دیدنی های شهر نجف‌آباد ، شهر علم و ایثار

نجف آباد یکی از شهرهای استان اصفهان است که در مرکز ایران قرار دارد.
۲,۰۹۲
۵
۰
سه شنبه, ۱۷ بهمن ۱۳۹۶ ۱۱:۲۲
نجف آباد چهارمین شهر پرجمعیت استان اصفهان و در مرکز این استان واقع شده‌است. نجف‌آباد دارای دو بخش مرکزی و مهردشت و ۶ شهر نجف‌آباد، گلدشت، جوزدان، علویجه، دهق و کهریزسنگ می‌باشد. نجف‌آباد در ۲۷ کیلومتری غرب اصفهان و در دشت وسیعی با شیب نسبتاً ملایم که از غرب به شرق کاهش می‌یابد و اطراف آن را کوه‌هایی با ارتفاع متوسط احاطه کرده‌است، قرار دارد.
نجف آباد یکی از شهرهای استان اصفهان است که در مرکز ایران قرار دارد.

تاریخچه و شناخت شهرستان نجف آباد

این شهرستان با پهنه ای در حدود 86/2779 کیلومتر مربع سومین شهرستان پر جمعیت استان اصفهان و در مغرب این استان واقع شده است. شهرستان نجف آباد دارای 2 بخش: مرکزی و مهردشت و 5 شهر: نجف آباد، گلدشت، علویجه، دهق و کهریزسنگ می باشد و فاصلۀ آن تا اصفهان 25 کیلومتر می باشد. شهر نجف آباد از شمال به شهرستان برخوار و میمه، از شرق به شهرستان اصفهان و خمینی شهر و از جنوب به شهرستان های فلاورجان و لنجان و از مغرب به شهرستان تیران و کرون محدود می باشد. ارتفاع متوسط آن از سطح دریا حدود 1655 متر است و ارتفاعات زیادی این منطقه را در بر گرفته که عمدتاً عاری از آب و اشجار و چشمه سار می باشد.

اصلا نجف آباد کجاست ؟

در دوره صفوي شهر نجف آباد با طرح شيخ بهايي و به پيشنهاد او به عنوان يك شهر جديد احداث شده است انگيزه ايجاد شهر نجف آباد چه بوده است اظهار نظرات مختلف و ابهامات گوناگون وجود دارد و مشهورترين اين قول نزورات و عايدات موقوفات منطقه به وسيله كارواني از اصفهان به سوي نجف اشرف مي رفت كه پس از پيمودن 25 كيلومتر از حركت باز ايستاد و ديگر پيش نرفت شيخ بهايي چاره را در اين ديد كه با اذن شاه عباس محمولات شتران را هزينه بناي شهري كنند به نام نجف آباد وچنين شد كه اين شهر متولد شد در حاشيه اين تاريخچه قصه هايي است كه از آن مي گذريم اما نام نجف آباد مويد اين نظريات و قول ديگر اين است كه توليد و گسترش صنايع نظامي كه صنعت نجف آباد به تازگي توسط برادران شرلي به ايران آمده بود نيازمند موفقيت جغرافيايي خارج از شهر اصفهان بود و نجف آباد احداث شد تا صنعت گران اطراف آن كشور در اين شهر گرد آيند و آمادگي دفاعي صفويان توسعه طلب را از طريق ساخت انواع سلاح هاي آتشين افزايش دهند سابقه صنايع دستي ريخته گري و فزوني صنايع ريخته گري نجف آباد در حال حاضر مويد اين قول است.

راجر سيوري در كتاب خود مي نويسد:" شاه عباس و طراح اصلي شيخ بهايي با ايجاد شبكه هاي كامل آبياري و ارتباطي و بنيان نهادن شهر بازرگاني و پر رونق نجف آباد در 25 كيلومتري غرب اصفهان براي تهيه آذوقه شهر (اصفهان) زير بناي زراعي استواري براي پايتخت جديد فراهم آورد

سابقه تهيه مايحتاج خوراكي اصفهانيها مانند: گوشت و ميوه ولبنيات از نجف آباد كه اكنون نيز كم وبيش ديده مي شود مويد اين نظريات. "
اگر قبول كنيم كه نجف آباد هر سه نظر فوق صحيح است پندار اشتباهي نيست يعني از نجف آباد با پولها واجناس باز مانده از سفر نجف اشرف احداث شده و صنعت گران از رواياي كشور در آن گرد آمده اند و شيخ بهايي با ايجاد يك قطب كشاورزي در اطراف مناطق مسكوني به شهر را قابل سكونت وخود كفا كرده است و يا اين وصف كه بزرگترين قنات ايران در زمان شاه عباس به نام قنات زرين كمر به طول 9 فرسخ توسط ايشان 11 جوي بزرگ مي شده كه اين 11 جوي به فاصله چند صد متر از يكديگر و بصورت موازي غرب تا شرق شهر را طي مي كرد و باغهاي محاط به شهر را ابياري مي كرد.

لازم به تذكر است شمال و جنوب شهر نجف آباد در دو طرف جاده اصلي اصفهان و خوزستان به نام 5 جوبه و 6 جوبه نجف آباد نقشه معماری و شهرسازی های پیش رفته اي دارد كه گفته مي شود و نسخ اصلي آن كه توسط شيخ بهايي ترسيم شده است و در موزه شهر ليسبون پايتخت پرتغال نگهداري مي شود. نويسنده كتاب شيخ بهايي در كتاب آينده عشق ذكر كرده كه طراحي و معماري و شيوه شهر سازي نجف اباد كه بوسيله شيخ بهايي صورت گرفت نه تنها در ان زمان بي نظير بوده بلكه پس از گذشت قريب به 4 قرن همچنان مطلوب است.

