دلگرم
امروز: دوشنبه, ۰۷ خرداد ۱۴۰۳ برابر با ۱۹ ذو القعدة ۱۴۴۵ قمری و ۲۷ مه ۲۰۲۴ میلادی
اختلال زبان پریشی چگونه قابل تشخیص و درمان است؟
3
زمان مطالعه: 10 دقیقه
زبان پریشی،نوعی اختلال مغزی محسوب می‌شود. صحبت‌کردن یا درک صحبت دیگران برای فرد دچار این اختلال مشکل است. علت این اتفاق، آسیب به بخش‌هایی از مغز است که گفتار را کنترل می‌کنند و بیشتر بر اثر شرایطی مانند سکته مغزی اتفاق می‌افتد.

علائم اختلال زبان پریشی چیست؟

فرد مبتلا به آفازی یا زبان‌پریشی معمولا این علائم را دارد:

جملات کوتاه یا ناقص می‌گوید؛
جملات بی‌معنی می‌گوید؛
اشتباهی کلمه‌ای را جایگزین کلمه دیگر می‌کند؛
نمی‌تواند به‌راحتی کلمات مناسب را پیدا کند؛
حرف‌های دیگران را نمی‌فهمد؛
چیزهای را که می‌خواند نمی‌فهمد؛
چیزهایی را که می‌نویسد نمی‌فهمد.

انواع زبان پریشی

متخصصان برای تعیین نوع آفازی ۳ عامل اصلی را در نظر می‌گیرند:

راحتی: آیا فرد روان و راحت صحبت می‌کند؟ گفتارش سرعت، زیر و بم، تلفظ و ساختار مناسب دارد؟ آیا می‌تواند بدون مشکل بنویسد؟
فهم: آیا می‌فهمد دیگران چه می‌گویند؟ عبارات و جملاتی که می‌گوید معنی‌دارند؟ می‌تواند کلمات نوشته‌شده را بخواند و بفهمد؟
تکرار: آیا در تکرار کلمات، عبارات یا جملات کامل مشکل دارد؟

۱. آفازی بروکا

این نوع زبان‌پریشی «آفازی غیرروان» یا «آفازی بیانی» هم نامیده می‌شود. ویژگی‌های افراد مبتلا به آفازی بروکا عبارت‌اند از:

تکلم دشوار: افراد مبتلا به آفازی بروکا برای سرهم‌کردن جملات تلاش می‌کنند و ممکن است کلمات یا عبارات ساده را بارها و بارها تکرار کنند، اما نمی‌توانند چیزی را که به آنها می‌گویید تکرار کنند. افرادی که اختلاشان حاد است، نمی‌توانند هیچ صدایی تولید کنند یا فقط می‌توانند در آن واحد یک صدا را تولید کنند.
فهم مناسب: افراد مبتلا به آفازی بروکا نمی‌توانند درست صحبت کنند، اما می‌توانند بفهمند دیگران چه می‌گویند.
مشکل تکرارکردن: آفازی بروکا توانایی تکرار را مختل می‌کند، یعنی ممکن است فرد مبتلا برای تکرار کلمات یا عباراتی که به او می‌گویید دچار مشکل شود.
سایر علائم: آسیب به ناحیه بروکا، به‌خصوص بر اثر سکته مغزی، بر بخش نزدیکی از مغز که عضلات را برای حرکت کنترل می‌کند نیز تأثیر می‌گذارد. به همین دلیل، احتمالا یک طرف بدن فرد مبتلا به آفازی بروکا فلج می‌شود.

