همه چیز در مورد بیماری عروق کرونر (CHD)

۱,۳۳۲
۰
۰
یکشنبه, ۰۷ مرداد ۱۳۹۷ ۱۸:۲۰

بیماری عروق کرونر چیست ؟

بیماری عروق کرونر عارضه‌ای است که فرد را در معرض بروز سکته قلبی و سایر بیماری‌های قلبی قرار می‌دهد. در بیماران مبتلا به این بیماری، رگ‌هایی که وظیفه خون‌رسانی به ماهیچه‌های قلبی را برعهده دارند، توسط لخته و رسوبات چربی تنگ و مسدود می‌شوند. این بیماری با نام آترواسکلروز یا تصلب شرایین نیز شناخته می‌شود.


آترواسکروز به تراکم رسوب چربی در جداره شریان های تغذیه کننده قلب گفته می شود. این تراکم زمانی به وجود می آید که جداره این شریان ها توسط یک لایه نازک رسوب هلیم مانند (آتروم atheroma) پوشانده شود. آتروم خود نیز از لایه های پرچرب کلسترول و ضایعات سلولی ساخته می شود.


لایه های چربی برجستگی هایی را در جداره شریان ها ایجاد می کنند که در اصطلاح به آنها پلاک (plaques) گفته می شود. این پلاک ها با تنگ کردن شریان ها، احتمال لخته شدن خون را بیشتر می کنند. پلاک های در حال رشد مانع رسیدن مواد غذایی به جداره شریان ها و سخت شدن این جداره ها (تصلب شرایین) می شوند. با سخت شدن جداره ها فشار خون بالا می رود که خود خطر ابتلا به بیماری عروق کرونری قلب را افزایش می دهد.
هنگامی که پلاک در شریان های عروق کرونر ایجاد می شود، جریان خون به قلب کاهش می یابد. در نهایت، کاهش جریان خون ممکن است باعث درد قفسه سینه (آنژین صدری)، تنگی نفس یا سایر علائم و نشانه های بیماری عروق کرونر شود. انسداد کامل می تواند یک حمله قلبی ایجاد کند.


بیماری های عروق کرونر قلب در اکثر کشورهای صنعتی، نخستین علت مرگ را تشکیل می دهند. علاوه بر این بیماری عروق کرونر قلب با عوارض قابل ملاحظه و ناتوانی همراه هستند. طیف بالینی بیماری عروق کرونر قلب از کم خونی (ایسکمی) بدون سر و صدا و بدون علامت تا آنژین صدری پایدار مزمن، آنژین صدری ناپایدار، انفارکتوس حاد میوکارد (عضله قلب)، بیماری ایسکمیک عضله قلب (کاردیومیوپاتی ایسکمیک) و مرگ ناگهانی قلبی متغیر است.


از آنجا که بیماری عروق کرونر، اغلب در طول چند دهه رشد پیدا می کند، ممکن است اوائل متوجه این بیماری نشوید. افراد معمولا زمانی متوجه آن می شوند که یک انسداد قابل توجه یا یک حمله قلبی داشته باشند. برای پیشگیری و درمان بیماری عروق کرونر می توانید کارهای زیادی انجام دهید. یکی از این راه ها شیوه زندگی سالم است که می تواند تاثیر بسزایی داشته باشد.

عروق کرونر


علائم بیماری عروق کرونر


اگر شریان های عروق کرونر باریک باشند و انسداد پیدا کنند، نمی توانند اکسیژن و خون کافی را به قلب برسانند، مخصوصا زمانی که فعالیت های بدن زیاد باشد. در ابتدا ممکن است کاهش جریان خون باعث بیماری عروق کرونر نشود، اما با گذشت زمان، پلاک در شریان های عروق کرونر ایجاد می شود که وجود همین پلاک ها باعث بیماری عروق کرونر می شود.
علائم و نشانه های بیماری عروق کرونر ممکن است شامل موارد زیر باشد، از جمله:

درد قفسه سینه (آنژین)
ممکن است در قفسه سینه احساس فشار یا تنگی داشته باشید، مثل اینکه کسی روی سینه شما ایستاده است. این درد که آنژین نامیده می شود در وسط یا سمت چپ سینه ایجاد می شود. آنژین معمولا در زمان هایی ایجاد می شود که استرس فیزیکی و هیجان عاطفی فرد زیاد است.
پس از گذشت چند دقیقه که استرس از بین رفت، درد هم از بین می رود. در بعضی از افراد، به ویژه زنان، این درد ممکن است زودگذر باشد یا ممکن است شدید باشد و در گردن، بازو یا پشت بدن هم احساس شود.

تنگی نفس
اگر قلب نتواند خون کافی برای رفع نیازهای بدن پمپاژ کند، ممکن است تنگی نفس یا خستگی شدید ایجاد شود.