كوچه ها و محلات از شيوه و روش بسيار پشرفته علمي پيروي نموده به طوري كه هنوز هم رفت و امد در كوچه هاي عموماً شمالي / جنوبي و شرقي و غربي آن شهر به صورت ساده و راحت انجام مي شود. محلات طوري طراحي شده كه مشكلات رايج در شهر هاي مشابه را ندارد و اصولاً در اين شهر درگيري هاي قديمي و محله اي وجود ندارد و طراحي و معماري شهر نجف اباد بيانگر قدرت و دانش بي نظير شيخ در زمينه شهر سازي و معماري است.

اصلا نجف آباد کجاست ؟

هواشناسی نجف آباد

هواشناسی نجف آباد بر اساس آمار ۱۷ ساله ایستگاه در دوره ۱۹۹۲-۲۰۰۲ متوسط بارندگی سالیانه ۶/۱۵۰ میلیمتر و متوسط درجه حرارت سالیانه ۹/۱۴ درجه سانتی گراد است. سردترین ماه سال دی ماه و گرمترین آن تیرماه است. معمولاً بارندگی از اواخر مهر ماه شروع و تا اواخر اردیبهشت ماه تقریباً ماه تقریباً بمدت ۷ ماه ادامه می یابد. وقوع بارندگی در سایر ماههای سال کاملاً تصادفی و اتفاقی است. بطور متوسط سالیانه حدود ۹۶ روز احتمال وقوع یخبندان وجود دارد و روزهای یخبندان معمولاً از آبانماه شروع و تا اواخر اسفند ماه ادامه دارد و بدین ترتیب حدود۷ ماه از سال احتمال وقوع یخبندان وجود دارد.

ویژگی های طبیعی، آب و هوا

بر اساس تقسیم بندی گوسن منطقه نجف آباد در اقلیم بندی نیمه بیابانی شدید قرار گرفته که هر چه بطرف غرب پیش برویم به اقلیم نیمه بیابانی ضعیف تغییر می یابد. تقسیم بندی اقلیمی نجف آباد را درمنطقه خشک بسیار گرم با تابستانهای خشک قرار داده است که بتدریج و با حرکت به سمت غرب به اقلیم نیمه خشک گرم با تابستانهای خشک قرار می گیرد. دو رشته کوهی که حوضه مورد نظر را در بر گرفته است جز پیش کوههای داخلی زاگرس می باشد و اکثر ارتفاعات حوضه را تشکیلات آهکی که تا سه پوشانیده است که بطور نسبی قابلیت نفوذ پزی دارد. اما در منطقه شمال غربی حوضه تشکیلات آهکی آن بدلیل شدت تکنونیزاسیون دارای قابلیت نفوذ پزیری مناسب تری نسبت به تشکیلات آهکی اطراف نجف آباد دارد مرتفع ترین نقطه ارتفاعی این حوضه کوه دالان کوه با ۳۴۵۰ متر و پست ترین این منطقه ارتفاعی ۱۶۱۰ متر در نجف آباد می باشد.

اصلا نجف آباد کجاست ؟

منابع آب شهرستان نجف آباد

شامل منابع آب سطحی و منابع آب زیر زمینی است عمده ترین منابع آب سطحی شهرستان رودخانه چشمه مرغاب، رودخانه خشک رود و دریاچه سد زاینده رود بوده و مهمترین منابع آب زیر زمینی آن نیز چاهها، قناتها و چشمه ها می باشند.

منابع اراضی

منابع اراضی

مطالعات خاک شناسی انجام شده در شهرستان نجف اباد و نیز ارزیابی های منطقه را از نظر زمین شناسی تشکیلات منطقه را عمدتاً از سنگهای آهکی زورایک و کرتاسه و تشکیلات شیب زوراسیک می داند که بخش عمده ای از این منطقه را می پوشاند.

آبهای سطحی

آبهای سطحی

در منطقه نجف آباد کرون تنها یک رودخانه بنام مرغاب وجود دارد که اصولاًدر فصل پر آبی دارای آب می باشد و آب چشمه مرغاب نیز به آن اضافه می گردد . چشمه مرغاب از منابع مهم آبی دشت کرون که آب رودخانه مرغاب نیز از آن تامین می شود چشمه مرغاب از جنوب روستای قلعه ناظر از تشکیلات کارنیک سر چشمه می گیرد و به سمت جنوب شرقی جریان می یابد حداکثر دبی این چشمه در سال ۶۹ حدود ۱۳۷۵ نیز در ثانیه در ماه فروردین وحداقل آن ۱۵۰ لیتر در ثانیه و مربوط به ماه آبان است مقدار آب چشمه مرغاب در سال ۱۳۵۹ معادل ۳۶۷۸۹۱۲۰ متر مکعب و در سال ۶۱-۱۳۶۰ معادل ۱۹۶۷۳۳۸۰ متر مکعب بوده است که این آب به صورت بین روستاهای پایین دست تقسیم می گردد

نظر به اینکه رودخانه مرغاب نقش حیاتی در منطقه دارد تاثیر آن برمنابع مجاور اغلب مورد سوال بوده و بی مناسبت نیست که مختصری راجع به اثر رودخانه مرغاب بر ذخائر آبهای زیر زمینی گفته شود رودخانه مرغاب ضمن تغذیه سفره آب زیر زمینی بدلیل قابلیت نفوذ بسترش تاثیر مستقیمی بر روی قنوات موجود درحریم و حواشی رودخانه داشته و از همین جهت رودخانه مذکور شرایط تشکیل پر آب ترین قنوات دشت را فراهم کرده است که از جمله می توان قنات زرین نجف آباد و قنات علی آباد سوران و قنات شاه رانام برد. این رودخانه ازمحله چشمه تا شرق قریه هومان در واقعی که آب در آن وجود داشته باشد باعث تغذیه سفره آب زیر زمینی شده و ازاین محل به دلیل بالا بودن سنگ و ضخامت کم آبرفت رودخانه زهکش را انجام می دهد و این سلسله در نزدیکی خمیران به وضوح دیده می شود.

