اشکال است؟

نظر آیت الله مکارم شیرازی :تا آن مقدار که امید به بازگشت حیات دارد، در صورت توان درمان را ادامه دهد و بیش از آن وظیفه ای ندارد ضمن اینکه اگر یقین به عدم بازگشت دارد می تواند وقتی مواد دستگاه تمام شد از ادامه آن بپرهیزد ولی قطع دستگاه جایز نیست.
نظر حضرت آیت الله سیستانی :هیچ کدام جایز نیست.
نظر آیت الله خامنه ای :نگه داشتن بیمار رو به قبله و تأخیر مرگ او واجب نیست، بنابراین قسم دوم مانع ندارد. ولی هر کاری که موجب مردن او باشد، مثل دو قسم دیگر جایز نیست. و پزشک و پرستار و دیگر افراد نباید درخواست بیمار را بپذیرند.

پرسش : در بیماری های لاعلاج نظیر سرطان های پیشرفته و یا بیماری هایی که مرگ بیمار حتمی است، اگر پزشک بین دو گزینه قرار بگیرد که یکی درمان بیمار به روشی باشد که زندگی را احتمالا قدری طولانی تر کند اما رنج بسیاری بر بیمار تحمیل شود و دومی روشی باشد که بیمار مدت کوتاهتری زنده بماند اما رنج کمتری بکشد، در این صورت اگر بیمار خود روش دوم را انتخاب کند، آیا پزشک مجاز به تجویز آن خواهد بود؟

نظر آیت الله خامنه ای :پزشک نباید درخواست بیمار را بپذیرد.
نظر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی :در فرض سوال که مریض گرفتار رنج فراوانی می شود می تواند روش درمان دوم را انتخاب کند.

اتانازی

نظر حضرت آیت الله العظمی سیستانی :آنچه خود مریض اختیار می کند.
نظر حضرت آیت الله العظمی فیاض :بیمار نمی تواند شیوه دوم را برگزیند. وظیفه دکتر این است هر چند می تواند بر زنده ماندن بیمار کوشش نماید.
نظر حضرت آیت الله العظمی صافی گلپایگانی :در فرض سوال، شیوه اول باید انتخاب شود.
نظر حضرت آیت الله العظمی شبیری زنجانی :مجاز به تجویز روش دوم نیست مگر درد و رنج بیمار به حدی باشد که اتخاذ آن روش، ضرورت داشته باشد.

حتماً بخوانید:
اتانازی یا مرگ آرام چیست ؟ نظریه ادیان و کشورها به این دیدگاه

اتانازی یا مرگ آرام چیست ؟ نظریه ادیان و کشورها به این دیدگاه

در زبان یونانی به معنی «مرگ خوب» است. اتانازی در اصطلاح، شرایطی است که در آن، بیمار بنا به درخواست خودش به صورت طبیعی و آرام بمیرد.

نظر حضرت آیت الله العظمی صانعی :در فرض سوال پزشک مجاز است چون معالجه اش دخالتی در حدود و اختیارات و سلطنت مریض بر خودش نبوده و انتخاب بیمار هم ارتباطی به قتل نفس ندارد بلکه انتخاب طریق معالجه ای است که رنج کمتری برای او دارد و ناگفته نماند که نباید انتخاب روش درمان از طرف مریض و معالجه پزشک خلاف مقررات نظام پزشکی باشد.
نظر حضرت آیت الله العظمی نوری همدانی :در فرض سوال خیر، برای پزشک چنین کاری جایز نیست و حرام می باشد.
نظر حضرت آیت الله العظمی سبحانی :اگر سبب کوتاهی عمر شود جایز نیست و رضایت بیمار موجب جواز آن نمی شود.
نظر مرحوم حضرت آیت الله العظمی موسوی اردبیلی :(ایشان در زمان حیاتشان به این پرسش پاسخ دادند):خیر

مجازات اتانازی در قانون ایران

طبق ماده ۳۶۵ قانون مجازات اسلامی، در صورتی که مقتول، قبل از مرگ، قاتل را ببخشد و از قصاص وی منصرف شود، قصاص به طور کلی از بین می رود و اولیای دم حق قصاص این فرد را ندارند. اما آیا اولیای دم می توانند به جای قصاص، از قاتل تقاضای پرداخت دیه کنند؟
خیر، مجازات قتل عمد، قصاص است. حال که خود مقتول پیش از مرگ قاتل را بخشیده، مجازات اصلی، ساقط شده و پرداخت دیه نمی تواند جایگزین آن گردد.


این مطلب چقدر مفید بود ؟
5.0 از 5 (1 رای)  
  • منبع
  • saednews.com
قرآن آنلاین
دیدگاه ها

درج کامنت برای این مطلب غیر فعال است