اختلال زبان پریشی

۲. آفازی ورنیکه

این نوع زبان پریشی «آفازی روان» یا «آفازی گیرنده» نیز نامیده می‌شود و نوع نسبتا رایج آفازی است. ویژگی‌های افراد مبتلا به آفازی ورنیکه عبارت‌اند از:

صحبت‌کردن روان: این افراد برای ادای کلمات مشکل ندارند، اما چیزهایی می‌گویند که معمولا گیج‌کننده یا غیرمنطقی‌اند. ممکن است افراد مبتلا از کلمات اشتباه استفاده کنند یا حتی کلماتی اختراع کنند.
مشکل درک: افراد مبتلا به این مشکل برای درک حرف‌های دیگران مدام تقلا می‌کنند. ممکن است جملات ساده را بفهمند، اما هرچه جمله یا عبارت پیچیده‌تر شود، درکش برای این افراد سخت‌تر می‌شود.
مشکل تکرارکردن: آفازی ورنیکه بر توانایی تکرارکردن تأثیر می‌گذارد، یعنی فرد مبتلا ممکن است برای تکرار کلمات یا عباراتی که به او می‌گویید دچار مشکل شود.
علائم دیگر: ناحیه ورنیکه نزدیک قسمت‌هایی از مغز است که به عملکرد بینایی مربوط‌ می‌شوند. بنابراین افراد مبتلا به این نوع آفازی معمولا دچار مشکلات بینایی هم هستند. افراد مبتلا به آفازی ورنیکه بیشتر مواقع دچار آنوسوگنوزیا هستند، وضعیتی که مغز نمی‌تواند علائم مشکل پزشکی را تشخیص بدهد یا پردازش کند. این یعنی افراد مبتلا نمی‌دانند یا نمی‌توانند درک کنند که دچار این نوع آفازی هستند.

حتماً بخوانید:
آیا اختلال آفازی قابل درمان است؟

آیا اختلال آفازی قابل درمان است؟

آفازی یا زبان پریشی اختلال در زبان است که بر روی درک، بیان، خواندن و نوشتن تاثیر می گذارد. آفازی همیشه در نتیجه آسیب مغزی اتفاق می افتد که یکی از…

۳. آفازی گلوبال

این نوع آفازی شدیدترین نوع زبان پریشی است و افراد مبتلا به آن معمولا این ویژگی‌ها را دارند:

ازدست‌دادن تسلط: افراد مبتلا به آفازی گلوبال به‌سختی می‌توانند کلمات را ادا کنند و در موارد حاد ممکن است افراد فقط بتوانند صداهای کوچک تولید کنند یا اصلا نتوانند صدایی تولید کنند.
مشکل فهم: افراد مبتلا به این نوع زبان پریشی برای درک حرف‌های دیگران مشکل دارند. ممکن است جملات بسیار ساده‌ای را بفهمند، اما هرچه جمله یا عبارت پیچیده‌تر باشد، درک آن برایشان سخت‌تر می‌شود.
مشکل تکرارکردن: آفازی گلوبال بر توانایی تکرارکردن فرد تأثیر می‌گذارد، یعنی فرد مبتلا ممکن است برای تکرار کلمات یا عباراتی که به او می‌گویید دچار مشکل شود.

نشانه زبان پریشی

سایر علائم: این نوع آفازی در شرایطی اتفاق می‌افتد که باعث آسیب شدید مغزی می‌شوند، مانند سکته‌های مغزی یا آسیب‌ اساسی به سر. این آسیب معمولا شدید است و بخش‌های مختلف مغز را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد و باعث علائم جدی دیگری مانند فلج یک‌طرفه و نابینایی می‌شود.

۴. آفازی کورتکالیال حرکتی

این آفازی شبیه آفازی بروکاست، اما معمولا به‌اندازه آن شدید نیست. تفاوت اصلی این است که افراد مبتلا به آفازی حرکتی در تکرار عبارات یا جملاتی که به آنها می‌گویید مشکلی ندارند.

۵. آفازی ترنسکورتیکال حسی

این نوع زبان پریشی شبیه آفازی ورنیکه است، اما معمولا به‌اندازه آن شدید نیست. این افراد مانند افراد مبتلا به آفازی حرکتی هستند و معمولا تکرار عبارات یا جملات برایشان مشکل نیست. این نوع آفازی با بیماری‌های دژنراتیو مغزی مانند بیماری آلزایمر بیشتر دیده می‌شود.