آبهای زیر زمینی

آبهای زیر زمینی

وضع ذخیره آب زیر زمینی و هچنین ضخامت آبرفت در منطقه نجف آباد در نقاط مختلف متفاوت بوده و از لحاظ ابدهی حفره اب زیر زمینی تغییرات فاحشی دارد. بیشتر منطقه نجف اباد را مارفهای الیگو سیوسن و در بعضی نقاط شیب های کرتاسه فوقانی تشکیل داده است و آبرفتی که بر روی این تشکیلات قرار گرفته است از نظر ضخامت و نسبت به نفوذ پذیری در نقاط مختلف شهرستان کاملاً متفاوت است. از شهر نجف اباد بطرف غرب تا حدود ملک آباد و جلال آبادضخامت آبرفت نسبتاً کم و در حدود ۵۰ متر است.

دانه ریز بودن و وجود رس فراوان در ابرفت این منطقه باعث کمبود اب گردیده است ولی حاشیه شمالی کوه جلال اباد، آبرفتهای دانه درشت بصورت نوارباریکی در اثر رسوبگذاری سیلهای قدیمی بوجود آمده است دارای آبرفتی نسبتاً خوب است و از لحاظ کیفیت شیمیایی آب این منطقه برای شرب و کشاورزی مناسب می باشد. در تیران و نواحی اطراف آن ضخامت آبرفت زیاد بوده و طبق گزارش ژئو فیزیک در حدود ۲۰ متر می باشد این آبرفت نیز از شن و رس متراکم و کم تشکیل شده است فقط در بعضی نقاط که ابرفتها بوسیله سیلابهای قدیمی شسته شده و رسوبگذاری بود.

این سیلابها در ناور نازکی از جنوب تیران بطرف شرق تشکیل لایه ای نسبتاً آبداری را داده اند که وضع بادهی این لایه ها نسبت به اطراف مناسب تر است و هر قدر از دره به طرف غرب پیش روی نمائیم به ضخامت آبرفت افزوده می گردد وضع سفره آبدار مناسب تر می شود. بر اساس آمار امور مطالعات آبهای زیر زمینی سازمان منطقه اصفهان در سال ۱۳۸۱ در دشت نجف آباد تعداد ۱۴۰ رشته قنات وجود داشته است که حداکثر آبدهی آنها برابر ۲۵ لیتر در ثانیه و حداقل آن برابر با کمتر از یک لیتر در ثانیه است.این دشت نجف آباد برداشتهای بی رویه از چاهای زیر زمینی و حفر چاههای غیر مجازموجب کمبود شدید ابهای زیر زمینی گردیده و خصوصاً از سال ۵۹ به بعد هر سال به شدت با افت سطح آبهای زیر زمینی مواجه بوده است در حال حاضر به دلیل وضعیت هیدرولوژیکی منطقه هیچگونه راه حل درون حوضه ای وجود ندارد.

علی رغم افت شدید سطح آب زیر زمینی در سالهای پیشین آمار سالهای ۸۱-۸۰ نشان می دهد که تغییرات سطح آب زیر زمینی این دشت مثبت و در حدود یک تا دو متر بوده است میزان کل تخلیه از قناتهای این دشت در سال ۸۱-۸۰ برابر ۸۳۶۷۷ هزار متر مکعب بوده است تعداد کل چاههای عمیق دشت نجف اباد ۸۵۴ حلقه است که میزان کل تخلیه سالانه آب از انها در حدود ۲۴۲۲۵۰ هزار متر مکعب در سال از چاهای زیر زمینی را تخلیه می کنند. این دشت یک دهنه چشمه مهم (چشمه مرغاب)و ۹ دهنه چشمه دیگر است که سالانه بر روی هم حدود ۴۹۳۶۰هزار متر مکعب آبدهی دارند.

اصلا نجف آباد کجاست ؟

آب و هوا و فعالیتهای انسانی

بین عوامل طبیعی آب و هوا نقش بسیار مهمی در فعالیتهای انسانی در زمین دارد بطوریکه هیچ نژاد, دسته و گروهی را امکان گریز از تاثیرات شگرف و عمیق آن نیست و همواره در خشکی و دریا در جلگه و کوهستان میان مردم اثر ژرف و دیر پایی دارد. می دانیم که شرایط آب و هوایی، عوامل موثر در زیست گیاهی را کاملاً در اختیار خود گرفته است و در مقیاس جهانی و سیاره ای بررسی و مطالعه تاثیرات آب و هوا نمایشگر این واقعیت است که انسان کدام نواحی را باید جهت تولید محصولات زراعی و زندگی خویش انتخاب کند و چه شرایطی را برای ادامه حیات فراهم کند و به کشت و بهره برداری چه نوع محصولاتی بپردازد. چه نوع غذاهایی را از راه کشاورزی تولید و به مصرف برساند و اینکه شبکه راههای محیط جغرافیایی او چه مشخصاتی باید داشته باشد.

اصولاً عامل آب و هوا تاثیر مستقیم در بنیان عوامل سازنده محیطهای جغرافیایی دارد بطوریکه تنها در انواع خاک، پوشش گیاهی، پوسته زمین، آبهای ساکن و روان موثر واقع می شود بلکه ساخت پاره ای از چهره های طبیعی زمین را نیز بر عهده دارد و جالب اینجاست که در هر نقطه از سیاره زمین چهار عامل طبیعی یعنی آب و هوا ، پوشش گیاهی، نوع خاک، پوشش گیاهی و منابع آب آن را مشخصاتی جدا از سایر نواحی می بخشد و وحدت وتجانس ناحیه ای را به دقت تنظیم می نماید. گاهی خشونت آب و هوا میلیونها سال است تلاش و کوشش کشاورزان و دسته هایی انسانی را در نتیجه سیلابها و خشکیها و سرما به کلی نابود می کند و اوضاع اقتصادی را فسخ مینماید و در چندین سال گذشته (حدوداً از ۱۰ الی۱۲ سال قبل) نجف آباد را نیز خشکسالی فرا گرفته است و کشاورزان منطقه خسارات جبران ناپذیری از عامل طبیعی خشکسالی متحمل شده اند.

