|
در رواياتى آمده است كه جشن بهمنگان جشن پدران و مردان درست كردار است. پدران و مردانى كه همواره در تخصيص روزها و بزرگداشت ها ناديده گرفته شد ه اند. اينك همه تلاش ها و راست كردارى هايشان را پاس مى داريم به پاس جشنى كهن و باستانى كه نياكان ما هيچ گاه مادران و پدران را از ياد نبرده بودند.
بسيارى از دانشمندان و مورخان از دين زرتشت به عنوان نخستين دينى كه به حفظ محيط زيست توجه كرده است، ياد مى كنند به طورى كه وسواس ايرانيان زرتشتى در پاك نگه داشتن آب، خاك و آتش همواره زبانزد يونانيان بوده است.
هرودوت و گزنفون درباره آن مى نويسند: ايرانيان هيچ چيز آلوده و كثيفى را در آب نمى ريزند و در پاك نگاه داشتن خاك و زمين مراقبت مى كنند. دكتر فرهنگ مهر در كتاب «فلسفه زرتشت» به شش فروزه بزرگ اهورامزدا در گات ها اشاره مى كند كه به صورت گروهى«امشاسپنتا» نام دارد و فرشته هاى پاسداران محيط زيست و آدميان نام گرفته اند و هر يك پشتيبان يكى از عناصر و يا موجودات طبيعى و حامى چيزهاى متعلق به آدمى شده اند.
اولين فرشته «وهومن» يا بهمن فرشته پاسدار «حيوانات» و نگهدارنده «سلامت انديشه» در آدمى است. «اشا» پاسدار آتش، «خشترا» پاسدار فلز، «آرميتى» يا اسفند پاسدار زمين، «هاروتات» يا خرداد پاسدار آب و «امرتات» يا مرداد پاسدار گياهان نام گرفته اند.
ايرانيان همه ساله به مناسبت همزمانى روز بهمن در ماه بهمن جشنى به نام «بهمنگان» يا بهمنجه برپا مى كردند و از آنجا كه معتقد بودند فروزه پاك و جاويد بهمن در جهان مادى موكل حيوانات است در اين جشن بيش از هر جشن و آئين ديگرى به رعايت حقوق حيوانات و پرهيز از خوردن گوشت آنها توجه نشان مى دادند.
اگرچه برخى از آداب و رسوم اين جشن زيبا از ياد رفته و به ما نرسيده ولى خوشبختانه بخش عمده اى از اين مراسم به واسطه آثار مكتوب تاريخ نگاران و نويسندگان دوره اسلامى همچون ابوريحان بيرونى، اسدى توسى، فرخى، منوچهرى و عثمان مختارى در گذر زمان از ياد نرفته چنان كه از اين آثار برمى آيد، اين جشن تا پيش از حمله مغول در ايران به صورتى فراگير موسوم بوده و آداب و تشريفات آن رواج عام داشته و حتى پس از آن دوران نيز به صورت پراكنده برگزار مى شده است.
|
بهمن گان - روز گرامیداشت پدران در ایران باستان را گرامی می داریم.