علت اختلال زبان پریشی

۶. آفازی هدایتی

این نوع آفازی بر روان‌بودن بیان اثر می‌گذارد، اما تأثیری بر درک فرد ندارد. افراد مبتلا به این مشکل برای تلفظ کلمات دچار مشکل می‌شوند، به‌خصوص زمانی که سعی می‌کنند چیزی را تکرار کنند که به آنها می‌گویید.

۷. آفازی آنومیک

افراد مبتلا به این نوع آفازی مدام برای پیداکردن کلمات تلاش می‌کنند، به‌خصوص نام اشیا یا کلماتی که عملی را توصیف می‌کنند. آنها معمولا برای رهایی از این مشکل، از چندین کلمه برای توضیح منظورشان استفاده می‌کنند یا به‌جای آن کلمه از کلماتی مانند «چیز» استفاده می‌کنند.

۸. آفازی ترنسکورتیکال مختلط

این آفازی مانند آفازی گلوبال است، با این تفاوت که افراد مبتلا به آن می‌توانند حرف‌های شما را تکرار کنند.

علل ابتلا به زبان پریشی

هر بیماری‌ای که به مغز آسیب می‌زند، ممکن است سبب آفازی شود. گاهی هم علت ابتلا به آن مشکلاتی است که عملکرد مغز را مختل می‌کنند. علل احتمالی این اختلال عبارت‌اند از:

بیماری آلزایمر؛
آنوریسم؛
جراحی مغز؛
تومورهای مغزی (از جمله سرطان)؛
هیپوکسی مغزی (آسیب مغزی ناشی از کمبود اکسیژن)؛
ضربه مغزی؛
زوال عقل؛
اختلالات رشدی و مشکلات مادرزادی؛
صرع یا تشنج (به‌خصوص اگر باعث آسیب دائمی به مغز شود)؛
اختلالات ژنتیکی؛
التهاب مغز (آنسفالیت) ناشی از عفونت‌های ویروسی یا باکتریایی یا شرایط خودایمنی؛
میگرن (این اثر موقتی است)؛
پرتودرمانی یا شیمی‌درمانی؛
سموم (مانند مسمومیت با مونوکسید کربن یا مسمومیت با فلزات سنگین)؛
سکته مغزی یا حملات ایسکمی گذرا (TIAs).

تشخیص زبان پریشی

برای تشخیص آفازی، از ترکیب معاینه فیزیکی، پرسیدن سؤالاتی درباره سابقه بیماری، تصویربرداری و آزمایش‌های تشخیصی استفاده می‌شود. گاهی پزشک انجام چندین آزمایش را برای رد سایر بیماری‌ها که ممکن است علائمی مشابه آفازی داشته باشند، توصیه می‌کند. چند نمونه از این آزمایش‌ها عبارت‌اند از:

علائم اختلال زبان پریشی

بررسی‌های عملکرد حسی و عصبی: این آزمایش‌ها نشان می‌دهند مشکلات شنوایی یا آسیب عصبی دلیل مشکل فعلی نیستند.
تست‌های شناختی و حافظه: این تست‌ها به پزشک اطمینان می‌دهند که مشکل از توانایی تفکر یا حافظه فرد نیست.
تست‌های تشخیصی و تصویربرداری: این آزمایش‌ها ضایعات یا علائم آسیب به مغز را مشخص می‌کنند.

انجام برخی از آزمایش‌ها هم برای تشخیص علت آفازی هستند، از جمله:

آزمایش خون؛
سی‌تی اسکن؛
الکتروانسفالوگرام (EEG)؛
الکترومیوگرافی؛
تست پتانسیل‌های برانگیخته؛
آزمایش ژنتیک؛
ام‌آرآی؛
توموگرافی با گسیل پوزیترون (PET)؛
پونکسیون کمری؛
اشعه ایکس.