پوشش گیاهی

پوشش گیاهی

دو نوع پوشش گیاهی با توجه به عوامل طبیعی در این شهرستان می توان یافت:

 پوشش گیاهی بیابانی

پوشش گیاهی بیابانی

این نوع پوشش در مناطق مختلف متفاوت است و بدین شرح می باشد: شمال، جاز سفید، چرخک، تیغ شتری، کپ، کنگر، تیغ شکری، کرک، چرخار، قلم قو، پرز.

پوشش گیاهی که در جوار آبها می باشد:

مانند گیاهان کنار شهر مثل: مُرغ و چمن و همچنین قابل ذکر است منطقه بین علویجه و دهق دارای پوشش گیاهی ضعیف بوده که حدود ۵ تا ۷ درصد از سطح خاک را پوشانده است و از گونه های مهم آن می توان از آرتیمزیا نام برد. وجود پوشش گیاهی ضعیف در سطح شهرستان نجف آباد از جهت بارندگی کم و در برخی از مناطق نیز به علت محدودیت خاک می باشد. رستنی های منطقه نجف آباد از نوع رستنی هایی می باشد که مخصوص اقیلمهای سنگی یا ریگی می باشد و دارای هوای خشک بوده و در ارتفاع بین ۲۵۰۰-۱۵۰۰ متر قرار دارد نمونه این رستنی ها گیاهان ساقه کوتاه قارچی شکل هستند. که دارای خار می باشند بنام چوبک و ژیپسسوفیلا، ترئید و اسپرس بوته ای و چندین نوع گون کتیرائی که دارای انواع گون و گون مشهدی و گون سرخ وبوته های خاردار و دیگر از تیره پروانه داران و اشناس هم در مقیاس پراکنده کم می باشد.

حیات وحش شهرستان نجف آباد

حیات وحش شهرستان نجف آباد

منطقه حفاظت شده قمشلو منطقه‌ای است که از شمال شهر شروع و تا شمال غرب شهرستان نجف‌آباد (شهر دهق) ادامه دارد. این منطقه زیستگاه گونه‌های مختلفی از حیوانات وحشی ازجمله آهو، قوچ، میش، کل، گرگ، کفتار، گونه‌هایی از مارهای سمی و افعی همچنین پرندگانی جون کبک، تیهو، عقاب و کرکس می‌باشد. این درحالی است که حدودا تا اوایل دهه ۱۳۶۰ پلنگ نیز در منطقه می‌زیسته اما از آن تاریخ به بعد مشاهده نشده است.

عمده محصولات کشاورزی شهرستان نجف آباد

عمده محصولات کشاورزی شهرستان نجف آباد

۱-بادام:

این محصولات بیشترین سطح زیر کشت را به خود اختصاص داده است که حدود ۱۵۰۰ هکتار در انواع مختلف آن می باشد.

۲- گردو:

که این محصولات معمولاً کنار آبراهه ها کشت می شود و انواع مختلفی دارد.

۳- انگور:

این نوع محصول دارای انواع مختلف بوده است و اکثر کشاورزان منطقه نسبت به تولید و پرورش آن چه در مزارع و چه در منازل خود اقداماتی بعمل آورده اند. محصول انگور در انواع مختلف خود زمان برداشت آن معمولاً فصل پائیز بوده که از شیرینی و لطافت خاصی برخوردار می باشد.

۴- انار:

که انواعی دارد. درخت انار بیشتر در مکانهایی کشت و نگهداری می شود که از آب نسبتاً خوبی برخوردار می باشند.

۵- زردآلو:

این میوه نیز در همه مزارع شهرستان کشت نمی شود زیرا نیاز به آب کافی بوده و دربرابر عدم آب استقامتی نداشته و درخت زردآلو همچون بقیه درختان نیاز به آب کافی دارد.

از دیگر محصولات کشاورزی شهرستان نجف آباد می توان هلو و انواع مختلف آن مانند بلخی و سفید، آلوچه، آلبالو، گیلاس، گلابی، سیب، خرمالو، و به و انجیر و …. رانام برد. کشتهای جالیزی شهرستان نجف آباد مردم شهرستان نجف آباد به غیر از درختان میوه که از آنها نامبرده شد به کشت محصولات جالیزی نیز همت می کرده و در انواع مختلف آن مانند: سیب زمینی و هویچ، زردآلو و چغندر، خیار، هندوانه، خربزه، کمبوزه، دستنبو، بادمجان، کدو، گوجه و گیاهان علفی مانند سیب ترش مخصوص ترشی، شنبلیله، ریحان، نعناع، ترخان، مرزه، گشنیز، تره، شاهی، تربچه و پیاز و حبوبات از قبیل گندم، جو، عدس، ماش، نخود، باقلا، لوبیا و برنج فعالیت داشته و ذوق و تلاش مردم در پرورش و کشت انواع رستنی ها قابل توجه است و از همین رهگذر می باشد که علیرغم بعضی از ناراستیها می توان انواع کشتها را در آن یافت.

آثار دیدنی شهرستان نجف آباد

آثار دیدنی شهرستان نجف‌آباد از جهت آثار باستانی از ابنیه قابل ملاحظه‌ای برخوردار نیست. آثار تاریخی عمدتاً منحصر به ساختمانهایی از دوره قاجاریه می‌باشد که از ارزش یک ابنیه قابل حفاظت نیز برخوردار نیستند. با این وجود از آثار زیر که بعضی حتی از بین رفته و اثری از آنها باقی نیست می‌توان نام برد.

