آشنایی با خواص گیاهان داروئی

آشنایی با خواص ”گیاهان داروئی“

آشنایی با خواص گیاهان داروئی

● گزینه دو پایه


Urtica dioica L. (Urticaceae)
Nettle, Stinging nettle, Big – sting nettle


▪ محل رویش:


در محل‌های مرطوب و سایه‌دار بیشتر نقاط ایران پراکندگی دارد.


▪ ریخت‌شناسی:


گیاه پایاع دوپایه، علفی، سبز، ایستاده و دارای کرک‌های گزنده که ارتفاع آن به ۱۲۰ – ۵ سانتیمتر می‌رسد. ساقه متعدد راست، کمی زاویه‌دار، چهارپهلو و تقریباً ضخیم، ساده و یا خیلی کم منشعب، پوشیده از کرک‌های گزنده است. برگ‌ها دمبرگدار، سبز روشن در دو سطح پوشیده از کرک گزند، گل تک جنس، بسیار ریز سبز فام و مجتمع در توده‌های کوچک کروی می‌باشد.


▪ زمان برداشت:


زمان جمع‌آوری برگ‌ها از فروردین تا مرداد و ریشه‌ها از شهریور تا مهر می‌باشد.


قسمت مورد استفاده گیاه:


سرشاخه‌های گیاه و ریشه.


▪ کاربرد درمانی:


اثر ضدخونریزی و پایین‌آورندگی گلوکز خون را دارد و به‌طور سنتی برای خونریزی رحم، بتورات جلدی، خارش و حساسیت پوست و به‌خصوص برای اگزمای عصبی مصرف می‌شود.


▪ آثار فارماکولوژیک:


اثرات بندآورندگی خون توسط این گیاه د انسان تأیید شده است.


▪ منع مصرف:


در زمان بارداری و شیردهی اکیداً مصرف نشود.


▪ ترکیبات شیمیائی:


ـ اسید (کرینیک، فوماریک، سیلیسیک، سیتریک، گلیسریک)،
ـ آمین (هیستامین، کولین، اتسیل کولین، لسیتین، سروتونین)،
ـ فلاوونوئید،
ـ اسکوپولتین،
ـ تانن.


▪ نحوه و میزان مصرف:


۱) جوشانده ۴ ـ ۲ گرم گیاه خشک سه بار در روز میل شود.
۲) عصاره مائی: به نسبت ۱:۱در الکل ۲۵٪، ۴ ـ ۳ میلی‌لیتر سه بار در روز میل شود.
۳) تنتور: به نسبت ۵:۱ در الکل ۴۵٪، ۶ ـ ۲ میلی لیتر سه بار در روز میل شود.


مصرف غذائی: به‌عنوان طعم‌دهنده غذائی به‌کار می‌رود.

آشنایی با خواص گیاهان داروئی


● قره قاط


سیاه گیله، شفت
Vaccinium spp. (Ericaceae)
Caucasian Whortlebery
Oriental whortleberry


▪ ریخت‌شناسی گیاه:


بوته‌های نیمه درختچه‌ای، گاهی درختان کوچک ایستاده که غالباً بر اثر انشعاب ساقه‌ها از پائین، منظره انبوه و متراکم دارند. برگ‌ها دارای دمبرگ کوتاه کامل یا دندانه‌دار، غشایی، بی‌دوام و زودافت ‌هستند. گل‌ها به رنگ سفید یا صورتی، آویخته و دارای دمگل کوتاه، میوه سته، سیاه رنگ، کروی و در انتها اندکی مورب است.


▪ محل رویش:


در جنگ‌های طالش، قوین، کلاردشت و لاجیم می‌روید.


▪ زمان برداشت:


در انتهاء تابستان و اوایل پاییز جمع‌آوری می‌شود.


قسمت مورد استفاده گیاه:


ـ برگ‌ها،
ـ میوه‌،


▪ کاربرد درمانی:


محرک اتها و ضد کرم آسکلذیس است. به‌عنوان قابض، کاهش‌دهنده قند خون، مقوی و ضدعفونی‌کننده کاربرد دارد.