پیشگیری از زبان پریشی

اختلال زبان پریشی معمولا ناگهانی اتفاق می‌افتد، بنابراین امکان پیشگیری از آن وجود ندارد. با این حال، می‌توانید سعی کنید از شرایطی که باعث آن می‌شوند جلوگیری کنید یا خطر ابتلا به آنها را کاهش دهید. برخی از کارهایی را که می‌توانید انجام دهید در ادامه توضیح می‌دهیم.

بهبود اختلال زبان پریشی

۱. رژیم غذایی متعادل و وزن متناسبی داشته باشید

بسیاری از بیماری‌های دستگاه قلب و عروق، به‌ویژه سکته مغزی، می‌توانند به مغز آسیب بزنند و باعث آفازی شود. پیشگیری از سکته مغزی و شرایط مشابه مهم‌ترین اقدام برای جلوگیری از بروز آفازی یا کاهش خطر ابتلا به آن است. داشتن رژیم غذایی سالم و وزن متناسب می‌توانند خطر ابتلا به سکته مغزی را کاهش دهند.

۲. عفونت‌ها را نادیده نگیرید

عفونت‌های چشم و گوش نیاز به درمان سریع دارند. اگر این عفونت‌ها به مغز سرایت کنند، می‌توانند باعث آسیب مغزی شوند و این آسیب مغزی هم می‌تواند منجر به آفازی شود.

۳. از تجهیزات ایمنی استفاده کنید

یکی از علل آسیب مغزی ضربه یا آسیب به سر است. چه در محل کار باشید و چه خارج از آن، استفاده از تجهیزات ایمنی سبب می‌شود جلوی آسیب مغزی را بگیرید که ممکن است منجر به آفازی شود. نمونه‌هایی از تجهیزات ایمنی کلاه ایمنی و کمربند ایمنی هستند.

۴. حواستان به وضعیت سلامت‌تان باشد

مدیریت عارضه‌های مزمن می‌تواند از بیماری‌هایی جلوگیری کند که می‌توانند باعث آسیب مغزی و آفازی شوند. چند نمونه از عارضه‌های مزمن که خطر لخته‌شدن خون را افزایش می‌دهند که ممکن است منجر به سکته شود، عبارت‌اند از:

درمان زبان پریشی

دیابت نوع ۲؛
فشار خون بالا؛
صرع.

درمان زبان پریشی

بروس ویلیس پس از اعلام خبر تشخیص ابتلایش به زبان پریشی اعلام بازنشستگی کرد.بروس ویلیس ستاره هالیوود پس از تشخیص ابتلایش به زبان پریشی، اعلام بازنشستگی کرد.

متأسفانه هیچ درمان مستقیمی برای آفازی وجود ندارد و برای درمان آن باید بیماری ایجادکننده‌اش را درمان کنید. در شرایطی مانند سکته مغزی، گاهی بازگرداندن سریع جریان خون به ناحیه آسیب‌دیده مغز می‌تواند آسیب دائمی را محدود یا از آن جلوگیری کند.

در مواردی که آفازی به دلیل مشکل موقتی مانند ضربه مغزی، میگرن، تشنج یا نوعی عفونت اتفاق می‌افتد، معمولا آفازی موقتی است. آفازی معمولا با بهبودی مشکل موقتی بهبود می‌یابد یا کاملا از بین می‌رود.
برای افرادی که دچار آسیب مغزی طولانی مدت یا دائمی هستند، گفتاردرمانی می‌تواند مفید باشد و توانایی‌های زبانی فرد را بهبود بخشد.



این مطلب چقدر مفید بود ؟
3.3 از 5 (3 رای)  
توجه: مطالب پزشکی و سلامت مجله دلگرم ، از منابع معتبر داخلی و خارجی تهیه شده اند و صرفا جنبه اطلاع رسانی دارند ، لذا توصیه پزشکی یا درمانی تلقی نمی شوند ، چنانچه مشکل پزشکی دارید حتما برای تشخیص و درمان به پزشک یا متخصص مراجعه کنید.

دیدگاه ها

اولین نفر برای ثبت دیدگاه باشید !


hits