دیدنی های نجف آباد

۱- مزرعه بلمچه:

این مزرعه قدیمی ترین واحد کشاورزی شهر بوده که اکنون بصورت نیمه بایری درآمده و ته‌ چینه‌هایی با مقداری درخت و قناتی تنک آب که از دامنه کوههای شمالی سرچشمه گرفته از آن باقی است.

دیدنی های نجف آباد

۲- حمام کهنه:

این حمام متعلق به عصر صفویه بوده در سالهای اخیر به کلی ویران و به جای آن حمام نیمه تمامی بنا گردیده است.

حصار قدیمی شهر نجف‌آباد

۳- حصار قدیمی شهر نجف‌آباد:

که از اقدامات مهم شیخ بهائی محسوب می‌گردد و اکنون از آن اثری نیست.

قنات نجف‌آباد

۴- قنات نجف‌آباد:

به طول ۵۴ کیلومتر که آنرا نیز از کارهای شیخ بهائی محسوب می‌دارند.

قنات کهریز یا «سندل‌گبر

۵- قنات کهریز یا «سندل‌گبر»:

  • که سابقه آنرا به پیش از بنای شهر نجف‌آباد می‌رسانند.
  • کوه اوره: با ارتفاع 2750 متر، در شمال شرقی روستای عسگران و 55 کیلومتری شمال غربی نجف آباد
  • کوه بلند: در 32 کیلومتری شمال غربی نجف آباد و با ارتفاع 2755 متر
  • پلنگ گالون: در 75 کیلومتری شمال غربی نجف آباد و با ارتفاع 3100 متر همچنین کوههای چشمه بقل، پنجی، پازنان، اره خواه و ... .

وجه تسمیه:

شاه عباس اول صفوی پول و جواهرات بسیاری برای آرامگاه حضرت علی (ع) در نجف اشرف در نظر می گیرد و تصمیم می گیرد به شهر نجف عراق بفرستد. در این هنگام شیخ بهائی – دانشمند و عارف بزرگ دوران صفوی – به نزد شاه عباس رفته و اظهار می دارد که دیشب در خواب حضرت علی (ع) را زیارت کردم و ایشان فرمودند نجف را به جواهرات شما نیازی نیست و این پول را صرف ساخت شهری در نزدیکی اصفهان کنید. این گفتۀ شیخ بهائی و پذیرش آن توسط شاه سبب گردید این شهر ایجاد به یاد نجف اشرف ، نجف آباد نامیده شود .

وجه تسمیه:

مردم شناسی:

جمعیت کل این شهرستان، بنا به سرشماری سال 1375 حدود 188453 نفر بوده است که در سال 1383 به 277068 نفر رسیده. زبان مردم شهرستان فارسی است که البته به زبان های ترکی، لری، عربی و گرجی نیز سخن می گویند. دین و مذهب رسمی و رایج نیز اسلام و شیعۀ دوازده امامی است و اقلیت های مسیحی و زرتشتی نیز در این شهرستان ساکن می باشند.نجف آبادی ها مردمانی سخت کوش، بردبار و ایران دوست و متدین هستند.شهرستان نجف آباد از حیث آثار تاریخی و ابنیه، قابل ملاحظه، اما کم بضاعت است، آنچه که وجود دارد عمدتاً متعلق به دورۀ قاجار است که بی شک هر کدام در نوع خود منحصر بفرد و شایستۀ توجه بیشتری می باشد.

دژ سنگی علویجه:

از بناهای بجای مانده از پیش از اسلام است و در دامنۀ گردنه ای به بلندی 1900 متر بنا شده است.

مسجد جامع دهق

مسجد جامع جوزدان:

این مسجد، در روستای جوزدان واقع شده است و در ضلع جنوب غربی مسجد، در یکی از اتاقها قبور تنی چند از جمله شیخ صفی الدین و شیخ ملکشاه قرار دارد.

مسجد جامع

مسجد جامع دهق:

در شهر دهق و در 50 کیلومتری غرب نجف آباد واقع شده و مساحت آن 800 متر مربع می باشد که تاریخ ساخت آن را به عهد سلجوقی نسبت می دهند.

عصارخانۀ آقا:

عصارخانۀ آقا:

این بنا به عنوان اولین و قدیمی ترین عصارخانۀ شهر در مرکز بازار واقع شده است و تنها فضای تیـر خانۀ آن باقی مانده است که در آن دو پاچال، دو تیر بزرگ و یک سنگ آسیاب با کتیبه ای بسیار زیبا و نفیس از آیۀ آخر سورۀ مبارک نون و القلم به تاریخ 1094 (هـ .ق) و به خط استاد محمد حسن الاحامی وجود دارد.

کاروانسراهای هسنیجه و جلوگیر

کاروانسراهای هسنیجه و جلوگیر :

این دو کاروانسرا از بناهای به جا مانده از دوران صفوی هستندکه از مهمترین استراحت گاه های مسیر شمال به جنوب ایران به حساب می آمده اند . این کاروانسرا ها از معماری قابل توجهی برخوردار می باشند.

برج های دوقلوی صفا (آق غلام علی)

برج های دوقلوی صفا (آق غلام علی):

این دو برج کبوتر دارای پلان های مستطیل شکل می باشند و در منزل متروکه ای واقع شده اند که معماری کاملاً مشابهی به هم دارند و از نمونۀ برج های بسیار نادر بشمار می آیند.