▪ احتیاط مصرف:


به دلیل اثر کاهش‌دهندگی قند خون توسط برگ‌ها، افراد دیابتی وابسته به انسولین بدون تجویز پزشک مصرف نکنند.


▪ ترکیبات شیمایی:


ـ تائن،
ـ قند،
ـ اسیدآلی،
ـ گلیکوزید،
ـ فلاوونوئید،
ـ پروآنتوسیاتیدین.


نحوه و میزان مصرف:


۱) جوشانده ۳ – ۲ قاشق مرباخوری برگ‌ گیاه، در یک فنجان آب روزانه میل شود.
۲) دم کرده: یک قاشق گیاه خشک، در یک فنجان آب روزی ۲ – ۱ فنجان میل شود.
۳) عصاره سرد: ۱۰ گرم گیاه خشک همراه یک فنجان آب، هر ۸ ساعت میل شود.
۴) تنتور: ۴۰ – ۱۵ قطره در آب، سه بار در روز میل شود.

آشنایی با خواص گیاهان داروئی


● پای خر


Tussilago farfara
L. (Compositae)
Foot, Horse – foot


▪ محل رویش:


در نواحی شمال‌غربی، جنوبی و استان مرکزی به‌خصوص شمیرانات، راه چالوس، سیاه بیشه و دامنه‌های مرطوب‌کندوان می‌روید.


▪ ریخت‌شناسی:


ـ گیاهی علفی و ریزوم‌دار:


گل‌ها به رنگ زرد طلائی و قبل از پیدایش دارای برگ‌ها بن‌رست قاعده‌ای و به اشکال تخم‌مرغی یا مثلثی قلبی که غالباً بسیار بزرگ هستند. شاخه‌های بدون برگ، منتهی به گل آذین کپه‌ای شکل می‌باشد.


▪ زمان برداشت:

گل‌ها قبل از باز شدن (اسفند تا فروردین ماه) باید چیده شوند. برگ‌ها آن در اردیبهشت تا خردادماه موقعی که رشد کامل خود را پیدا نمودند، چیده می‌شوند.


▪ قسمت مورد استفاده:


گل و برگ‌ها


▪ کاربرد درمانی:


این گیاه ضد سرفه، ضدباکتری، آرامبخش، مدر، ملین، خلط‌آور و ضد گرفتگی ▪ عضلانی می‌باشد.


جوانه‌های خشک شده به‌عنوان تقویت ریه در درمان آسم، برگ خشک شده آن در درمان سرفه، سرماخوردگی و برونشیت و پودر برگ آن به صورت موضعی برای درمان گرفتگی بینی و رفع سردرد مصرف می‌شود.


▪ آثار فارماکولوژیک:


به ‌واسطه حضور پلی‌ساکاریدهای محلول در آب، گیاه اثر ضدالتهابی و به‌واسطه سزکوئی‌ترپن‌های موجود در گیاه اثر مهاری بر اتصال فاکتور فعال‌‌کننده پلاکتی (PAF) به رسپتور را دارد و یا شبیه دوپامین (بدون تاکی فیلاکسی) محرک سیستم قلب و عروق و سیستم تنفسی می‌باشد.


▪ احتیاط مصرف:


پیرولیزیدین این گیاه اثر سمی روی کبد دارد.


▪ ترکیبات شیمیایی:


ـ فلاوونوئید،
ـ اسانس،
ـ اسیدهای گیاهیع پلی ساکارید (موسیلاژ) تانن،
ـ فیتواسترول،
ـ آلکالوئید (توسیلاژین)،
ـ پیرولیزیدین، ویتامین C،
ـ روی،
ـ گلیکوزیدهای تلخع کولین،
ـ اسید چرب (پارافین) می‌باشد.


▪ مصرف غذائی:


برگ‌های آن در تهیه سالادع پخت‌ غذا و همچنین به‌صورت چای مصرف می‌شود.

منبع: ویستا

آشنایی با خواص گیاهان داروئی
:
امتیاز : 2.5 تعداد رای : 1
۱
۱
دیدگاه

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید



کد امنیتی
کد جدید

تازه های دلگرم

Scroll to Top