حمله قلبی
زمانی که یک عروق کرونر کاملا مسدود شود ممکن است حمله قلبی رخ دهد. نشانه های کلاسیک و نشانه های حمله قلبی شامل فشار در قفسه سینه، شانه، بازو، تنگی نفس و عرق کردن است.
بیماری عروق کرونر در هر سنی با درجات مختلف صورت می گیرد. زنان به احتمال زیاد نسبت به مردان علائم معمولی دارند، علایم بیماری عروق کرونر در زنان، به طور متوسط حدود ۱۰ سال دیرتر از مردان ظاهر می شود. گاهی اوقات یک حمله قلبی بدون هیچ نشانه یا علائم ظاهری رخ می دهد.

علل ایجاد بیماری عروق کرونر قلب


تحقیقات مختلفی نشان داده است که بیماری عروق کرونر قلب معمولا ارتباط مستقیمی با عواملی دارد که به لایه داخلی عروق کرونر آسیب می زند. این عوامل عبارتند از:

  • سیگار کشیدن
  • مقادیر بالای چربی خاص و کلسترول در خون
  • فشار خون بالا
  • سطح بالای قند در خون به علت مقاومت به انسولین یا دیابت
  • التهاب عروق

گرفتگی عروق کرونر

تشخیص بیماری عروق کرونر قلب


میزان جریان خون در رگ های افراد مبتلا به آترواسکلروز و بیماری عروق کرونر قلب را با سونوگرافی داپلر یا آنژیوگرافی بررسی می کنند. آنژیوگرافی یا اسکن رادیونوکلئید می توانند میزان خون رسانی به قلب را تعیین کنند. با انجام تست هم ورزش می توان چگونگی عملکرد قلب و خون رسانی به آن را در هنگام فعالیت بدنی تعیین کرد.

آزمایش های تشخیصی در بیماری عروق کرونر قلب

اگر پزشک شما شک به وجود این بیماری داشته باشد، ممکن است آزمایش خون یا برخی از بررسی‌های زیر را درخواست کند:

  • نوار قلب یا الکتروکاردیوگرام(EKG یا EKG) آزمون فعالیت الکتریکی قلب شما را نشان می‌دهد.
  • تست ورزش یا آزمون استرس: در زمان این آزمون از شما خواسته می‌شود، در حالی‌که نوار قلب از شما گرفته می‌شود، روی یک نوار نقاله (تردمیل) راه بروید. در زمان فعالیت بدنی، کار قلب افزایش یافته و نیاز این عضو به خون بیشتر می‌شود. این آزمون به پزشکان کمک می‌کند تا از رسیدن خون کافی به قلب در زمان فعالیت مطمئن شوند. در صورتی‌که به هر علت شما توانایی راه رفتن یا دویدن را نداشته باشید، از برخی داروها برای شبیه‌سازی حالت ورزش و بالا بردن ضربان قلب کمک گرفته می‌شود.
  • اکوکاردیوگرافی: در این روش از امواج صوتی برای ایجاد تصویری از قلب در زمان تپیدن استفاده می‌شود.
  • آنژیوگرافی عروق کرونر یا کاتتریزاسیون قلبی: در این آزمون پزشکان لوله باریک توخالی‌ای را از طریق رگ‌های بزرگ ران یا بازو به سمت قلب رانده و پس از وارد شدن کاتتر به قلب، ماده‌ای که در برابر اشعه ایکس کدر دیده شده و اصطلاحا ماده حاجب نامیده می‌شود، درون قلب و رگ‌های کرونر ریخته می‌شود. با عکس‌برداری با اشعه ایکس تصویر عروق کرونر مشخص شده و هرگونه تنگی یا انسداد در مسیر آنها مشخص می‌شود

آزمایش خون


با بررسی سطح چربی، کلسترول، قند و پروتئین در خون و تحلیل میزان غیرطبیعی بودن آن ها، پزشک می تواند احتمال وجود بیماری عروق کرونر قلب را بررسی کند.

پیشگیری یا به تاخیر انداختن بیماری عروق کرونری قلب


می‌توان با رعایت نکات زیر، عامل‌های خطر بیماری عروق کرونری قلب را کنترل کرد و از ابتلا به آن پیشگیری نمود یا دست کم بروز آن را به تاخیر افکند:

  • گنجاندن غذاهای سالم و مفید برای قلب در رژیم غذایی
  • حفظ وزن در حد ایده‌آل
  • مدیریت استرس
  • فعالیت بدنی مناسب
  • ترک دخانیات

درد ناشی از گرفتگی عروق کرونر

مصرف دارو جهت درمان بیماری عروق کرونر


اگر تغییر سبک زندگی، تأثیر چندانی در کنترل ناراحتی قلبی نداشت، دارو برای درمان عامل‌های خطر معینی مانند فشار خون یا کلسترول بالا تجویز می‌شود. پزشک بهترین دارو را با توجه به نیازهای فردی، ابتلا به عارضه‌های دیگر و ناراحتی خاص قلبی تجویز می‌کند.
داروهای گوناگونی برای درمان بیماری عروق کرونری تجویز می‌شود که در ادامه به چند مورد از آن‌ها اشاره می‌کنیم:

  • داروهای تعدیل کننده کلسترول: این داروها به دلیل کاهش دادن میزان کلسترول خون، به ویژه لیپوپروتئین با تراکم پایین (LDL یا کلسترول "بد")، ماده اولیه و لازم ته نشین شونده در عروق کرونری را کم می‌کند.
  • آسپرین: آسپرین نیز با کاهش احتمال لخته شدن، به پیشگیری از انسداد عروق کرونری کمک می‌کند.
  • بازدارنده‌های بتا: این داروها با آهسته کردن ضربان قلب و پایین آوردن فشار خون، نیاز قلب به اکسیژن را کاهش می‌دهند.
  • نیتروگلیسیرین: باندها، اسپری‌ها یا قرص‌های نیتروگلیسیرین، درد قفسه سینه را به دلیل گشاد کردن موقتی رگ‌های قلب و کاهش نیاز قلب به اکسیژن تسکین می‌دهند.
  • بازدارنده‌های آنزیم مبدل آنژیوتنسین (ACE) و بلوک کننده‌های گیرنده‌های آنژیوتنسین ARBs) II): این داروهای مشابه نیز با پایین آوردن فشار خون از پیشرفت بیماری عروق کرونری جلوگیری می‌کنند.

اعمال‌های جراحی مداخله‌ای

  • آنژیوپلاستی با استفاده از بالون (PTCA)
  • قرار دادن استنت یا استنت DES
  • جراحی بای پس قلب یا پیوند عروق قلبی (CABG)

پزشک، در صورت کارآمد نبودن این درمان‌های سنتی، بهره‌گیری از درمان‌های جدیدتری مانند دستگاه فشارنده متناوب خارجی (EECP) را پیشنهاد می‌دهد.

زندگی با بیماری عروق کرونری قلب

بیماری عروق کرونری می‌تواند با عوارض جدی همراه باشد. اما اگر بیمار توصیه‌های پزشک را به کار بندد و عادت‌های زندگی سالم اختیار کند، می‌تواند احتمال بروز موارد زیر را کاهش دهد یا کاملاً از آن‌ها پیشگیری کند:

  • مرگ ناگهانی به دلیل ناراحتی‌های قلبی
  • سکته قلبی و آسیب دیدن عضله‌های قلبی
  • آسیب دیدن قلب به دلیل نرسیدن اکسیژن کافی
  • ابتلا به آریتمی (غیرطبیعی بودن ریتم قلب)

رژیم غذایی سالم بیماران عروق کرونری

منظور از غذای سالم لیستی شامل مواد زیر است؛ که پزشک شما احتمالا بررای داشتن تغذیه سالم به شما پیشنهاد می کند.

  • فراورده های لبنی بدون چربی یا کم چرب، مانند شیر بدون چربی
  • ماهی های غنی از اسیدهای چرب امگا ۳، مانند ماهی آزاد، ماهی تن و ماهی قزل آلا (حدودا دو بار در هفته)
  • میوه ها مانند سیب، موز، پرتقال، گلابی و آلو
  • حبوبات، مانند لوبیا، عدس، نخود، نخود سیاه و لوبیا
  • سبزیجات، از قبیل کلم بروکلی، کلم و هویج
  • غلات کامل مانند جو دوسر، برنج قهوه ای و چیپس ذرت

همچنین در زمینه رژیم غذایی سالم باید از خوردن مواد زیر اجتناب کنید:

  • مصرف زیاد گوشت قرمز
  • روغن پالم و روغن نارگیل
  • غذاهای شیرین و نوشابه

مراقبت مداوم از فرد مبتلا به بیماری عروق کرونر

بیماری عروق کرونری را می‌توان با مصرف دارو و تغییر سبک زندگی کنترل کرد. داشتن رژیم غذایی سالم، فعالیت بدنی، وزن مناسب، ترک دخانیات و مدیریت استرس از جمله تغییرهای مفید و لازم هستند. به علاوه بیمار باید تحت نظارت پزشک، فشار خون را کنترل و میزان قند و کلسترول خون را مدیریت کند.

بیماری عروق کرونری، احتمال بروز سکته قلبی را افزایش می‌دهد. بنابراین باید نشانه‌ها و علائم حمله قلبی را جدی بگیرید و در صورت مواجهه با آن‌ها، بی‌درنگ با مرکز فوریت‌های پزشکی تماس بگیرید.

divider

بیشتر بخوانید:

تغذیه در بیماران قلبی عروقی

راهنمای سریع تفسیر نوار قلب

موقع سکته قلبی چیکار کنیم؟

آنژین قلبی+ علت و پیشگیری از این عارضه

divider

گردآوری توسط بخش سلامت

مجله دلگرم


۰
۰

برای مطرح کردن سوالات پزشکی خود ، اینجا کلیک کنید

دیدگاه

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید



کد امنیتی
کد جدید
statcounter