برج های جوی خارون

برج های جوی خارون:

این برج ها در جنوب شهر در محلۀ شیخ آباد وجود دارند و شامل هفت برج کبوتر منفرد می باشند که با دیوار کاه گلی بلندی به هم متصل می گردند. تقسیم بندی برج ها در زوایا و اضلاع دیوارها به علاوه سردر ورودی بنا مجموعه ای بی نظیر از برج و بارو را بوجود آورده است.

گذشته از ابنیه تاریخی مذکور، زیارتگاههای گوناگونی در این ناحیه قرار دارد. از آن جمله:

الف) امامزاده احمد ابن حنفیه در شهر تیران.

ب) امامزاده ساره مریم معروف به چهل دختران در روستای جوزدان.

پ) امامزاده فاطمیه در روستای محمدیه کرون.

ت) امامزاده واقع در روستای چشمه احمدرضا که بهمین نام شهرت دارد.

ث) امامزاده‌ای در ارتفاعات جنوب غربی علویجه بنام شمس‌الدین محمد

ح) امامزاده سراءالدین معروف به «بابا لنگر» در کوهپایه‌های شمالی روستای عسگران و بقعه پیر محمد در اراضی نزدیک امامزاده جوزدان که تاریخ آن متعلق به سال ۹۵۸ هـ.ق می‌باشد.

چ) امامزاده عبدالله در شاهدان

ح) امامزاده در اسفیدواجان

ح) امامزاده در افجان

خ) قدمگاه که بنای اولیه آن به زمان بنیان شهر نجف‌آباد باز می‌گردد، در سال ۱۳۰۲ قسمتی از آن توسط معارف و اوقاف اصفهان به مدرسه اختصاص داده شد و در سال ۱۳۱۲ بکلی ویران و در تعریض فلکه و خیابان از بین رفت.

نویسنده «سفری به دربار سلطان صاحبقران» می‌نویسد: «… به حیاط یک محوطه زیارتگاه مانند رفتیم که جلوی در ورودی بزرگ آن زنجیرهایی آویخته بودند که نشان می‌دهد که از آنجا، بست و محل تحصن است … ما را در برابر سنگ گرانیت صیقلی شده‌ای بردند که جای پایی روی آن دیده می‌شد و خطوطی هم به زبان فارسی در آن حک شده بود این محل «قدمگاه» نامیده می‌شد و جای پای روی سنگ را متعلق به یکی از شخصیتهای مقدس می‌دانستند.

دیدنی های شهر نجف‌آباد ، شهر علم و ایثار

آداب و رسوم شهرستان نجف آباد

۱) مراسم ازدواج

ازدواجها اکثراً درون‌خویشی و در نهایت درون‌محلی می‌باشد. از این نقطه نظر معمولاً از پیوند با غریبه‌ها خودداری نموده و بر مبنای درون‌خویشی معتقدند که عقد دخترعمو و پسرعمو در آسمان بسته شده است. به این لحاظ کودکان عمو، دائی، عمه و خاله را از کودکی برای هم انتخاب می‌نمایند تا وقتی که به سن بلوغ رسیدند ازدواج نمایند. شیوه معمول ازدواج تک‌همسری بوده و رویه چندهمسری بسیار اندک و اصولاً چندهمسران از شخصیت مطلوبی برخوردار نیستند.

شیوه مرسوم در مراسم ازدواج بدین گونه است که پس از آنکه نزدیکان داماد ـ معمولاً مادر، خواهر، خاله و عمه ـ از طریق دلاله دختری را در نظر گرفته و پسندیدند ـ دلاله به زنی گفته می‌شود که از دختران دم بخت خانه‌ها اطلاع دارد و چنانچه دختری را مناسب پسری یافت،‌ آن را به خانواده پسر معرفی می‌کند. یا خانواده پسر به او سفارش می‌نمایند که دختری مناسب پسرشان پیدا کند. دلاله پس از مراجعه مکرر به خانه پسر و دختر و حصول مقصود دستمزد و شیرینی دریافت می‌نماید ـ به بهانه‌ای به منزل دختر می‌روند ـ اصطلاحاً به دلالگی می‌روند ـ تا از نزدیک با او آشنا شوند.

در اولین مراحل و برای آگاهی از تمایل خانواده عروس، صحبت را به گونه‌ای آغاز می‌کنند. مثلاً از مادر دختر می‌پرسند که «ما یک مرغ داشته‌ایم به منزل شما نیامده» و مادر دختر چنانچه آشنائی قبلی داشته و یا تمایلی به این پیوند داشته باشد می‌گوید: «چرا، یک مرغ هست نمی‌دانم مال شماست یا کس دیگری.» یا خانواده پسر می‌گویند: ما آمده‌ایم که پسرمان را به غلامی قبول کنید» چنانچه خانواده دختر با وصلت موافق بودند در جواب یک شاخه نبات به خواستگاران داده که به عنوان «بله گرفتن» تلقی می‌گردد. بعد از خواستگاری و شیرینی و بله گرفتن از طرف خانواده عروس، از طرف خانواده داماد یک شاخه نبات و یک تکه پارچه به خانه عروس فرستاده می‌شود.

همچنین از طرف خانواده عروس یک شاخه نبات، یک تکه پارچه یا پیراهن و مقداری آجیل به خانه داماد فرستاده می‌شود. پس از دیدارهای اولیه ریش‌سفیدان و مردان فامیل، جهت آشنایی و گفتگو و قرارهای مقدماتی رسماً به منزل عروس رفته و مراسم «شیرینی خورون» را انجام می‌دهند و با تعیین ساعت خوب جهت «قباله برون» که معمولاً با بگو و مگو و چانه‌زدنهای مرسوم همراه است، زمان انجام عقد را تعیین می‌کنند.

این مراسم با مراسم ویژه عقد کلاً در منزل عروس انجام می‌گیرد. قبل از مراسم عقد، مراسم قباله برون می‌باشد که قباله عروس از طرف خانواده داماد داده می‌شود، مثلاً دو دانگ خانه، نیم‌جریب باغ، پنج مثقال طلای ساخته و پرداخته شده، دو من پشم و پنبه و یک جلد کلام‌الله مجید.در شب عقد سفره‌ای انداخته می‌شود حاوی وسایلی از قبیل، حنا، صابون، گل، آیینه و شمعدان، عسل و روغن، خرماخرک، کَئله‌کُله ـ یک داروی گیاهی که برای خنثی کردن طلسم و جادو نیز بکار می‌رود. ابریشم و سایر وسایلی که برای عروس و داماد خریداری شده است. در شب عقد برای بله گرفتن از عروس، پدر داماد یا خود داماد یا یکی از نزدیکان سکه طلائی به عروس می‌دهد که به آن «سکه زیر زبون» می‌گویند.

پس از انجام عقد، خانواده عروس، نزدیکان و خویشان داماد را به مهمانی می‌خواند که به آن «تیکه پشت آره» می‌گویند. چند شب پس از عقد از طرف عروس برای داماد «جاخون» می‌برند. جاخون که به آن «خوانچه» نیز می‌گویند طبق بزرگی است که در آن مواد خوراکی و پوشاک از قبیل چند سینی آجیل، اگردک ـ نوعی شیرینی خانگی ـ حنا، صابون، آیینه و شمعدان، لباس و وسایل دیگر گذاشته می‌شود. مراسم عروسی که معمولاً شب‌های جمعه برپا می‌گردد، به طور مجزا در دو خانواده عروس و داماد انجام می‌شود.

خوانچه

روز قبل از عروسی، حدود ۱۰ نفر زن در حالیکه در یک مجمعه ـ سینی بزرگ ـ وسایلی از قبیل دو بشقاب صابون، چهار کیسه حنا، یک بشقاب نقل و یک بشقاب مایحتاج دیگر و یک شمع‌سوز که در آن شمعی روشن باشد گذاشته و پارچه‌ای سبز روی آن انداخته‌اند و شخصی آنرا روی سر حمل می‌کند عروس را به حمام می‌برند. خانواده داماد قبلاً به حمام رفته، مقدمات را آماده نموده چایی دَم می‌کنند. پس از «حموم‌برون» عروس را به خانه برده، از آن طرف داماد را نیز به حمام می‌برند. از طرف خانه عروس یک دست لباس کامل همراه با یک شاخه نبات در مجمعه‌ای گذاشته دستمال سبزی روی آن می‌اندازند، دلاک دستمال و نبات را خود برداشته و لباس را به داماد می‌پوشاند.

در شب عروسی، ریش‌سفیدان خانواده داماد، عقدنامه یا قباله را همراه با یک کله‌قند به خانه عروس می‌برند و تحویل آدم معتبری که معمولاً پدر دختر می‌باشد می‌دهند و از وی اجازه بردن عروس را می‌گیرند. این کله قند بعداً همراه با سیسمونی اولین نوزاد عروس به خانه وی برده می‌شود. پدر عروس هنگام بردن وی، مقداری وجه نقد به عنوان «مایه کیسه» به او می‌دهد. و سفره‌ای نان و پنیر به کمر دختر بسته و او را دعا می‌کند که: نانت گرم و آبت سرد، خانه‌دار هزارساله باشی.» عروس را به طرف خانه داماد حرکت می‌دهند. قبل از رسیدن به خانه داماد باید به پیشباز عروس بیاید وگرنه عروس را برمی‌گردانند.

صبح فردای عروسی از طرف خانواده عروس غذائی را که به آن «گداخته» می‌گویند و از آرد خرماخرک و نارگیل و روغن‌حیوانی و شکر و زیره پخته شده است برای داماد می‌آورند و همچنین ظهر آن روز چند سیخ کباب نیز آورده می‌شود. فردای عروسی هر یک از خویشان به قدر توانائی هدیه‌ای به عنوان «درحنجلگی» به عروس و داماد می‌دهند. تا سه روز داماد در خانه می‌ماند و پس از آن همسالان و دوستان وی او را به محل کارش می‌برند. بعد از عروسی هر یک از خویشان عروس و داماد را به مهمانی می‌خوانند که به آن «پاگشا» می‌گویند. پدر عروس نیز داماد و خویشان وی را دعوت می‌کند در این مجلس داماد از خوردن خودداری می‌کند و ساکت می‌نشیند.

پدر عروس هدیه‌ای از قبیل گوسفند یا چند کرت زمین یا درخت مشخصی مانند گردو به داماد می‌دهد که به آن «رنج دندان» می‌گویند. بازیهای مختلفی در مراسم عروسی انجام می‌گیرد. مثلاً بازی چوپان و گله که زنی در حالیکه لباس چوپانان را پوشیده است و چوبی به رسم آنان بر شانه و پشت سر نهاده، چند بچه را بعنوان گوسفند جلو انداخته و مرتب و آهسته چوب را به آنان زده و این اشعار را می‌خواند.
نمی‌چــرونم ای گله را ای بـــز شاخ شیکسه را ای میش تــوله مرده را بره پا شیـــکـــســه را ارواح پدر صاحب گله فــردا می‌رم به حنجله.

دیدنی های شهر نجف‌آباد ، شهر علم و ایثار

۲) مراسم عزا:

در هنگام احتضار شخص محتضر را رو به قبله می‌خوابانند ـ پس از فوت چانه متوفی را با دستمال بسته و پلک‌های او را روی هم می‌گذارند ـ قبل از حمل جنازه به گورستان حلوائی که «حلوای پیش‌جنازه» معروف است پخته و در هنگام حمل در جلو تابوت تا گورستان می‌برند. پس از غسل و کفن مرده را دفن کرده و حلوای مذکور را روی قبر می‌گذارند و معتقدند هر کس که از این حلوا بخورد، شب خواب میت را دیده و از وضعیت آن دنیائی او با خبر می‌گردد. پس از دفن از یک شب تا سه شب بر سر او قرآن‌خوانی می‌کنند.

صبح روز بعد از دفن، قبل از آفتاب، چند تن از بستگان متوفی بر سر قبر او حاضر شده و به اصطلاح به وی «مژدگانی» می‌دهند که شب اول قبرش صبح شده است. اصولاً مهر و تسبیح وی را نیز زیر سرش گذاشته و همراه با او به خاک می‌سپارند که شهادت بر عبادت و تقوای او بدهند. همچنین وقتی که مرده را برای شستن به غسالخانه می‌برند، در جیب او مقداری پول یا شیرینی گذاشته و بر این باورند که «مرده پیش مرده‌شورش رودربایستی دارد.» و قبل از حمل جنازه کسانی که برای تشییع می‌آیند مبالغی را زیر تشک متوفی می‌گذارند. پس از انجام مراسم خاک‌سپاری، مراسم فاتحه، هفته و چهلم و سال که معمولاً در مساجد یا سر قبر انجام می‌گیرد، برپا می‌شود.

بازی های بومی

۳) بازی های بومی:

بازیهای گوناگون در این منطقه رواج داشت که بعضاً با ورود و هجوم ورزشهای وارداتی کارائی خود را از دست داده است که در اینجا به بعضی از رایجترین آنها اشاره می‌نمائیم. ۱- گاوجفتی ۲- پل‌چفتک ۳- شاه‌وزیری ۴- مچولاس ۵- زلبند ۶- قایم جورک ۷- چرس‌چرسی ۸- الک دولک ۹- شاه ابولی ۱۰- کفش کفشی ۱۱- نان بیار کباب ببر ۱۲- گاگوجتل بته ۱۳- اردک شوردک ۱۴- یه قل دو قل ۱۵- سنگ‌بری یک ۱۶- کلاغ پر گاو جفتی: این بازی در محوطه میدان یا محل وسیعی که از اطراف محدود شده باشد ـ محدود به صورت قراردادی ـ انجام می‌شود.

هر دو نفر با هم یارگیری می‌کنند. سپس دو نفر که به حکم قرعه یا به اصطلاح «ور» گاو شده‌اند دست همدیگر را گرفته در محوطه به دنبال سایرین می‌دوند و سعی می‌کنند یکی از افراد را بگیرند. شخص دستگیر شده گاو محسوب می‌شود و می‌بایست با یار خویش بازی را ادامه دهد.بازیکنان قبلی حق دارند تا آمدن یار گاو جدید او را مورد ضرب و شتم قرار دهند. پل چفتک: این بازی هم بصورت جمعی و هم بصورت انفرادی صورت می‌گیرد. بدین ترتیب که دو قطعه چوب یکی به طول حدود ۲۰ سانتی‌متر بنام «پل» و دیگری به طول پنجاه سانتی‌متر بنام «چفتک» تهیه می‌نمایند. پل را روی دو قطعه سنگ می‌گذارند به گونه‌ای که بتوان چفتک را زیر آن قرار داد.

آنگاه با چفتک، پل را به هوا پرت کرده و با همان چفتک به آن ضربه می‌زنند تا دورترها به زمین بیفتد. آنگاه زننده، چفتک را کنار سنگ‌ها به زمین می‌گذارد تا بازیکن یا بازیکنان دیگر پل را به آن نشانه‌گیری کنند. اگر به چفتک اصابت کرد، زننده اولی به «اصطلاح» سوخته است و باید جایش را با بازیکن دیگر عوض کند. در بازیهای جمعی نیز به این صورت است که چنانچه پل به چفتک اصابت کرد بار دیگر زننده که قبلاً سوخته است «زنده» می‌شود و حق دارد که چنانچه در موارد دیگر همان بازی پل به چفتک خورد به جای یارش به بازی ادامه دهد.

مفاخر و مشاهیر

شهید محمد منتظری (شهادت هفتم تیر)

مشاهیر نجف آباد

شهید دکتر آیت

مشاهیر نجف آباد

محمود حجتی (وزیر سابق جهاد و راه و ترابری)

 محمود حجتی (وزیر سابق جهاد و راه و ترابری)

شهید سرلشکر احمد کاظمی فرمانده نیروی زمینی سپاه

حاج احمد کاظمی

مصطفی معین وزیر سابق علوم، تحقیقات، و فناوری و نامزد ریاست جمهوری

مشاهیر نجف آباد

مرحوم آیت الله سیدعلی نجف آبادی

مشاهیر نجف آباد

مرحوم آیت الله شیخ احمد حججی

مشاهیر نجف آباد

مرحوم آیت الله شیخ عباس ایزدی

مشاهیر نجف آباد

کیومرث پوراحمد کارگردان سینما و تلوزیون

مشاهیر نجف آباد

ابوالقاسم پاینده مترجم قران مجید، تاریخ طبری ، نهج الفصاحه

مشاهیر نجف آباد

بهرام صادقی نویسنده نامدار معاصر

مشاهیر نجف آباد

قربانعلی دری نجف‌آبادی وزیر سابق اطلاعات و امام جمعه شهر ری

قربانعلی دری نجف‌آبادی وزیر سابق اطلاعات و امام جمعه شهر ری

آیت الله غیوری نجف آبادی

مشاهیر نجف آباد

آیت الله ابراهیم امینی (نایب رییس مجلس خبرگان)

مشاهیر نجف آباد

آیت الله منتظری

مشاهیر نجف آباد

شهید مدافع حرم محسن حججی

مشاهیر نجف آباد


۵
۰

برای مطرح کردن سوالات پزشکی خود ، اینجا کلیک کنید

دیدگاه

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید



کد امنیتی
کد جدید
statcounter